Thành phố Đồng Nai chính thức vận hành theo mô hình đô thị trực thuộc Trung ương từ ngày 30/4/2026, gia nhập danh sách 7 đô thị hạt nhân của cả nước cùng Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế. Bước chuyển lịch sử này diễn ra đúng lúc sân bay quốc tế Long Thành — công trình trọng điểm trên địa bàn — đang chạy nước rút để khai thác thương mại trong quý IV/2026.
Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 30/2026/QH16 nâng Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương, trên cơ sở toàn bộ diện tích hơn 12.737 km² và quy mô dân số trên 4,49 triệu người sau khi sáp nhập tỉnh Bình Phước từ ngày 1/7/2025. Tính đến tháng 5/2026, toàn bộ dự án thành phần 3 tại sân bay quốc tế Long Thành đã đạt hơn 76% giá trị hợp đồng xây lắp, với mục tiêu hoàn thành khai thác kỹ thuật vào tháng 9/2026. Chính phủ yêu cầu các đơn vị tập trung nguồn lực tháo gỡ vướng mắc, đảm bảo công trình đi vào hoạt động đúng kế hoạch đề ra.
Nhà ga và tháp kiểm soát không lưu tăng tốc về đích
Gói thầu 5.10 — thi công nhà ga hành khách, được ví như “trái tim” của sân bay — đã đạt sản lượng khoảng 63% so với tổng giá trị hợp đồng. Tháp kiểm soát không lưu cao 123 m hoàn tất đổ mái và đang trong giai đoạn lắp đặt hệ thống radar điều hành bay. Đường cất hạ cánh thứ 2 cũng đã được khởi công nhằm tăng tính linh hoạt và giảm thiểu rủi ro vận hành khi sân bay đi vào khai thác.
Theo đánh giá của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), mục tiêu hoàn thành khai thác kỹ thuật vào tháng 9/2026 là khả thi. Dự án Giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư khái toán hơn 5,4 tỷ USD (khoảng 137.000 tỷ đồng) trên diện tích hơn 5.000 ha. Công trình dự kiến tổ chức khai thác thương mại phục vụ hành khách ngay trong quý IV/2026.
Vị thế mới mở đường cho khu thương mại tự do 16 tỷ USD
Ngoài các quy định chung áp dụng cho thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai tiếp tục được hưởng các cơ chế, chính sách đặc thù hiện hành. Các chuyên gia nhận định địa phương sẽ có thêm lợi thế về thẩm quyền phê duyệt dự án và cơ chế tài chính linh hoạt hơn so với trước. Thành phố đang đề xuất ưu đãi đặc thù trong 7 lĩnh vực cốt lõi, gồm tài chính ngân sách, quản lý quy hoạch, đầu tư chiến lược và xây dựng khu thương mại tự do (FTZ) quy mô 16 tỷ USD (khoảng 405.000 tỷ đồng).
Vị thế thành phố trực thuộc Trung ương cũng giúp Đồng Nai sở hữu đòn bẩy chiến lược để hoàn thiện hệ thống hạ tầng logistics và đô thị sân bay hiện đại. Tổ hợp Long Thành — gồm sân bay quốc tế, cảng Phước An và các khu công nghiệp liền kề — được kỳ vọng trở thành trung tâm kinh tế động lực của vùng Đông Nam Bộ sau năm 2026. Dự án FTZ 16 tỷ USD được xem là mắt xích then chốt để thu hút làn sóng đầu tư nước ngoài thế hệ mới vào địa bàn.
Quân Bảo
