Hà Nội — Bộ Tư pháp ngày 5/5/2026 công bố tài liệu thẩm định dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực an ninh mạng do Bộ Công an soạn thảo, đề xuất mức phạt cao nhất lên tới 100 triệu đồng với tổ chức phát tán tin giả. Dự thảo còn bổ sung chế tài khóa tài khoản vĩnh viễn và tích hợp chức năng báo cáo tin giả trực tiếp trên ứng dụng VNeID.
Dự thảo được lấy ý kiến vào đầu tháng 5/2026 tại Hà Nội, trong bối cảnh Việt Nam ghi nhận khoảng 79,8 triệu người dùng Internet — chiếm 78,8% dân số — với trung bình hơn 2 giờ mỗi ngày dành cho mạng xã hội. Theo số liệu từ Trung tâm xử lý tin giả Việt Nam (VAFC), trong năm 2024 và 6 tháng đầu năm 2025, cơ quan này tiếp nhận 2.187 phản ánh, gồm 1.103 tin xấu độc và 546 vụ lừa đảo tài chính. Bộ Công an là cơ quan chủ trì soạn thảo, phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông và 17 bộ, ngành liên quan trong quá trình xây dựng quy định.
Khung phạt tiền theo từng nhóm đối tượng
Dự thảo phân tách rõ mức xử phạt theo từng nhóm. Cá nhân trực tiếp tạo nội dung bịa đặt gây hoang mang dư luận chịu mức phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng. Người phát tán, chia sẻ thông tin sai sự thật bị phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng.
Quản trị viên nhóm mạng xã hội lách luật hoặc không hợp tác gỡ nội dung vi phạm đối mặt mức phạt từ 30 triệu đến 50 triệu đồng. Tổ chức, doanh nghiệp chủ động lưu trữ hoặc truyền đưa thông tin giả mạo bị phạt từ 50 triệu đến 70 triệu đồng. Riêng hành vi tuyên truyền sai trái về chủ quyền lãnh thổ quốc gia có thể bị phạt từ 70 triệu đến 100 triệu đồng.
Ngoài phạt tiền, cơ quan chức năng được đề xuất quyền khóa tạm thời tài khoản từ 7 đến 30 ngày, hoặc khóa vĩnh viễn nếu vi phạm từ 3 lần trở lên hay đăng nội dung xâm phạm an ninh quốc gia.
Truy cứu hình sự nếu thiệt hại vượt 1 tỉ đồng
Dự thảo xác định các hành vi vi phạm gồm phát ngôn, lưu trữ, phát tán, đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận nội dung không đúng sự thật — đặc biệt những thông tin xâm hại an ninh quốc gia, trật tự xã hội hoặc uy tín tổ chức, cá nhân. Hành vi giúp sức, câu kết, xúi giục hoặc lừa gạt người khác thực hiện sai phạm cũng bị xử lý tương đương.
Người vi phạm có thể bị truy cứu theo Điều 156 (Tội vu khống), Điều 155 (Tội làm nhục người khác) hoặc Điều 288 (Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính) Bộ luật Hình sự. Nếu hành vi gây thiệt hại từ 1 tỉ đồng trở lên hoặc ảnh hưởng an ninh quốc gia, khung hình phạt có thể lên đến 7 năm tù. Các trường hợp nghiêm trọng nhằm chống Nhà nước có thể bị xử lý theo Điều 117 với mức án từ 5 đến 12 năm tù.
Vì sao dự thảo nghị định tin giả được đặt ra lúc này
Nhu cầu siết chặt quy định xuất phát từ thực tiễn các vụ việc cụ thể. Vingroup đã khởi kiện 68 cá nhân và tổ chức đưa tin sai lệch. Ngành điện lực ghi nhận 71 trường hợp tin giả chỉ trong 7 ngày đầu tháng 9/2025 — cho thấy mức độ nguy hại ngày càng cao và chế tài hiện hành chưa đủ sức răn đe.
Giải pháp kiểm soát trọng tâm là thành lập Trung tâm Phòng, chống tin giả của Chính phủ do Bộ Công an điều hành, hoạt động theo quy trình 5 bước: phát hiện — kiểm chứng — công bố cảnh báo — ngăn chặn gỡ bỏ — xử lý. Song song đó, định danh tài khoản mạng xã hội sẽ được triển khai bắt buộc, kèm theo tính năng “Phản ánh tin giả” tích hợp trực tiếp trên ứng dụng VNeID. Các nền tảng xuyên biên giới bị yêu cầu rà soát và gỡ bỏ thông tin đã được gắn nhãn tin giả trong vòng 24 đến 48 giờ.
Theo thống kê của VAFC, trong năm 2024 và 6 tháng đầu năm 2025, cơ quan này xử lý tổng cộng 546 vụ lừa đảo tài chính có nguồn gốc từ tin giả lan truyền trên mạng xã hội — con số phản ánh áp lực thực tế đang đặt lên hệ thống quản lý thông tin số hiện hành.
Nhật Minh
