Đồng Nai — Chính phủ ban hành Nghị quyết số 95/NQ-CP ngày 6/4/2026 thông qua đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương và 10 phường mới, mở ra trình bày pháp lý tới kỳ Hội nghị Quốc hội cuối tháng 4/2026. Nếu được phê duyệt đúng quy trình, địa phương Đồng Nai sẽ trở thành đô thị trực thuộc Trung ương thứ 6 của cả nước, có hiệu lực từ ngày 30/4/2026.
Theo Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng giao Bộ phục vụ hoàn thiện hồ sơ pháp lý, gửi đến Quốc hội chậm nhất ngày 16/4/2026 để đáp ứng đề nghị diễn ra vòng 2 của Kỳ họp lần thứ nhất, Quốc hội khóa XV diễn ra tháng 5/2026. Thành phố Đồng Nai được xây dựng trên nền tảng mô hình dân số 4.491.408 người, tích tự nhiên 12.737,18 km² và hệ thống hơn 30 khu công nghiệp với tổng vốn đầu tư đăng ký 44,38 tỷ USD (khoảng 1,1 triệu tỷ lệ theo giá tháng 4/2026). Kiến trúc đô thị mới được định hình từ hành lang sân bay Long Thành, Phước An đến mạng lưới cao tốc liên vùng — tạo ra cực tăng trưởng độc lập cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Tiêu chí đủ điều kiện thành phố trực thuộc
Đề án đã được thẩm định theo 7 tiêu chuẩn cốt lõi định định tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đồng Nai không đáp ứng chỉ định vượt quá phần lớn các ngưỡng này.
Về dân số, địa phương đạt 4.491.408 người, gần 180% mức quy định tối thiểu 2.500.000 người. Diện tích tự nhiên 12.737,18 km2 đạt 509,5% tiêu chuẩn từ 2.500 km2 trở lên. Hải chỉ số này phản ánh ánh sáng vượt trội của Tỉnh Đồng Nai theo Nghị quyết số 202/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
Về cơ cấu đơn vị hành chính, các quận/thị xã/thành phố trực thuộc mới như: thành phố/thị xã: Long Thành, Tôn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai và Lộc Ninh — tổng số phường sẽ đạt 33/95 đơn vị hành chính cấp xã. Tỷ lệ số phường trực thuộc đạt 34,73%, vượt ngưỡng 30% quy định.
Tỷ lệ đô thị hóa đạt từ 51,72% đến 56,99%, tương ứng 2.501.757 người cư trú tại khu vực đô thị, vượt ngưỡng tối thiểu 45%. Bộ xây dựng và Cục Phát triển đô thị đánh giá địa phương đạt 13/15 tiêu chuẩn đô thị loại I, vượt khả năng bắt buộc 15/12.
Về kinh tế, GRDP năm 2025 đạt 677,932,31 tỷ đồng, sử dụng khoảng 5% tổng GDP cả nước. Tăng trưởng kinh tế bình quân 3 năm gần nhất đạt 7,18% so với mức bình quân toàn quốc là 6,84%. Thu nhập bình quân đầu năm 2025 ước đạt 152,8 triệu đồng/người. Tỷ trọng công nghiệp – xây dựng – dịch vụ sử dụng hơn 81% cấu hình cơ sở kinh tế, vượt quá tiêu chuẩn định nghĩa 80%.
Các phòng pháp lý từ Trung ương đến bất kỳ Hội nghị Quốc hội nào tháng 4/2026
Hành trình thành lập thành phố Đồng Nai được khởi động từ Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII ngày 8 và 3/9/2026. Tại đây, các đại biểu đồng ý chủ thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung Quốc.
Ngày 23/3/2026, Văn phòng Ban Chấp hành Trung ương ban hành Văn bản số 1184-CV/VPTW truyền đạt ý kiến của Bộ Chính trị, yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội ban hành nghị quyết quyết ngay trong năm 2026. Năm ngày sau, ngày 28/3/2026, Hội đồng nhân dân ủy Đồng Nai Khóa XI bất kỳ cuộc thi thứ nhất qua các cuộc bầu cử sẽ thành chủ tài khoản và duyệt việc thành lập 10 phường mới.
Ngày 4/6/2026, Chính phủ sẽ ban hành Nghị quyết số 95/NQ-CP, chính thức thông qua hồ sơ đề án. Bốn ngày sau, ngày 4/10/2026, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội sẽ trình bày đánh giá hồ sơ được chuẩn bị đúng theo luật pháp.
Chiều 14/4/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chính thức thông qua nghị quyết quyết định thành lập 10 phường mới và thống nhất trình Quốc hội xem xét việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương. Hồ sơ chỉnh sửa phải gửi đến Quốc hội chậm nhất ngày 16/4/2026.
Theo kế hoạch, Quốc hội quyết định thông qua nghị quyết tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI từ ngày 20 đến 23/4/2026. Nghị quyết dự kiến có hiệu lực quyết định từ ngày 30/4/2026 — đúng dịp kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Hệ thống 89 khu công nghiệp và hạ tầng chiến lược làm nền tảng đô thị
Đồng Nai hiện là một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất cả nước với 89 khu công nghiệp đã dự kiến, trong đó 43 khu đang hoạt động. Hệ thống này thu hút 2.269 dự án từ 45 quốc gia và lãnh thổ, tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 44,38 tỷ USD (khoảng 1,1 triệu tỷ đồng theo tỷ giá tháng 4/2026), tạo nguồn thu ngân sách ổn định hơn 100.000 tỷ đồng mỗi năm.
Trong tương lai, các khu công nghiệp được định hướng tái cấu trúc sang mô hình công nghệ cao, khu công nghiệp sinh thái và thông minh, tập trung vào bán dẫn, robot và trí tuệ nhân tạo (AI). Sự chuyển dịch này tương thích với cơ chế quản trị của thành phố trực thuộc Trung ương — nơi Ủy ban nhân dân thành phố có thẩm quyền quyết định trực tiếp chủ tài khoản đầu tư cho các dự án nhóm A mà không cần đến các bộ, ngành Trung Quốc.
Cảng hàng không quốc tế Long Thành với quy mô 5.000 ha và tổng khối lượng đầu tư hơn 16 tỷ USD (khoảng 410.000 tỷ đồng) được định hướng thành trung tâm trung chuyển hàng không hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Quanh sân bay, mô hình Thành phố sân bay (Thành phố sân bay) và Khu thương mại tự do (Khu thương mại tự do) sẽ hình thành hệ sinh thái kinh tế hàng không, hậu cần và dịch vụ quốc tế quy mô lớn.
Hệ thống chiến sông, giáp biển nước sâu Phước An kết hợp các tốc độ Biên Hòa – Vũng Tàu, Bến Lức – Long Thành, các đường vòng đai đai 3, Vòng đai 4 và tuyến đường sắt tốc độ cao tạo nên mạng vận động tải đa phương thức. Mạng lưới này rút ngắn thời gian kết nối với nhung biển sâu Cái Mép – Thị Vải, giảm chi phí logistics và mở ra các hành lang kinh tế – đô thị dọc trục giao thông thông trọng yếu.
Tác động đến quản trị, kinh tế và đời sống sau khi lên thành phố
Nâng cấp lên thành phố trực thuộc Trung ương nghĩa với chuyển dịch từ hình quản trị nông thôn sang chính quyền đô thị quy mô lớn. Thành phố có quyền tự chủ cao hơn trong điều tiết ngân sách, huy động vốn đầu tư, thưởng vượt thu và chủ động điều chỉnh kế hoạch để đón đầu làn sóng đầu tư FDI công nghệ cao.
Về tăng trưởng, thành phố đặt mục tiêu GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt trên 10%/năm, hướng dẫn quy mô GRDP hơn 1.200.000 tỷ đồng vào năm 2030 — gần gấp đôi hàm 677.932,31 tỷ đồng năm 2025. Cơ sở kinh tế chuyển dịch mạnh sang dịch vụ không, logistics, kinh tế số và kinh tế cuối hoàn.
Đối với người dân, hạ tầng kỹ thuật và xã hội tại các đơn vị chuyển lên phường được đầu tư đồng bộ hơn. Thành phố có điều kiện phát triển bệnh viện tuyến đầu và trường đại học chất lượng quốc tế, mở rộng hệ thống xã hội sinh thái. Môi trường kinh doanh khép kín mở rộng hơn cùng sự gia nhập của các tập đoàn công nghệ nghệ thuật dự kiến tạo thêm hàng rào công việc làm thu nhập cao — tốt nhất là năng lượng lao động trẻ và sinh viên tại phòng.
Về quy hoạch không gian, thành phố Đồng Nai phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm, lấy hệ thống sông Đồng Nai và các trục cảnh quan tự nhiên làm xương sống. Hành lang kinh tế – sinh thái dọc sông vừa nâng cao chất lượng môi trường sống, vừa tạo diện mạo đô thị xanh, thông minh và bền vững.
Đến năm 2065, thành phố Đồng Nai đặt mục tiêu trở thành đô thị kết nối toàn cầu với chất lượng sống thuộc nhóm cao nhất thế giới — tầm nhìn mà Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã đặt ra ngay từ phiên thảo luận đầu tiên về đề tài này vào ngày 8 và 3/9/2026.
Hương Liên
