Biên Hòa — Ngay trong những tháng đầu năm 2026, UBND tỉnh Đồng Nai chính thức ban hành Chương trình hành động với mục tiêu đưa GRDP tăng bình quân từ 10% đến 12% mỗi năm cho giai đoạn 2026-2030, thông qua 46 dự án trọng điểm và 23 chương trình chiến lược. Chiến lược này dựa trên ba trục động lực cốt lõi: hệ thống khu công nghiệp thế hệ mới, dòng vốn FDI chất lượng cao và vai trò dẫn dắt của Cảng hàng không quốc tế Long Thành, dự kiến vận hành thương mại vào tháng 6/2026.
Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Võ Tấn Đức chỉ đạo triển khai Chương trình hành động trong bối cảnh tỉnh vừa hoàn thành sáp nhập với Bình Phước từ ngày 1/7/2025, hình thành đơn vị hành chính rộng 12.737,18 km² với dân số gần 4,5 triệu người, trung tâm kinh tế lớn thứ tư cả nước. Sự mở rộng địa giới kéo theo quỹ đất công nghiệp dồi dào tại khu vực phía Bắc, trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn về không gian sản xuất vốn tồn tại nhiều năm ở các khu công nghiệp Biên Hòa. Thu nhập bình quân đầu người được đặt mục tiêu vượt ngưỡng 250 triệu đồng vào cuối thập kỷ, đánh dấu bước chuyển mạnh từ công nghiệp truyền thống sang nền kinh tế tri thức và công nghệ cao.
Trước khi sáp nhập, Đồng Nai cũ và Bình Phước hoạt động với hai bộ máy riêng biệt, hai quy hoạch phân khu chồng chéo và hai Ban Quản lý Khu công nghiệp cạnh tranh lẫn nhau trong thu hút vốn FDI. Việc hợp nhất không chỉ xóa bỏ sự phân tán nguồn lực mà còn cho phép tỉnh định hình một chiến lược công nghiệp thống nhất, lấy trục sân bay Long Thành — cảng Phước An làm xương sống kết nối toàn bộ hệ sinh thái sản xuất và logistics từ biên giới phía Bắc xuống cảng biển phía Nam.
Các giải pháp đột phá để Đồng Nai đạt tăng trưởng GRDP hai con số
Cải cách thể chế được xác định là “đột phá của đột phá” trong toàn bộ chương trình hành động. Tỉnh Đồng Nai đặt mục tiêu đưa 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện lên môi trường trực tuyến toàn trình vào năm 2030, xóa bỏ cơ chế “xin – cho” và đẩy mạnh phân cấp phân quyền thực chất. Chỉ số hài lòng của người dân và doanh nghiệp (SIPAS) phấn đấu đạt tối thiểu 95%, ngưỡng cao nhất từ trước đến nay tỉnh đặt ra trong một văn bản hành động.
Về tổ chức không gian, Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030 điều chỉnh xác định 12 động lực phát triển chính và phân chia địa bàn thành 5 vùng kinh tế – xã hội đặc trưng. Vùng đổi mới sáng tạo, hàng không và công nghệ cao tại phía Tây Nam với 27 xã, phường được xác định là hạt nhân dẫn dắt, gắn với mô hình khu thương mại tự do (FTZ) và logistics hàng không đa phương thức. Vùng công nghiệp sinh thái, cửa khẩu ở phía Tây Bắc tập trung vào thương mại xuyên biên giới và chế biến nông – lâm nghiệp, còn các vùng phía Bắc và Đông Nam ưu tiên nông nghiệp công nghệ cao kết hợp du lịch sinh thái và đô thị giáo dục.
Hạ tầng giao thông giữ vai trò xương sống, với năm 2026 được chỉ định là “năm hạ tầng giao thông”. Tỉnh đẩy nhanh hoàn thành các tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, Bến Lức – Long Thành, đường vành đai 3 và vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh, đồng thời phối hợp Trung ương triển khai tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đoạn qua địa bàn dài gần 82 km và kéo dài tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên đến sân bay Long Thành. An ninh năng lượng được củng cố khi hai nhà máy nhiệt điện Nhơn Trạch 3 và 4 vận hành vào cuối năm 2025, cung cấp nền điện ổn định và điều kiện tiên quyết để thu hút các tập đoàn sản xuất bán dẫn và chip vi mạch vốn có yêu cầu khắt khe về chất lượng điện lưới. Kinh tế số được đặt mục tiêu chiếm trên 30% GRDP vào cuối kỳ quy hoạch thông qua hình thành các khu công nghệ số tập trung và trung tâm dữ liệu hiện đại.
Hai khu công nghiệp 2.000 hécta mới khởi công sát sân bay Long Thành
Cuối năm 2025, tỉnh Đồng Nai khởi công đồng loạt Khu công nghiệp Bàu Cạn – Tân Hiệp và Khu công nghiệp Xuân Quế – Sông Nhạn với tổng quy mô 2.000 hécta và tổng vốn đăng ký xây dựng hạ tầng vượt 20.500 tỷ đồng. Cả hai dự án đều do Tập đoàn KN Holdings làm chủ đầu tư, tọa lạc sát cửa ngõ phía Nam và phía Đông của sân bay quốc tế Long Thành, vị trí chiến lược bậc nhất trong bản đồ logistics hàng không Đông Nam Á đang hình thành.
Khu công nghiệp Bàu Cạn – Tân Hiệp giai đoạn 1 rộng 1.000 hécta, được định hướng phát triển theo mô hình thành phố công nghiệp thế hệ mới. Dự án kết nối trực tiếp với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, Quốc lộ 51 và hệ thống cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải. Chủ đầu tư cam kết hoàn thành hạ tầng phân khu đầu tiên và sẵn sàng bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư thứ cấp từ quý IV/2026. Các ngành ưu tiên thu hút gồm: sản xuất thiết bị bán dẫn, chip, linh kiện điện tử và công nghiệp hỗ trợ hàng không, đúng với làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng theo chiến lược “China plus one” đang diễn ra mạnh trên toàn khu vực.
Khu công nghiệp Xuân Quế – Sông Nhạn giai đoạn 1 cũng rộng 1.000 hécta, tọa lạc trên địa bàn xã Xuân Quế, đơn vị hành chính mới hình thành từ việc sáp nhập xã Sông Nhạn và xã Xuân Quế cũ theo Nghị quyết 1662/NQ-UBTVQH15, thuộc huyện Cẩm Mỹ. Dự án tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ thế hệ mới, sản xuất ô tô điện, pin và y dược. Lợi thế địa lý nằm tại điểm giao giữa cao tốc Dầu Giây – Phan Thiết và tỉnh lộ 770B tạo ra hành lang logistics liên thông từ vùng sản xuất nguyên liệu phía Bắc xuống cảng biển phía Nam, rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí vận chuyển cho doanh nghiệp thứ cấp.
Về đóng góp kinh tế, hai khu công nghiệp này được kỳ vọng thu hút từ 15 đến 20 tỷ USD vốn FDI trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời tạo việc làm cho khoảng 130.000 đến 140.000 lao động, trong đó khoảng 40% là lao động kỹ thuật trình độ cao. Khi đi vào hoạt động ổn định, hai dự án này định hình hình mẫu phát triển khu công nghiệp xanh, thông minh và thích ứng biến đổi khí hậu cho cả vùng Đông Nam Bộ.
Chiến lược thu hút 20 tỷ USD vốn FDI chất lượng cao đến năm 2030
Mục tiêu 20 tỷ USD vốn FDI đến năm 2030 được xây dựng trên nguyên tắc chọn lọc nghiêm khắc hơn giai đoạn trước. Tỉnh Đồng Nai kiên quyết không tiếp nhận các dự án thâm dụng lao động phổ thông, sử dụng công nghệ lạc hậu hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, đánh dấu sự chuyển dịch rõ rệt từ “thu hút theo số lượng” sang “thu hút theo chất lượng” so với hai thập kỷ phát triển khu công nghiệp trước đây.
Danh mục lĩnh vực ưu tiên gồm công nghiệp hàng không vũ trụ; sản xuất thiết bị bán dẫn, chip vi mạch và trí tuệ nhân tạo (AI); thiết bị tự động hóa và công nghệ thông tin. Các ngành cơ khí chính xác, y dược và thiết bị y tế hiện đại cũng được xếp vào danh mục khuyến khích. Để tạo quỹ đất đón các tập đoàn đa quốc gia, tỉnh đang thực hiện thu hồi hơn 270.000 hécta đất cao su có điều kiện giải phóng mặt bằng thuận lợi, nguồn đất sạch quy mô lớn nhất tỉnh từng huy động trong lịch sử thu hút đầu tư.
Chính sách hỗ trợ bao gồm ưu đãi vượt trội về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế xuất nhập khẩu và miễn giảm tiền thuê đất cho nhà đầu tư đáp ứng tiêu chí công nghệ cao và bền vững. Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Khu kinh tế tỉnh, đơn vị hợp nhất từ hai ban quản lý của Đồng Nai cũ và Bình Phước, cam kết cơ chế “một cửa” liên thông, rút ngắn thời gian cấp phép và đồng hành tháo gỡ khó khăn trong suốt vòng đời dự án.
Đồng Nai đang tiên phong chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình khu công nghiệp xanh và sinh thái theo Kế hoạch số 76/KH-UBND. Các dự án tham gia được hỗ trợ tiếp cận tài chính xanh, trái phiếu xanh và hưởng lợi từ các chương trình cộng sinh công nghiệp để tối ưu chi phí vận hành. Tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp FDI trở thành lực lượng tiên phong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ số, góp phần hiện thực hóa mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GRDP vào năm 2030.
Sân bay Long Thành và Khu thương mại tự do, hạt nhân tăng trưởng Đồng Nai
Cảng hàng không quốc tế Long Thành với tổng mức đầu tư hơn 16 tỷ USD được xác định là hạt nhân dẫn dắt phát triển đột phá của Đồng Nai trong thập kỷ tới. Giai đoạn 1 có công suất 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, dự kiến đi vào vận hành thương mại vào tháng 6/2026. Đây không đơn thuần là một công trình giao thông mà là cửa ngõ kết nối Đồng Nai trực tiếp với mạng lưới giao thương toàn cầu, tạo ra lợi thế cạnh tranh mà không tỉnh nào trong vùng Đông Nam Bộ có thể tái lập trong vòng một thập kỷ tới.
Mô hình Đô thị sân bay Long Thành với quy mô quy hoạch lên đến 43.000 hécta sẽ hình thành một hệ sinh thái dịch vụ giá trị gia tăng bao quanh cảng hàng không, gồm logistics hàng không, trung tâm phân phối quốc tế, dịch vụ tài chính – ngân hàng và các khu đô thị thông minh. Sân bay Long Thành được kỳ vọng đóng góp cho tăng trưởng GDP cả nước từ 3% đến 5% mỗi năm; riêng với Đồng Nai, các hoạt động liên quan sẽ là “đầu kéo” chính duy trì đà tăng trưởng GRDP hai con số xuyên suốt giai đoạn 2026-2030.
Khu thương mại tự do (FTZ) Đồng Nai quy mô gần 7.500 hécta là cấu phần chiến lược gắn liền với sân bay. Đề án FTZ dự kiến đóng góp trực tiếp vào GRDP tỉnh từ 8% đến 10,5% và tạo thêm động lực tăng trưởng từ 1,5% đến 2,5% so với kịch bản không có FTZ. Khu vực này dự kiến thu hút khoảng 150.000 lao động chất lượng cao và trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo thu hút các tập đoàn giáo dục và khoa học công nghệ quốc tế.
Để đảm bảo nguồn nhân lực vận hành sân bay ngay từ ngày đầu, tỉnh Đồng Nai đang khẩn trương thực hiện đề án đào tạo tại chỗ cho 13.769 vị trí việc làm phục vụ trực tiếp tại cảng hàng không, ưu tiên con em các hộ gia đình bị thu hồi đất phục vụ dự án. Sự cộng hưởng giữa sân bay Long Thành, cảng Phước An, hệ thống cao tốc và các khu công nghiệp thế hệ mới sẽ là nền tảng để Đồng Nai hoàn thành mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030, đưa quy mô GRDP đứng thứ tư cả nước trở thành bệ phóng cho tham vọng vươn tầm trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực ASEAN.
Sen Vàng
