Đồng Nai – Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Đồng Nai hợp nhất với Bình Phước cũ tạo thành vùng kinh tế hơn 4,7 triệu dân, diện tích vượt 12.700 km2, nâng tổng số khu công nghiệp toàn tỉnh lên 52 phân khu với hơn 1.800 dự án vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang vận hành. Chiến lược mở rộng công nghiệp về phía Bắc — vùng Bình Phước cũ — với 32 khu công nghiệp quy hoạch trên 18.000 ha đang tái định hình toàn bộ chuỗi cung ứng khu vực Đông Nam Bộ.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1662/NQ-UBTVQH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Nai năm 2025, theo đó toàn tỉnh còn 95 đơn vị hành chính cấp xã gồm 72 xã và 23 phường. Cùng với cuộc tái sắp xếp hành chính này, chính quyền địa phương đề xuất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn điều chỉnh chỉ tiêu đất đai quốc gia, trong đó quỹ đất dành cho khu công nghiệp tăng thêm gần 2.900 ha lên tổng mức 39.400 ha. Trên nền tảng pháp lý và quỹ đất mới, Đồng Nai triển khai đồng loạt ba khu công nghiệp trọng điểm vào ngày 19/8/2025, kỳ vọng thu hút 12,7 tỷ USD vốn nước ngoài và tạo từ 80.000 đến 90.000 việc làm.
Cấu trúc 52 khu công nghiệp Đồng Nai sau sáp nhập được tổ chức như thế nào
Trước khi sáp nhập, không gian Đồng Nai cũ quy hoạch từ 33 đến 37 khu công nghiệp, trong đó 33 khu đã hoạt động với hơn 10.500 ha và tỷ lệ lấp đầy trung bình trên 86%. Vùng Bình Phước cũ sở hữu 15 khu công nghiệp trên khoảng 6.000 ha với tỷ lệ lấp đầy đạt 69%. Sau hợp nhất, 52 khu công nghiệp cùng hơn 1.800 dự án FDI tạo nên ma trận sản xuất đủ sức hấp thụ dòng vốn dịch chuyển từ nhiều quốc gia.
Sự phân công giữa hai vùng lãnh thổ diễn ra rõ nét theo từng chức năng. Phần phía Nam — Đồng Nai cũ — với hệ sinh thái phụ trợ đồng bộ tại Amata, Long Đức hay cụm Nhơn Trạch I-III đảm nhận vai trò quản trị kỹ thuật và điều hành chuỗi cung ứng. Phần phía Bắc — vùng Bình Phước cũ — là vành đai mở rộng sản xuất thâm dụng lao động, nơi còn dư địa quỹ đất lớn với chi phí thấp hơn đáng kể. Mô hình “phân xưởng kép” này đã được kiểm chứng qua trường hợp Công ty TNHH HwaSeung Vina (Hàn Quốc): trung tâm điều hành giữ tại Nhơn Trạch, nhà máy vệ tinh gia công và đóng gói mở tại khu công nghiệp Minh Hưng III thuộc phường Minh Hưng.
Để chuẩn bị cho Kế hoạch phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn 2050, chính quyền tỉnh cũng đề xuất tăng quỹ đất ở thêm hơn 4.200 ha lên mức 48.800 ha, đất thương mại dịch vụ tăng gần 4.500 ha đạt 13.200 ha, và đất giao thông tăng 6.300 ha lên mức 64.000 ha. Song song đó, địa phương kiến nghị cắt giảm 78.600 ha đất khai thác khoáng sản và đề xuất tăng đất rừng sản xuất từ 98.100 ha lên 107.600 ha — tín hiệu cho thấy định hướng phát triển bền vững được lồng ghép ngay từ giai đoạn quy hoạch.
Lợi thế cửa khẩu Hoa Lư và cơ hội đầu tư khu công nghiệp phía Bắc Đồng Nai
Lợi thế cạnh tranh nổi bật nhất của vùng phía Bắc Đồng Nai là cửa khẩu quốc tế Hoa Lư với đường biên giới dài gần 260 km tiếp giáp Campuchia, tạo hành lang giao thương biên mậu trực tiếp ra thị trường ASEAN. Khu vực này quy hoạch 32 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 18.000 ha, mang lại cơ hội lớn cho các tập đoàn cần quỹ đất sạch rộng rãi với chi phí đầu tư thấp hơn phía Nam.
Cụm công nghiệp tại vùng Chơn Thành — bao gồm phường Minh Hưng và phường Chơn Thành — là điểm nóng thu hút vốn sớm nhất. Minh Hưng Sikico với 655 ha đã lấp đầy trên 80% và đang lên kế hoạch mở rộng thêm hơn 1.000 ha. Khu công nghiệp Minh Hưng – Hàn Quốc rộng 392,28 ha và Minh Hưng III gần 292 ha dự kiến tiếp tục mở rộng thêm 577 ha, tiếp tục hút doanh nghiệp Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản trong lĩnh vực điện tử và linh kiện xe điện. Một dự án đáng chú ý khác là đề xuất của Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển hạ tầng Techtra khảo sát đầu tư Khu công nghiệp Đông Nam Đồng Phú quy mô 2.000 ha tại xã Tân Lợi và xã Đồng Phú, kèm 310 ha phục vụ tái định cư và nhà ở xã hội.
Năm 2026, Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai công bố danh mục 14 dự án hạ tầng khu công nghiệp và khu công nghệ cao ưu tiên kêu gọi đầu tư. Ba dự án quy mô lớn nhất gồm Khu công nghiệp Xuân Quế – Sông Nhạn (xã Xuân Quế) rộng 3.595 ha — triển khai 1.819,89 ha trước năm 2030; Bàu Cạn – Tân Hiệp rộng 2.623,65 ha với 1.000 ha giai đoạn 1 đã được Thủ tướng chấp thuận theo Quyết định số 1005/QĐ-TTg ngày 19/9/2024; và Khu phức hợp Gia Canh quy mô 1.044 ha. Danh mục còn bao gồm Khu Công nghệ thông tin tập trung Long Thành (xã Long Thành) rộng 117,05 ha, định hướng thu hút bán dẫn, AI, blockchain và IoT.
Ngoài 14 dự án khu công nghiệp lớn, danh mục năm 2026 còn gọi vốn 18 dự án cụm công nghiệp vệ tinh như Lộ 25 (75 ha), Phú Bình (75 ha), Quang Trung 1 và 2 (118,3 ha), Hàng Gòn (70 ha), Long Giao (55,9 ha), An Viễn (52,8 ha) và Sông Trầu (33,13 ha), tạo hệ sinh thái sản xuất đa tầng bao phủ toàn tỉnh.
Tiến độ triển khai khu công nghiệp Đồng Nai 2025-2026 và vai trò của Sonadezi
Ngày 19/8/2025 trở thành cột mốc lịch sử khi Đồng Nai đồng loạt khởi công ba khu công nghiệp trọng điểm. Khu công nghiệp Long Đức 3 hơn 244 ha với tổng vốn hạ tầng 1.600 tỷ đồng cùng Khu công nghiệp Xuân Quế – Sông Nhạn và Bàu Cạn – Tân Hiệp — mỗi khu 1.000 ha, mức vốn hạ tầng 9.000 tỷ đồng cho mỗi khu — được triển khai cùng lúc. Để bảo đảm tiến độ, các hội đồng bồi thường, tái định cư và thẩm định giá đất phải hoàn tất toàn bộ thủ tục trước ngày 15/8/2025.
Ban Quản lý các Khu công nghiệp, Khu kinh tế tỉnh Đồng Nai (Diza) đóng vai trò đầu mối quản lý nhà nước và tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh. Diza hiện xử lý khối lượng công việc lớn khi 16 khu công nghiệp chưa được phê duyệt quy hoạch xây dựng, trong đó có Long Đức 3, Phước An, Xuân Quế – Sông Nhạn, Bàu Cạn – Tân Hiệp, Xuân Hòa và Tân Phú mở rộng. Để tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục, Diza đề xuất rút ngắn tổng thời gian lập đồ án quy hoạch phân khu từ tối đa 780 ngày xuống còn khoảng 445 ngày — giảm 40% so với quy định hiện hành — thông qua thực hiện song song các khâu lập nhiệm vụ quy hoạch (30 ngày), lập đồ án (270 ngày), lấy ý kiến cộng đồng (40 ngày) và lựa chọn nhà thầu khảo sát (90 ngày).
Đóng vai trò đầu tàu trong hệ sinh thái phát triển hạ tầng là Tổng công ty Cổ phần Phát triển Khu công nghiệp (Sonadezi), hoạt động từ năm 1990. Tính đến năm 2025, Sonadezi phát triển thành công 12 khu công nghiệp trên 4.600 ha, thu hút 12 tỷ USD vốn FDI cùng hơn 30.000 tỷ đồng vốn DDI từ gần 1.000 doanh nghiệp, giải quyết việc làm cho 400.000 lao động. Các khu công nghiệp do Sonadezi quản lý đạt tỷ lệ lấp đầy trên 90% — cao hơn đáng kể so với mức trung bình 76% toàn tỉnh — đóng góp 11 tỷ USD, tương đương 26% tổng vốn FDI vào các khu công nghiệp toàn tỉnh. Giai đoạn 2026-2030, Sonadezi chuẩn bị nguồn tài chính 36.000 tỷ đồng để đầu tư thêm ít nhất hai khu công nghiệp và hai khu dân cư tại các địa bàn chiến lược phía Bắc, gồm xã Tân Lợi, xã Tân Khai, xã Đồng Phú và phường Chơn Thành, phường Minh Hưng.
Hạ tầng giao thông kết nối khu công nghiệp Đồng Nai và định hướng sinh thái đến năm 2050
Sự mở rộng không gian sản xuất phía Bắc đặt ra yêu cầu cấp bách về hạ tầng giao thông kết nối. Dự án khôi phục và xây dựng cầu Mã Đà với tổng kinh phí hơn 192 tỷ đồng được xác định là tuyến nối trực tiếp duy nhất giữa Đồng Nai cũ và vùng Bình Phước cũ. Công trình thiết kế bề rộng mặt cầu 34,5m với 8 làn xe cơ giới, vận tốc lưu thông 80 km/giờ, điểm đầu giao đường ĐT 753 và điểm cuối kết nối Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Đồng Nai làm chủ đầu tư, thời gian thi công tối đa 3 năm từ khi được bố trí vốn.
Quy mô tham vọng hơn là phương án nghiên cứu mở rộng tuyến đường tỉnh 753 kết nối đường tỉnh 761 từ thành phố Đồng Xoài, tổng chiều dài 76 km với ngân sách dự kiến hơn 5.000 tỷ đồng. Đoạn đi qua Khu dự trữ sinh quyển Đồng Nai sẽ thi công toàn bộ trên cao nhằm bảo vệ tuyệt đối môi trường rừng. Khi hai tuyến huyết mạch này hoàn thiện, hàng hóa từ phía Bắc sẽ đổ về hệ thống logistics bao quanh Cảng hàng không quốc tế Long Thành, bao gồm Tổng kho trung chuyển miền Đông rộng 620 ha tại xã Trảng Bom và xã An Viễn, cùng Trung tâm Logistics phía Nam và phía Đông Bắc sân bay Long Thành, mỗi dự án quy mô 100 ha.
Song hành với hạ tầng giao thông là chuyển đổi tư duy phát triển bền vững. Đồng Nai đặt mục tiêu nâng giá trị gia tăng trên đất khu công nghiệp từ mức 18 tỷ đồng/ha hiện tại lên 22 tỷ đồng/ha — ngang tầm với nhóm tỉnh dẫn đầu cả nước như Thái Nguyên, Bắc Giang và Bắc Ninh. Mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 được triển khai qua hợp tác giữa Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên hợp quốc, áp dụng mô hình khu công nghiệp sinh thái với Khu công nghiệp Amata tại thành phố Biên Hòa làm điểm thử nghiệm đầu tiên trước khi nhân rộng toàn tỉnh.
Giai đoạn 2026-2030, tổng vốn cam kết riêng từ Sonadezi đã đạt 36.000 tỷ đồng, trong khi ba khu công nghiệp khởi công tháng 8/2025 kỳ vọng thu hút thêm 12,7 tỷ USD — minh chứng cho sức hút đầu tư vào hành lang công nghiệp Đồng Nai từ cảng biển Long Thành đến cửa khẩu Hoa Lư.
Hương Liên
