HÀ NỘI – Chính phủ yêu cầu các bộ ngành khẩn trương chuẩn bị hạ tầng tái định cư cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, tổng vốn 67,34 tỷ USD (khoảng 1,7 triệu tỷ đồng). Mục tiêu là bảo đảm sinh kế, nơi ở ổn định cho 120.836 hộ dân trước khi thu hồi đất.
Theo chỉ đạo mới, công tác bồi thường và tái định cư được tách thành dự án độc lập để các địa phương chủ động triển khai.
Đến ngày 12/6/2025, Bộ Xây dựng đã hoàn tất bàn giao hồ sơ ranh giới tuyến đường sắt cho 20 địa phương. Dự án đặt mục tiêu khởi công năm 2027 và hoàn thành năm 2035.
Tiến độ giải phóng mặt bằng tại các địa phương
Về mặt tổ chức, Ninh Bình đã thành lập ban chỉ đạo triển khai dự án. Cùng lúc, 5 tỉnh gồm Phú Thọ, Đắk Lắk, Hà Tĩnh, Thanh Hóa và Ninh Bình hoàn tất rà soát sơ bộ nhu cầu của người dân.
Trên thực địa, công trường xây dựng diễn ra nhộn nhịp tại nhiều tỉnh thành có tuyến đường sắt đi qua. Thanh Hóa cho biết 20 trong 39 khu tái định cư đang được xây dựng, đạt khối lượng trên 20%, dự kiến hoàn thành trước ngày 30/9/2026.
Hà Tĩnh đã phê duyệt chi tiết mặt bằng cho 31/35 khu vực phục vụ người dân. Nghệ An triển khai 41 khu quy hoạch với tổng vốn 1.450 tỷ đồng, nhiều khu đạt 70-80% khối lượng.
Đồng Nai chuẩn bị quỹ đất và hạ tầng tái định cư
Tại Đồng Nai, các cơ quan chức năng đang rà soát mốc giới, lập phương án giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư và chuẩn bị điều kiện kỹ thuật cho dự án. Theo quy hoạch, đoạn tuyến qua địa bàn dài khoảng 81km, đi qua 12 xã, phường.
Dự kiến bố trí một ga tại khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành và một trạm bảo dưỡng kỹ thuật tại xã Xuân Đường, cùng đề xuất bổ sung ga hành khách tại xã Xuân Hòa.
Dự kiến Đồng Nai phải thu hồi khoảng 536ha đất, ảnh hưởng gần 500 hộ dân, trong đó khoảng 496 hộ cần bố trí tái định cư. Địa phương đã chuẩn bị 232 lô đất tái định cư.
Bên cạnh đó, địa phương cũng triển khai thêm các khu tái định cư mới tại phường Xuân Lộc và xã Xuân Quế với tổng quy mô gần 60ha, dự kiến hoàn thành năm 2027. Công tác đo đạc, lập bản đồ thu hồi đất và di dời hạ tầng kỹ thuật, trong đó có hệ thống điện từ 110kV trở lên, cũng đang được triển khai.
Theo Luật Đất đai 2024, việc bố trí nơi ở mới phải hoàn tất trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Đây là cơ sở để các địa phương đẩy nhanh tiến độ tái định cư, trước khi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam khởi công vào năm 2027.
Phương Nguyễn (tổng hợp)
