Xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai đặt mục tiêu cấp mã số vùng trồng cho 100% diện tích sầu riêng đủ điều kiện vào năm 2027, trong bối cảnh cả nước chuẩn bị vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia từ ngày 01/7/2026. Đây được xem là bước đi bắt buộc nhằm giữ vững thị phần xuất khẩu sang Trung Quốc, EU và các thị trường mới như Vương quốc Anh.
Ngành nông nghiệp Việt Nam đang khẩn trương tái cơ cấu chuỗi cung ứng trái cây tại các vùng chuyên canh phía Nam thông qua việc bắt buộc áp dụng nền tảng số hóa từ giữa năm 2026. Tại xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai, tổng diện tích trồng sầu riêng hiện đạt khoảng 5.685 ha, trong đó hơn 4.675 ha đã cho thu hoạch, với sản lượng niên vụ 2026 dự kiến vượt 40.000 tấn, khẳng định vị thế là một trong những vùng chuyên canh sầu riêng trọng điểm của khu vực phía Nam.
Xã Nghĩa Trung và mục tiêu phủ kín mã số vùng trồng sầu riêng vào năm 2027
Để phát huy lợi thế này, xã Nghĩa Trung đang mở rộng phạm vi cấp mã số định danh vùng trồng trên toàn địa bàn. Hiện xã đã được cấp 11 mã số vùng trồng, tăng 7 mã so với cùng kỳ năm trước và hướng tới mục tiêu đạt 28 mã trong thời gian tới, đồng thời hoàn thành việc cấp mã số cho 100% diện tích đủ điều kiện trước năm 2027 và đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.
Định hướng này nhằm đáp ứng yêu cầu minh bạch chuỗi cung ứng, tạo điều kiện để sầu riêng địa phương tham gia sâu hơn vào các chuỗi phân phối có giá trị cao. Đồng thời, việc chuẩn hóa mã số vùng trồng cũng là điều kiện tiên quyết để kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản đang được triển khai trên phạm vi cả nước.
Nền tảng truy xuất nguồn gốc quốc gia và bài toán quản lý dữ liệu tập trung
Theo lộ trình của cơ quan quản lý, giai đoạn thí điểm truy xuất nguồn gốc đối với trái sầu riêng diễn ra trong 6 tháng, từ ngày 01/01 đến 30/6/2026. Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam chính thức vận hành trên toàn quốc từ ngày 01/7/2026, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn thí điểm sang áp dụng bắt buộc.
Việc bắt buộc truy xuất nguồn gốc bằng mã QR xuất phát từ yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường nhập khẩu lớn như Trung Quốc, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm. Theo cơ quan chức năng, hệ thống số hóa này giúp ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại, khai báo sai xuất xứ hoặc sử dụng trái phép mã số vùng trồng, đồng thời hỗ trợ xác định nhanh lô hàng, vùng trồng hoặc cơ sở đóng gói khi thị trường quốc tế phát đi cảnh báo.
(Ảnh minh họa: ĐNM)
Mỗi lô nông sản khi xuất xưởng đều được định danh bằng mã QR theo chuẩn GS1 Digital Link quốc tế, tích hợp công nghệ chuỗi khối (blockchain) và chữ ký số điện tử nhằm bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu. Đến nay, nền tảng đã đồng bộ hồ sơ của hơn 18.500 sản phẩm thuộc 181 nhóm hàng hóa, với sự tham gia của 170 doanh nghiệp tại 24 tỉnh, thành phố.
Cơ chế xuất khẩu sầu riêng và lợi thế cạnh tranh mang tính bước ngoặt
Nhờ chuẩn hóa mã số vùng trồng và tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc, sầu riêng Việt Nam hiện đã có mặt tại 28 quốc gia và vùng lãnh thổ dưới dạng quả tươi, đồng thời xuất khẩu sản phẩm đông lạnh sang 20 quốc gia khác. Để đưa hàng vào Trung Quốc – thị trường chiếm hơn 70% thị phần sầu riêng Việt Nam – các lô hàng bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về xuất xứ theo yêu cầu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC).
Theo quy định, nông sản phải được thu hoạch từ vùng trồng và xử lý tại cơ sở đóng gói đã được GACC cấp mã số phê duyệt. Đồng thời, các lô hàng phải đáp ứng giới hạn về kim loại nặng, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, có giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật hợp lệ và đối với sầu riêng đông lạnh phải được xử lý ở nhiệt độ dưới -18°C trong tối thiểu 24 giờ.
Gần đây, GACC đã phê duyệt thêm 829 mã số vùng trồng và 131 mã số cơ sở đóng gói cho Việt Nam. Qua đó, nâng tổng số lên 1.396 mã số vùng trồng và 188 mã số cơ sở đóng gói được phép xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Hương Liên (tổng hợp)
