Hệ thống đê cả nước đối mặt gần 1.000 sự cố sau hai năm mưa lũ lớn

Gần 1.000 sự cố đê điều xảy ra trên cả nước trong giai đoạn 2024-2025, buộc ngành chức năng tăng cường tập huấn kỹ thuật hộ đê để chủ động ứng phó mùa mưa bão năm 2026.

Sáng 30/7, tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức hội nghị tập huấn kỹ thuật hộ đê, phòng chống lụt bão năm 2026 với gần 300 cán bộ chuyên trách cùng đại diện nhiều đơn vị liên quan. Hội nghị diễn ra khi nhiều quy định và tiêu chuẩn kỹ thuật về đê điều vừa được rà soát, sửa đổi để chuẩn bị cho mùa mưa bão sắp tới.

Ông Phạm Đức Luận, Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, nhấn mạnh lực lượng chuyên trách giữ vai trò then chốt trong việc phát hiện, xử lý sự cố ngay từ những giờ đầu nhằm hạn chế thiệt hại do mưa bão gây ra. Thực tế hai năm gần đây cho thấy thiên tai diễn biến bất thường, đặt hệ thống đê điều trước sức ép chưa từng có.

Hai năm thiên tai cực đoan bộc lộ nhiều điểm yếu của hệ thống đê

Năm 2024, siêu bão Yagi với sức gió giật cấp 16-17 ảnh hưởng 26 tỉnh, thành khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa, gây lũ lịch sử trên hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình. Thiên tai khiến 513 người chết và mất tích, đồng thời ghi nhận hơn 800 sự cố đê điều trên cả nước.

Đến năm 2025, Biển Đông xuất hiện 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới, thuộc nhóm năm có mật độ bão dày nhất từng được ghi nhận. Bão số 10, 11 rồi tiếp tục đến bão số 12, 13 gây lũ vượt đỉnh lịch sử trên nhiều lưu vực sông, làm hai tuyến đê chính trên sông Cầu và sông Thương bị tràn hơn 26,5km.

Đoạn đê thuộc địa bàn Hà Nội. (Ảnh minh họa: ĐNM)

Thủy điện Sông Ba Hạ từng phải mở 12 cửa tràn với lưu lượng xả 16.100m3/s, mức lớn nhất từ trước đến nay. Trong năm 2025, thiên tai làm 484 người chết và mất tích, 811 người bị thương, xảy ra khoảng 185-200 sự cố đê điều và gây thiệt hại kinh tế gần 105.000 tỷ đồng.

Dù Việt Nam có hơn 9.700km đê cùng hàng nghìn ki-lô-mét kè, cống và điếm canh đê, phần lớn vẫn là đê đất đã xây dựng từ nhiều năm trước nên bộc lộ nhiều điểm xung yếu trước các trận mưa lũ cực đoan. Ông Phạm Đức Luận cho biết năm 2025 là năm đầu tiên các địa phương vận hành mô hình chính quyền hai cấp nên công tác ứng phó, hộ đê ở một số nơi “vẫn còn những khó khăn, lúng túng, nhất là trong xử lý các tình huống sự cố phát sinh”.

Nguyễn Hương (tổng hợp)