MIỀN TRUNG – Bộ Công Thương làm việc với ba nhà máy ethanol E100 đang vận hành nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn cung, góp phần bảo đảm nguyên liệu pha chế xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc.
Sau hai tháng xăng E10 chính thức thay thế xăng khoáng RON95, Bộ Công Thương đang rà soát năng lực sản xuất ethanol trong nước để tổng hợp báo cáo Chính phủ, Thủ tướng. Dù lộ trình đã được triển khai đồng bộ, nguồn cung ethanol nội địa hiện vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường.
Ngày 3/8, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân dẫn đầu đoàn công tác làm việc với ba nhà máy sản xuất ethanol nhiên liệu (E100) tại Dung Quất, Quảng Nam và Đồng Nai. Cuộc làm việc tập trung đánh giá năng lực cung ứng, lắng nghe các kiến nghị của doanh nghiệp sau hai tháng thực hiện lộ trình sử dụng xăng E10 trên toàn quốc.
Theo ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã vận hành bình quân ở mức 124% công suất thiết kế trong bảy tháng đầu năm để đáp ứng nhu cầu thị trường. Thực tế này cho thấy việc chủ động nguồn ethanol E100 trong nước ngày càng trở nên quan trọng đối với hoạt động sản xuất xăng sinh học.
Theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương, từ 0 giờ ngày 1/6/2026, xăng E10 chính thức trở thành nhiên liệu bắt buộc trên cả nước, thay thế xăng khoáng RON95, trong khi xăng E5RON92 tiếp tục được duy trì đến hết năm 2030. Trước thời điểm áp dụng, cả nước có sáu nhà máy sản xuất ethanol nhưng chỉ ba nhà máy tại Dung Quất, Quảng Nam và Đồng Nai hoạt động, với tổng công suất thiết kế khoảng 830m³ E100/ngày, tương đương gần 277.000m³/năm.
Riêng trong tháng 6/2026, ba nhà máy đã sản xuất hơn 20.800m³ ethanol, đạt khoảng gần 84% công suất thiết kế theo tháng. Theo kế hoạch, một nhà máy sẽ đi vào hoạt động từ tháng 9/2026 và hai nhà máy còn lại dự kiến vận hành vào đầu năm 2027, nâng tổng công suất ethanol nội địa lên khoảng 480.000m³ mỗi năm.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa cung và cầu vẫn là thách thức lớn. Theo Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, mỗi tháng thị trường cần khoảng 95.000m³ E100 để pha chế xăng sinh học. Ngay cả khi cả sáu nhà máy hoạt động hết công suất, nguồn cung trong nước cũng chỉ đáp ứng gần một nửa nhu cầu, trong khi một số ước tính cho thấy nhu cầu ethanol có thể đạt từ 1,2-1,5 triệu m³ mỗi năm, đồng nghĩa năng lực nội địa hiện chỉ đáp ứng khoảng 40%.
(Ảnh minh họa ĐNM)
Phần thiếu hụt vẫn phải bù đắp bằng ethanol nhập khẩu. Điều này cũng khiến các doanh nghiệp trong nước gặp khó trong việc ký kết hợp đồng bao tiêu dài hạn để yên tâm mở rộng đầu tư và phát triển sản xuất.
Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho rằng ethanol không chỉ là sản phẩm của ngành chế biến mà còn gắn với an ninh năng lượng quốc gia. Ông đề xuất hạn chế xuất khẩu sắn lát khô nhằm ưu tiên nguồn nguyên liệu cho sản xuất ethanol trong nước.
Trong khi đó, dự án ethanol An Khê tại Gia Lai, có tổng vốn đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng, dự kiến đến quý I/2028 mới vận hành thương mại. Điều này cho thấy bài toán bảo đảm nguồn cung ethanol nội địa nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục đặt ra trong thời gian tới, khi báo cáo đánh giá hai tháng triển khai xăng E10 được trình Chính phủ xem xét.
Nhật Minh (tổng hợp)
