ĐỒNG NAI – Hơn 17.000 cây ca cao giống đã được trao cho 19 hộ dân xã biên giới Bù Gia Mập để trồng xen trên 35,6 ha điều, trong nỗ lực khôi phục mô hình từng bị bỏ dở do khó khăn đầu ra nhưng nay có thêm cam kết bao tiêu từ doanh nghiệp.
Ngày 14/8, Hợp tác xã Ca cao Bù Gia Mập phối hợp cùng chính quyền địa phương bàn giao cây giống cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn xã Bù Gia Mập. Chương trình được kỳ vọng góp phần đa dạng sinh kế cho người dân trong bối cảnh cây điều nhiều năm chịu tác động từ biến động giá cả và sâu bệnh.
Theo ông Nguyễn Văn Khải, Phó Chủ tịch UBND xã Bù Gia Mập, đợt này địa phương hỗ trợ 19 hộ dân với hơn 17.000 cây ca cao trên diện tích 35,6 ha. Hợp tác xã hỗ trợ 50% kinh phí cây giống, phần còn lại do các hộ dân đối ứng.
Toàn xã hiện có hơn 4.000 ha điều, trong khi diện tích ca cao xen canh được triển khai trước đây khoảng 400-500 ha nhưng chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng. Vì vậy, việc khởi động lại mô hình lần này được xem là bước thử nghiệm mới nhằm tìm hướng nâng cao thu nhập cho người dân vùng biên giới.
Xã Bù Gia Mập là địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nguồn thu chủ yếu dựa vào cây điều. Tuy nhiên, giá cả bấp bênh cùng tình trạng sâu bệnh kéo dài đã ảnh hưởng đáng kể đến năng suất và đời sống của nhiều hộ dân.
Ông Điểu Mố cho biết vườn điều 5ha của gia đình từng bị bệnh cháy lá, khô bông làm giảm sản lượng. Trước đây, gia đình cũng từng thử trồng ca cao nhưng phải bỏ vì không tìm được nơi tiêu thụ sản phẩm.
Đầu ra được kỳ vọng là lời giải cho bài toán cũ
Theo ông Hoàng Công Phúc, đại diện Hợp tác xã Ca cao Bù Gia Mập, mô hình trồng ca cao xen dưới tán điều từng mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cách đây hơn mười năm. Tuy nhiên, khó khăn về thị trường tiêu thụ khiến nhiều hộ dân sau đó phải chặt bỏ cây ca cao.
Lần triển khai này có điểm khác biệt là Hợp tác xã đã liên kết với doanh nghiệp để bảo đảm đầu ra cho sản phẩm, đồng thời hỗ trợ một nửa chi phí cây giống. Đây cũng là lý do ông Điểu Như quyết định đăng ký trồng thêm 200 cây ca cao trên diện tích 7 sào điều đang xen canh tiêu và cà phê.
Nông dân trồng xen ca cao trong vườn điều và cà phê tại khu vực Bình Phước. (Ảnh minh họa: ĐNM)
Thực tế cho thấy diện tích ca cao xen điều tại khu vực này từng đạt gần 3.000 ha nhưng sau đó giảm mạnh còn khoảng 310 ha do giá ca cao xuống thấp trong thời gian dài. Chỉ trong khoảng hai năm gần đây, khi giá ca cao trên thị trường thế giới tăng trở lại, người dân mới có thêm động lực đầu tư.
Ông Hoàng Công Phúc nhận định phần lớn diện tích điều hiện nay là các vườn điều già, tán cao, phù hợp hơn cho việc trồng xen ca cao. Hợp tác xã đang phối hợp với chính quyền hỗ trợ cây giống, vật tư, hệ thống tưới và kỹ thuật chăm sóc cho người dân.
Dù vậy, bài toán duy trì đầu ra ổn định vẫn là yếu tố quyết định sự thành công của mô hình. Mục tiêu phát triển hơn 100 ha ca cao xen điều vào năm 2030 vì thế được địa phương lựa chọn theo hướng từng bước, dựa trên các cam kết bao tiêu cụ thể thay vì mở rộng diện tích ồ ạt như trước đây.
Hương Liên (tổng hợp)
