ĐỒNG NAI – TP Đồng Nai đang mở rộng vùng trồng cacao, phát triển chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến chế biến sâu và xuất khẩu, qua đó tạo nguồn thu cao hơn cho nhiều hộ nông dân so với các cây trồng truyền thống.
Cacao được địa phương xác định là một trong những cây trồng chủ lực nhằm nâng cao giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp, đồng thời mở ra hướng chuyển đổi đối với những diện tích điều và hồ tiêu cho hiệu quả thấp. Việc mở rộng diện tích vẫn được định hướng theo lộ trình phù hợp với điều kiện sản xuất và yêu cầu về chất lượng.
Khoảng 15 năm trước, gia đình ông Nguyễn Văn Đảm, Tổ trưởng Tổ hợp tác Cacao Xuân Bắc, chủ yếu canh tác hồ tiêu và điều nhưng hồ tiêu liên tục bị bệnh chết chậm, còn điều cho năng suất không cao nên quyết định chuyển sang trồng xen cacao. Hiện gia đình ông có khoảng 5 sào (0,5ha) cacao, còn Tổ hợp tác Cacao Xuân Bắc quy tụ 114 hộ với tổng diện tích khoảng 80ha.
Theo bà Lê Thị Ánh Tuyết, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đồng Nai, cacao đã được xác định là một trong những cây trồng chủ lực trong chiến lược nâng cao giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp địa phương.
Từ vùng nguyên liệu đến chế biến sâu tạo giá trị gia tăng
Cacao xuất hiện tại Đồng Nai từ những năm 1980 nhưng chỉ thực sự mở rộng diện tích sau khi Chương trình Cacao quốc gia được triển khai năm 2003. Sự tham gia của doanh nghiệp trong đầu tư vùng nguyên liệu, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm đã tạo nền tảng để cây trồng này phát triển theo chuỗi giá trị.
Là một trong những doanh nghiệp tiên phong, Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức được thành lập năm 2006 và xây dựng mô hình khép kín từ nghiên cứu giống, phát triển vùng nguyên liệu, thu mua, lên men đến chế biến sâu và xuất khẩu. Từ 7 câu lạc bộ với khoảng 400 hộ nông dân ban đầu, doanh nghiệp hiện liên kết hơn 1.000 hộ thông qua 14 tổ hợp tác, phát triển vùng nguyên liệu trên hơn 1.000ha tại Đồng Nai, Lâm Đồng, Gia Lai và Đà Nẵng.
Nhờ mô hình liên kết này, các sản phẩm cacao chế biến sâu đã được đưa vào những thị trường có yêu cầu cao như Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu. Chuỗi sản xuất khép kín cũng góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và tạo đầu ra ổn định cho người trồng.
Một trong những lợi thế lớn của ngành cacao Đồng Nai là khả năng phát triển dưới tán điều. Với khoảng 176.000ha điều trên địa bàn, ngành nông nghiệp đang phối hợp cùng các địa phương rà soát những khu vực có điều kiện thổ nhưỡng và nguồn nước phù hợp để mở rộng diện tích, tập trung tại Xuân Lộc, Định Quán, Trảng Bom, Tân Phú và các vùng phía Bắc như Bù Đăng, Bù Gia Mập, Phú Riềng.
Theo ông Đặng Tường Khanh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức, việc mở rộng vùng nguyên liệu song hành với đầu tư chế biến sâu đã giúp doanh nghiệp duy trì chuỗi liên kết ổn định trong nhiều năm. Thực tế từ các hộ sản xuất cho thấy thu nhập từ cacao đạt khoảng 220 triệu đồng/ha mỗi năm, tương đương gần 18 triệu đồng/tháng, cao hơn đáng kể so với cây điều hoặc hồ tiêu trên cùng diện tích.
Hiệu quả kinh tế này đã trở thành động lực để nhiều hộ dân, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số tại các vùng trồng điều, chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích không được thực hiện ồ ạt mà cần gắn với hướng dẫn kỹ thuật lên men, kiểm soát chất lượng và duy trì giá bán ổn định để bảo đảm hiệu quả lâu dài cho người sản xuất.
An Tâm (tổng hợp)
