TP ĐỒNG NAI — Dù sở hữu 58% diện tích trồng điều cả nước, ngành chế biến trong nước vẫn chỉ tự chủ được 10–15% nguyên liệu, phần còn lại phụ thuộc vào nguồn nhập từ châu Phi và Campuchia. Chính quyền thành phố Đồng Nai vừa công bố lộ trình tái cơ cấu toàn diện, hướng tới hình thành Trung tâm Giao dịch điều quốc tế vào năm 2030.
Theo định hướng quy hoạch đến năm 2030, thành phố Đồng Nai sẽ điều chỉnh diện tích trồng điều xuống còn 163.000 ha — giảm so với 176.000 ha hiện có — với mục tiêu đạt tổng sản lượng 293.200 tấn.
Đây là một phần trong chiến lược tổng thể do Hiệp hội Điều Việt Nam — tổ chức đại diện ngành điều trong nước — phối hợp cùng các cơ quan chức năng xây dựng nhằm ứng phó với áp lực cạnh tranh ngày càng tăng từ các nước châu Phi.
Tái canh vùng nguyên liệu, chuẩn hóa giống năng suất cao
Mấu chốt của lộ trình là thay thế diện tích cây già bằng các giống điều được chọn lọc cho năng suất và chất lượng chế biến, gồm PN1, AB29, AB05–08 và LBC5. Địa phương đặt chỉ tiêu 80–90% diện tích trồng mới phải sử dụng đúng chuẩn giống; 40–50% diện tích áp dụng quy trình thâm canh kỹ thuật để tăng khả năng chống chịu dịch bệnh và biến động thời tiết. Phần diện tích trồng xen canh hoặc nuôi xen duy trì ở mức khoảng 8%.
Áp lực từ bên ngoài thúc đẩy tốc độ tái cơ cấu. Các quốc gia châu Phi đang siết xuất khẩu thô và đầu tư mạnh vào hệ thống chế biến nội địa, đe dọa trực tiếp nguồn cung nguyên liệu nhập khẩu mà ngành điều Việt Nam đang phụ thuộc. Việc chủ động tăng sản lượng trong nước được xác định là giải pháp căn cơ để giảm thiểu rủi ro chuỗi cung ứng.
Tự động hóa chế biến và chế biến sâu
Đến năm 2030, toàn bộ cơ sở chế biến nhân điều phải hoàn thành tự động hóa hai công đoạn tách vỏ cứng và bóc vỏ lụa. Song song với nâng cấp dây chuyền, thành phố Đồng Nai thúc đẩy đa dạng hóa sản phẩm từ cây điều: tinh luyện dầu từ vỏ, sản xuất cồn từ nước ép quả, làm ván ép từ gỗ. Chiến lược này kết hợp với xây dựng hệ sinh thái logistics và chuyển đổi số nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng điều toàn cầu.
Hiệp hội Điều Việt Nam cho biết mục tiêu cuối cùng của lộ trình là hình thành Trung tâm Giao dịch điều quốc tế tại thành phố Đồng Nai — nơi hiện đang đóng vai trò trung tâm chế biến điều lớn nhất Việt Nam.
Thiện Tâm
