Tại Bắc Kinh, hình ảnh sinh viên Đại học Thanh Hoa vừa ăn vừa dùng điện thoại đang khiến nhiều phụ huynh nhìn lại quan niệm lâu nay rằng hạn chế thiết bị là chìa khóa để con học tốt.
Một đoạn video lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc thời gian gần đây ghi lại cảnh nhiều sinh viên tại một căng-tin của Đại học Thanh Hoa vừa dùng bữa vừa xem video, nhắn tin hoặc đeo tai nghe nghe nhạc. Hình ảnh đời thường này gây chú ý bởi Thanh Hoa là trường đại học liên tục đứng đầu các bảng xếp hạng châu Á, với tiêu chuẩn tuyển sinh và áp lực học thuật được xem là rất cao tại Trung Quốc.
Đoạn clip cho thấy thói quen dùng điện thoại trong giờ ăn không quá khác biệt so với nhiều sinh viên ở các trường đại học khác. Điều khiến cộng đồng mạng quan tâm nằm ở sự đối lập giữa cảnh sinh viên thư giãn bên điện thoại và hình ảnh một ngôi trường vốn nổi tiếng về thành tích học tập.
Nhiều phụ huynh châu Á, trong đó có Việt Nam và Trung Quốc, từ lâu vẫn xem điện thoại thông minh như một trở ngại đối với việc học. Khi điểm số của con giảm, không ít gia đình lựa chọn tịch thu thiết bị hoặc cắt mạng với mong muốn nhanh chóng đưa việc học trở lại quỹ đạo.
Điều quan trọng không chỉ nằm ở chiếc điện thoại
Theo Times Higher Education Asia University Rankings 2026 công bố hồi tháng 4/2026, Đại học Thanh Hoa giữ vị trí số 1 châu Á năm thứ tám liên tiếp và đứng thứ 12 thế giới trong THE World University Rankings 2026. Trên QS World University Rankings 2027, trường đứng thứ 14 toàn cầu, cùng nhóm với Đại học Bắc Kinh; sinh viên trúng tuyển Thanh Hoa thường được gọi là “học bá trong học bá”.
Từ hình ảnh tại căng-tin, một vấn đề khác được đặt ra: dùng điện thoại không đồng nghĩa với việc bị điện thoại chi phối. Một sinh viên có thể lướt mạng trong giờ ăn nhưng tự giác gấp máy khi học, trong khi người khác dù ít cầm điện thoại vẫn có thể tìm cách sử dụng lén và mất tập trung.
Một nghiên cứu xã hội học công bố trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (PMC), khảo sát 300 sinh viên tại hai trường đại học ở Quý Châu, Trung Quốc, cho thấy sử dụng điện thoại giải trí quá mức có tương quan tiêu cực với kết quả học tập và sức khỏe tâm lý. Ngược lại, việc dùng điện thoại để tra cứu tài liệu học thuật có tác động tích cực, cho thấy khả năng tự chủ trong cách sử dụng mới là yếu tố đáng chú ý.
Với phụ huynh, điều này gợi ra một cách tiếp cận khác thay vì cấm đoán tuyệt đối. Khi chiếc điện thoại được quản lý hợp lý, điều cần hướng tới có lẽ không phải là việc con có cầm điện thoại hay không, mà là con có biết tự đặt nó xuống đúng lúc hay không.
Ngọc Duyên (tổng hợp)
