UBND TP Đồng Nai cho phép UBND cấp xã rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ trưởng thôn, ấp, khu phố tối đa 6 tháng trong một số trường hợp cần thiết.
Quy định được nêu tại Quyết định số 75/2026/QĐ-UBND, ký ngày 1/9 và có hiệu lực ngay trong ngày, trong bối cảnh việc sắp xếp đơn vị hành chính khiến nhiều địa bàn phải tổ chức lại thôn, ấp, khu phố. Theo quy chế, nhiệm kỳ tiêu chuẩn của trưởng và phó trưởng thôn, ấp, khu phố tại TP Đồng Nai là 5 năm; nếu việc bầu cử không thể thực hiện đúng hạn, UBND cấp xã được chủ động điều chỉnh nhiệm kỳ nhưng không quá 6 tháng.
Quy chế cho phép điều chỉnh nhiệm kỳ khi cần đồng bộ thời điểm tổ chức lại thôn, ấp, khu phố hoặc trong trường hợp bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh khiến cuộc bầu cử không thể diễn ra đúng kế hoạch. Nếu thời gian điều chỉnh vượt quá 6 tháng, UBND cấp xã phải báo cáo UBND TP Đồng Nai xem xét.
Văn bản cũng quy định ngưỡng dân số để bố trí chức danh trưởng thôn, ấp, khu phố. Khu phố phải có từ 550 hộ thường trú, còn thôn, ấp từ 400 hộ trở lên; với địa bàn bị chia cắt, dân cư phân tán, các ngưỡng này lần lượt giảm xuống 275 và 200 hộ.
Quy định mới được đặt trong khung pháp lý chung của Nghị định 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành từ tháng 5/2026, về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố trên cả nước. Trên cơ sở đó, từng tỉnh, thành có thể xây dựng quy chế phù hợp với đặc điểm địa phương.
Việc này diễn ra khi quá trình sắp xếp đơn vị hành chính hai cấp đang làm thay đổi địa giới ở nhiều nơi. Tại Đồng Nai, việc sáp nhập xã, phường kéo theo gộp, tách thôn, ấp, khu phố, khiến nhiệm kỳ của trưởng thôn cũ có nơi không còn trùng với địa giới mới.
Trước khi Quyết định 75 được ban hành, chính quyền địa phương từng phải sử dụng công văn hành chính để tạm thời kéo dài nhiệm kỳ hoặc cử trưởng thôn lâm thời tại những nơi hết nhiệm kỳ trong giai đoạn 2025-2026 nhưng chưa kịp tổ chức bầu lại.
Khi nhiệm kỳ phải thích ứng với địa giới mới
Việc cho phép cấp xã chủ động điều chỉnh nhiệm kỳ giúp Đồng Nai xử lý những trường hợp chưa thể tổ chức bầu cử đúng thời hạn trong quá trình sắp xếp địa bàn. Cơ chế này cũng nhằm tránh khoảng trống người đứng đầu ở thôn, ấp, khu phố khi địa giới và tổ chức dân cư đang thay đổi.
Tuy nhiên, nhiệm kỳ 5 năm vốn được đặt ra để bảo đảm sự ổn định và trách nhiệm của người đứng đầu thôn, ấp, khu phố. Khi nhiệm kỳ được kéo dài, dù trong giới hạn quy định, vấn đề tính đại diện của người tiếp tục đảm nhiệm chức vụ vẫn cần được đặt cùng với yêu cầu ổn định bộ máy.
Việc buộc phải báo cáo UBND TP Đồng Nai nếu vượt quá 6 tháng là một giới hạn nhằm kiểm soát việc kéo dài nhiệm kỳ. Trong bối cảnh địa giới hành chính đang được sắp xếp, sự linh hoạt có thể giúp bộ máy cơ sở vận hành liên tục, nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn là tổ chức bầu cử đúng quy định khi điều kiện cho phép.
Ngọc Duyên (tổng hợp)
