Hơn 300 đại biểu từ TP.HCM và 7 tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long cùng tìm cách tháo điểm nghẽn để dòng vốn và hàng hóa trong vùng kết nối hiệu quả hơn.
Chiều 17/9, tại TP.HCM, UBND Thành phố phối hợp Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) tổ chức Hội nghị kết nối đầu tư và hợp tác phát triển với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Hơn 300 đại biểu từ chính quyền, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp của 8 địa phương tham dự, trong bối cảnh yêu cầu liên kết vùng ngày càng trở nên rõ ràng.
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh cho rằng khi quy hoạch được gắn với hạ tầng, nguồn vốn được gắn với dự án cụ thể và công nghệ được gắn với sản xuất, cả vùng sẽ có sức cạnh tranh cao hơn hẳn so với từng địa phương phát triển đơn lẻ. Ông đề nghị các địa phương chuyển từ kết nối tại hội nghị sang kết nối ngoài thực địa, có đầu mối phụ trách và tiến độ theo dõi rõ ràng. Hội nghị cũng cho thấy cách tiếp cận đang chuyển từ xúc tiến đầu tư riêng lẻ sang kết nối các chuỗi giá trị chung trong toàn vùng phía Nam.
8 tháng đầu năm 2026, TP.HCM thu hút hơn 10 tỷ USD vốn FDI đăng ký, trong khi Đồng Nai đạt gần 1,9 tỷ USD. Tại Cà Mau, 38 dự án mới được ghi nhận với tổng vốn đăng ký hơn 32.000 tỷ đồng, cho thấy sức hút đầu tư của các địa phương phía Nam vẫn đáng kể.
Nhưng những con số ấy chưa phản ánh hết câu chuyện phía sau dòng vốn. Khoảng 70% hàng xuất khẩu của Đồng bằng sông Cửu Long vẫn phải trung chuyển qua TP.HCM và các tỉnh Đông Nam Bộ trước khi ra thị trường quốc tế, khiến chi phí logistics toàn vùng chiếm tới 20-25% giá thành sản phẩm.
Kết nối không chỉ nằm trên bản đồ
Về khung pháp lý, hội nghị lần này được đặt trong tiến trình cụ thể hóa Nghị quyết 27-NQ/TW mà Bộ Chính trị ban hành ngày 28/8/2026 về phát triển vùng, đồng thời tận dụng hành lang thể chế mà Luật Phát triển đô thị — được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026, có hiệu lực từ 1/10/2026 — vừa mở ra. Ba nhóm chuỗi giá trị liên vùng được ưu tiên gồm công nghiệp công nghệ cao gắn với cảng biển và logistics; nông nghiệp – thủy sản gắn với chế biến sâu, xây dựng thương hiệu; năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn.
Điểm đáng chú ý là mỗi địa phương đều đang có khả năng thu hút vốn, nhưng sự liên kết để tạo thêm giá trị từ những dòng vốn đó vẫn là bài toán cần tiếp tục tháo gỡ. Ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), Chủ tịch HĐQT Công ty Secoin, cho rằng doanh nghiệp đầu tư theo chuỗi giá trị chứ không theo địa giới hành chính.
Theo ông Kỳ, điều khiến doanh nghiệp e ngại khi lựa chọn nơi đầu tư không hẳn là thiếu ưu đãi, mà là sự bất định về thời gian thủ tục, đầu mối chịu trách nhiệm và tiến độ hoàn thành hạ tầng. Một dự án có thể chấp nhận chi phí đất hoặc nhân công cao hơn, nếu các cam kết được xác định rõ và có khả năng thực hiện.
Từ góc nhìn đó, xúc tiến đầu tư không chỉ là câu chuyện đưa ra thêm ưu đãi. Điều quan trọng hơn là các địa phương có thể cùng giảm bao nhiêu sự bất định cho doanh nghiệp và biến những cam kết thành kết quả cụ thể.
Ban tổ chức hội nghị thống nhất thước đo cho hợp tác vùng không nằm ở số cuộc tiếp xúc, mà ở số vướng mắc được xử lý dứt điểm và số dự án đi đến quyết định đầu tư cụ thể. Khi dòng vốn đã vượt qua ranh giới hành chính, việc tạo được một mạch kết nối đủ thông suốt giữa các địa phương sẽ quyết định khả năng biến những nguồn lực riêng lẻ thành giá trị chung.
Ngọc Duyên (tổng hợp)
