Khánh Hòa và nhiều địa phương miền Trung đang đối mặt với đợt mưa lũ lớn, khiến máy móc thi công bị nhấn chìm, hàng trăm nhà dân ngập nước và nhiều tuyến đường bị chia cắt.
Ngày 10/11, nước từ thượng nguồn đổ về sông Cái, tràn qua công trường cầu Thác Ngựa (nối hai xã Khánh Vĩnh và Trung Khánh Vĩnh, Khánh Hòa), nhấn chìm nhiều máy múc. Lãnh đạo UBND xã Khánh Vĩnh xác nhận phần lớn phương tiện bị ngập là máy phục vụ thi công, trong khi toàn bộ công nhân có mặt tại công trường đều an toàn qua xác minh ban đầu.
Sáng 11/11, nước tiếp tục tràn vào nhà dân ở xã Phước Giang, tỉnh Quảng Ngãi. Có 460 hộ thuộc 5 thôn bị ngập, trong khi lũ sông Vệ vẫn ở mức cao, khiến các khu vực trũng thấp chưa thể thoát nước.
Đợt mưa kéo dài từ ngày 9 đến 11/11, trải từ Hà Tĩnh đến Khánh Hòa, tập trung tại Huế, Đà Nẵng và Quảng Ngãi. Nước sông dâng cao gây ngập lụt, sạt lở và chia cắt nhiều tuyến giao thông.
Tại Quảng Ngãi, sông Vệ lên đỉnh 4,92 m lúc 12 giờ ngày 11/11. Đến 15 giờ, mực nước còn 4,86 m, vượt báo động 3 là 0,36 m; hai giờ sau, một số nhà dân ở vùng trũng xã Phước Giang vẫn ngập khoảng 0,5 m.
Theo thống kê của Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, đến 17 giờ ngày 11/11, mưa lũ khiến 2 người bị thương tại Huế, 38 nhà bị tốc mái hoặc hư hỏng và 11 nhà chịu ảnh hưởng do sạt lở. Các tỉnh, thành đã sơ tán 557 hộ dân khỏi những khu vực có nguy cơ cao về ngập lụt và sạt lở.
Tháng 11/2025, Khánh Hòa từng trải qua đợt mưa lũ lịch sử, cùng thời điểm Đắk Lắk cũng chịu lũ lịch sử. Rút kinh nghiệm từ đợt lũ này, một số xã thường bị chia cắt ở Đắk Lắk đã chủ động triển khai phương án phòng chống lụt bão, trang bị thuyền, áo phao và nhà tránh lũ.
Dự báo, mưa tại Huế, Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi còn kéo dài đến sáng 12/11 rồi giảm dần. Tuy nhiên, những diễn biến của đợt mưa lần này cho thấy thời tiết có thể tạo ra áp lực lớn ngay cả khi không có bão.
Đằng sau đợt mưa lớn không có bão
Nguyên nhân gây mưa là không khí lạnh kết hợp với đới gió đông ở độ cao 3.000-5.000 m và địa hình chắn gió. Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, nhận định về khối không khí lạnh mạnh, di chuyển nhanh và liên tục được bổ sung: “Đây là hiện tượng hiếm thấy trong khoảng 10 năm gần đây.”
Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia nghiên cứu biến đổi khí hậu và quản lý rủi ro thiên tai, lượng mưa tại Bạch Mã (Huế) vượt 800 mm trong chưa đầy 24 giờ. TS Huy cho biết mức mưa này thường xuất hiện khi có hoàn lưu bão, áp thấp nhiệt đới hoặc dải hội tụ nhiệt đới, nhưng lần này lại do tác động của gió mùa đông bắc.
Đáng chú ý, cơ quan dự báo nhận định mùa đông 2026-2027 nhiều khả năng ấm hơn trung bình nhiều năm do El Nino rất mạnh, khiến không khí lạnh hoạt động yếu hơn thường lệ. Một mùa đông được dự báo ấm vì thế lại đi kèm một đợt gió mùa gây mưa lớn với cường độ như bão.
Gió đông bắc mạnh và kéo dài còn khiến hai tàu hàng lớn bị đánh dạt vào bờ tại Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) và khu vực gần Lăng Cô (Huế). Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, đây là những tàu có khả năng chịu được gió bão cấp 10.
Trong khi đó, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đã cảnh báo nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại nhiều xã miền núi Đà Nẵng và khu vực phía đông từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa, với cấp độ rủi ro thiên tai là cấp 1, riêng Quảng Ngãi cấp 2.
Khi nước lũ rút, những phương tiện nằm lại giữa công trường, nhà cửa ngập nước và các tuyến đường bị chia cắt vẫn là những dấu vết của đợt mưa bất thường. Trong bối cảnh mùa đông được dự báo ấm hơn thường lệ, những diễn biến vừa qua tiếp tục đặt ra yêu cầu theo dõi sát các hình thái thời tiết cực đoan.
Nguyễn Hương (tổng hợp)
