Đồng Nai — Hơn 1.600 cán bộ, công chức dịch chuyển từ Bình Phước (cũ) về trung tâm Biên Hòa sau khi tỉnh Đồng Nai mới chính thức vận hành từ ngày 1/7/2025, đặt ra áp lực lớn lên toàn bộ hệ thống lưu trú và đi lại. Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Nai khóa X đã thông qua gói ngân sách 99 tỷ đồng kết hợp với hàng chục dự án nhà ở xã hội quy mô lớn, biến Đồng Nai thành hình mẫu mà nhiều tỉnh sáp nhập trên cả nước đang tham chiếu.
Thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết số 60-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, việc hợp nhất kéo theo sự dịch chuyển khổng lồ về nhân sự: khoảng 1.600 cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang từ Bình Phước (cũ) phải chuyển về làm việc tại khu vực trung tâm thành phố Biên Hòa. Khoảng 600 cán bộ khác được phân bổ tiếp tục làm việc tại cơ sở 2 trên địa bàn Bình Phước để duy trì dịch vụ công không bị đứt gãy. Đối diện với bài toán an sinh cấp bách này, chính quyền tỉnh đã triển khai đồng loạt ba trụ cột: hỗ trợ tài chính trực tiếp, cải tạo hạ tầng lưu trú sẵn có và tổ chức vận tải chuyên trách.
Gói 99 tỷ đồng và hạ tầng lưu trú khẩn cấp
Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Nai khóa X tại kỳ họp thứ 29 phân bổ 99 tỷ đồng thực hiện chế độ hỗ trợ trong 6 tháng, từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12/2025. Gói này thiết kế ba mức hỗ trợ thuê nhà theo loại hình lưu trú: 1,5 triệu đồng/tháng cho cá nhân ở ký túc xá hoặc nhà tập thể; 2 triệu đồng/tháng với người thuê nhà ở xã hội; 3 triệu đồng/tháng cho trường hợp tự túc nơi ở bên ngoài. Mỗi nhân sự còn nhận 2 triệu đồng/tháng tiền ăn và 3 triệu đồng hỗ trợ vận chuyển đồ đạc một lần duy nhất.
Về hạ tầng lưu trú, Sở Xây dựng bố trí được 57 trên tổng số 62 căn nhà công vụ hiện hữu và tiếp nhận thêm 15 hồ sơ phát sinh. Ký túc xá Trường Chính trị được khẩn trương cải tạo, cung ứng 94 phòng với 376 chỗ, trong đó 28 căn khối B và 66 căn khối C đã hoàn thiện nâng cấp. Tỉnh cũng dự kiến cải tạo 9 trụ sở dôi dư thành 96 căn hộ, sửa chữa ký túc xá Trường Đại học Đồng Nai quy mô 400 giường và Trường Trung cấp nghề 180 giường.
Để giải quyết đi lại, địa phương triển khai mô hình xe đưa đón chuyên trách với lịch cố định: đón từ Bình Phước sáng thứ hai, trả về chiều thứ sáu. Trong 4 tháng đầu, cơ quan chức năng thực hiện 347 chuyến, bao gồm 284 chuyến loại 45 chỗ, 19 chuyến loại 29 chỗ và 44 chuyến loại 16 chỗ, phục vụ tổng cộng 13.746 lượt người di chuyển an toàn.
Vì sao nhà ở quyết định thành bại của quá trình ổn định bộ máy
Ông Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cảnh báo nguy cơ cán bộ giỏi chuyên môn lựa chọn xin thôi việc hoặc chuyển sang khu vực tư nhân nếu phải đi xa gia đình mà không có cơ chế bù đắp thỏa đáng. Khi chính sách an cư bị bỏ ngỏ, quá trình tinh gọn tổ chức sẽ vô tình làm mất đi chính những nhân lực then chốt mà bộ máy cần giữ nhất.
Theo Quyết định số 45/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhân sự di chuyển từ 30 km trở lên so với nơi sở hữu nhà ở tại khu vực đồng bằng (hoặc từ 10 km trở lên tại vùng núi, hải đảo) được xếp vào diện thụ hưởng nhà ở công vụ. Tiêu chuẩn diện tích từ 45 đến dưới 60 mét vuông, đi kèm định mức trang bị nội thất tối đa 120 triệu đồng, đủ để tái tạo sức lao động cho người sử dụng.
Bộ Xây dựng khẳng định giải quyết an cư thông qua Nghị quyết số 201/2025/QH15 và Quỹ nhà ở quốc gia không chỉ là nhiệm vụ an sinh đơn thuần. Giáo sư Đặng Hùng Võ và nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Dĩnh đều nhận xét đây là chìa khóa chiến lược để giữ chân nhân lực và tạo động lực cống hiến cho đội ngũ bị xáo trộn vị trí công tác sau sáp nhập.
Chiến lược dài hạn: 67.000 căn nhà ở xã hội và đòn bẩy tín dụng
Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai phê duyệt mục tiêu hoàn thành tối thiểu 67.010 căn nhà ở xã hội đến năm 2030, tương đương hơn 4,1 triệu mét vuông sàn. Tỉnh quy hoạch hơn 800 ha quỹ đất và huy động gần 60 nhà đầu tư triển khai trên diện tích gần 333 ha. Các dự án đang thi công gồm: 1.098 căn tại phường Long Hưng do Chương Dương Home Land thực hiện; 1.200 căn tại xã Phước An do Công ty Hưng Phát đầu tư; 624 căn khu Bàu Xéo của Công ty Thống Nhất; 1.054 căn khu Bảo Vinh của Công ty Thành Thắng; và 2.190 căn tại xã Phước An do Công ty Đệ Tam xây dựng.
Về tín dụng ưu đãi, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh giải ngân 208 tỷ đồng cho 490 người vay trong năm 2025, tiếp tục cấp vốn 51 tỷ đồng cho 88 khách hàng trong quý I/2026. Tổng dư nợ đến tháng 3/2026 đạt 616 tỷ đồng phục vụ 1.425 khách hàng, với lãi suất ưu đãi 5,4%/năm và thời hạn trả góp 25 năm — tạo bệ phóng giúp người thu nhập thấp tiếp cận sở hữu nhà ở thực chất.
So sánh mô hình các tỉnh sáp nhập: Đồng Nai, Phú Thọ, Đà Nẵng và Bình Dương
Mô hình Đồng Nai đang được nhiều địa phương tham chiếu, song mỗi tỉnh có điều kiện và cách tiếp cận riêng. Tại phía Bắc, tỉnh Phú Thọ mới (hợp nhất từ Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Hòa Bình) dự kiến 4.405 nhân sự đăng ký lưu trú. Địa phương này áp dụng hỗ trợ tiền mặt từ ngày 1/7/2025 đến hết ngày 30/6/2026: 2,4 triệu đồng/người/tháng cho lưu trú và 800.000 đồng/người/tháng cho đi lại với những ai không sử dụng xe đưa đón tập trung.
Tại miền Trung, thành phố Đà Nẵng (sau hợp nhất với Quảng Nam) dự thảo cơ chế hỗ trợ đặc thù tổng ngân sách 597 tỷ đồng. Điểm khác biệt của Đà Nẵng là tập trung hỗ trợ chủ đầu tư: 100% kinh phí giải phóng mặt bằng, 100% phí thẩm định quy hoạch và phòng cháy chữa cháy; hạ tầng kỹ thuật nội khu được hỗ trợ 30% (tối đa 6 tỷ đồng/dự án) tại các quận trung tâm và 50% (tối đa 10 tỷ đồng/dự án) tại vùng ven.
Tại Bình Dương, mục tiêu đặt ra hơn 86.000 căn đến năm 2030, riêng năm 2025 phấn đấu khởi công 4.000 căn với nhiều tổ hợp lớn. Tuy nhiên, địa phương này đang vấp phải nút thắt nghiêm trọng ở khâu thẩm định hồ sơ người mua: tại một dự án 1.000 căn ở phường Tân Đông Hiệp, cơ quan quản lý chỉ phê duyệt hơn 200 hồ sơ dù có hàng nghìn lượt đăng ký, khiến doanh nghiệp tồn kho trong khi người lao động vẫn thiếu chỗ an cư.
Tính đến tháng 3/2026, mô hình Đồng Nai với tổ hợp “hỗ trợ tiền mặt — cải tạo hạ tầng sẵn có — xe đưa đón — tín dụng ưu đãi — quy hoạch quỹ đất lớn” vẫn là phương thức toàn diện nhất trong số các tỉnh đã công bố số liệu. “Không nên áp dụng cứng nhắc một khuôn mẫu duy nhất”, Giáo sư Đặng Hùng Võ nhận xét — song sự linh hoạt phối hợp nhiều công cụ chính sách cùng lúc, như Đồng Nai đang làm, vẫn đang cho kết quả rõ ràng nhất.
Trang Trần
