Đoàn công tác do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp dẫn đầu đã kiểm tra thực địa tại Đắk Lắk ngày 7/7/2026, tìm giải pháp cấp bách khi chính vụ thu hoạch chỉ còn 15-20 ngày. Toàn tỉnh hiện có 17.500ha sầu riêng trong tổng số 30.000ha đang cho thu hoạch vẫn chưa được cấp mã số vùng trồng.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Đắk Lắk, sản lượng sầu riêng niên vụ 2026 của địa phương ước đạt 500.000 tấn. Tuy nhiên, mới chỉ có 445 mã số vùng trồng được cấp hoặc đang chờ phê duyệt, tương đương khoảng 12.500ha, đáp ứng 41,7% diện tích canh tác. Nếu không được tháo gỡ kịp thời, ách tắc này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến dòng chảy xuất khẩu chính ngạch trị giá hàng nghìn tỷ đồng của tỉnh ngay trong chính vụ.
Vì sao phần lớn sầu riêng Đắk Lắk chưa có mã số vùng trồng?
Nghị định số 38/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm siết chặt quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói nông sản xuất khẩu, nhưng sau nửa năm áp dụng đã bộc lộ nhiều điểm chưa phù hợp với thực tế sản xuất tại Tây Nguyên.
Vướng mắc lớn nhất nằm ở Điều 6 của nghị định, quy định diện tích tối thiểu của một vùng trồng cây lâu năm phải đạt 10ha, trong khi diện tích sản xuất của nông hộ tại đây phần lớn nhỏ lẻ, manh mún. Bên cạnh đó, Điều 3 yêu cầu vùng trồng phải canh tác cùng một loại cây, trong khi mô hình trồng sầu riêng xen canh trong vườn cà phê chiếm tỷ lệ rất lớn tại địa phương.
Đắk Lắk hiện cũng chưa có cơ sở kiểm nghiệm mẫu sầu riêng được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chỉ định, buộc doanh nghiệp phải gửi mẫu đi xa, kéo dài thời gian chờ đợi. Nhiều hồ sơ mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đã hoàn thiện nhưng vẫn chờ phía Trung Quốc kiểm tra, phê duyệt, gây thêm áp lực lên tiến độ trước ngày thu hoạch rộ.
Nghị định 38 về mã số vùng trồng sầu riêng sẽ sửa đổi ra sao?
Trước những bất cập nêu trên, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương nghiên cứu sửa đổi Nghị định 38 theo hướng linh hoạt, sát thực tiễn hơn. Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định mục tiêu của lần sửa đổi là đơn giản hóa tối đa thủ tục và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Hướng sửa đổi trọng tâm là bỏ quy định cứng về diện tích tối thiểu 10ha cho một mã số vùng trồng, đồng thời làm rõ tiêu chí riêng cho vùng chuyên canh và vùng trồng xen bền vững. Quy trình quản lý cũng sẽ chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” gắn với số hóa toàn diện dữ liệu, cho phép người dân khai báo trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử kết hợp hệ thống định danh đất đai.
Về lâu dài, ngành nông nghiệp Đắk Lắk hướng tới xây dựng chuỗi sản xuất sầu riêng có trách nhiệm, minh bạch thông tin truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng tiêu chuẩn của các thị trường nhập khẩu.
Sen Vàng (tổng hợp)
