Biên Hòa— Tỉnh Đồng Nai bước vào giai đoạn nước rút triển khai đường Vành đai 4 TP.HCM đoạn qua Đồng Nai — dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia hơn 26.000 tỷ đồng với tổng chiều dài 46 km — nhắm đến mốc khởi công hạng mục đường gom và đường bên vào cuối tháng 6/2026. Công trình không chỉ định hình lại diện mạo giao thông vùng Đông Nam Bộ mà còn châm ngòi cho làn sóng dịch chuyển đầu tư công nghiệp lên phía Bắc tỉnh.
Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương liên quan “tăng tốc” toàn bộ thủ tục chuẩn bị để đảm bảo tiến độ cam kết. Dự án thu hồi 443,55 ha đất tại 9 xã thuộc 5 huyện, ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 1.119 hộ dân cần được bố trí tái định cư — đây là khối lượng GPMB lớn nhất tỉnh Đồng Nai từ trước đến nay. Toàn bộ công trình được phân chia thành hai dự án thành phần, kết hợp vốn ngân sách địa phương và hình thức đối tác công tư (PPP), dự kiến đưa vào khai thác toàn tuyến trong năm 2029.
Quy mô đường Vành đai 4 TP.HCM đoạn qua Đồng Nai
Đường Vành đai 4 TP.HCM đoạn qua Đồng Nai có tổng chiều dài khoảng 46,08 km. Điểm đầu nằm tại lý trình Km18+460 thuộc xã Xuân Đường, huyện Cẩm Mỹ; điểm cuối tại lý trình Km64+540 tiếp giáp địa phận tỉnh Bình Dương, qua đầu mối kết nối tại xã Tân An, huyện Vĩnh Cửu. Toàn tuyến đi qua 9 xã thuộc 5 huyện: xã Xuân Đường và xã Xuân Quế (huyện Cẩm Mỹ); xã Dầu Giây và xã Hưng Thịnh (huyện Thống Nhất); xã An Viễn và xã Bình An (huyện Long Thành); xã Trảng Bom và xã Bình Minh (huyện Trảng Bom); xã Tân An (huyện Vĩnh Cửu). Tất cả 9 xã này được hình thành sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 theo Nghị quyết số 1662/NQ-UBTVQH15.
Trong giai đoạn hoàn thiện, tuyến cao tốc được đầu tư quy mô 8 làn xe, bề rộng nền đường 74,5 m, vận tốc thiết kế 100 km/h. Để đảm bảo hiệu quả tài chính, giai đoạn 1 sẽ xây dựng 4 làn xe với chiều rộng mặt cắt ngang 22 m, gồm 4 làn chạy và 2 làn dừng khẩn cấp liên tục bố trí hai bên, nhưng vẫn giữ vận tốc thiết kế đạt chuẩn 100 km/h. Đáng chú ý, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và GPMB sẽ thực hiện một lần duy nhất theo đúng quy mô lộ giới hoàn thiện 74,5 m, tránh tình trạng giải tỏa bổ sung gây lãng phí về sau.
Ngoài đường cao tốc chính, dự án đầu tư hệ thống đường gom và đường bên dài gần 62 km theo ba tiêu chuẩn phù hợp từng địa bàn: 11,91 km đạt chuẩn đường cấp IV đồng bằng (mặt đường 7 m, nền đường 9 m); 41,93 km đường giao thông nông thôn loại A (mặt đường 5,5 m); 8,14 km đường giao thông nông thôn loại B (mặt đường 3,5 m). Hệ thống thoát nước hoàn chỉnh và các hạng mục an toàn giao thông đồng bộ cũng được đầu tư theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Kế hoạch 100 ngày đêm và tiến độ khởi công
Tỉnh Đồng Nai đã ban hành kế hoạch cao điểm “100 ngày đêm” thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, diễn ra từ cuối tháng 3 đến ngày 27/6/2026. Theo kế hoạch, tháng 4/2026 hoàn tất thông báo thu hồi đất toàn bộ diện tích; từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5/2026 tập trung kiểm đếm hiện trạng và xác minh nguồn gốc đất tại từng thửa.
Mục tiêu được đặt ra là bàn giao tối thiểu 70% diện tích mặt bằng sạch vào cuối tháng 6/2026 để phục vụ lễ khởi công hạng mục đường gom và đường bên. Tiến độ bàn giao tiếp tục được thúc đẩy lên 90% vào tháng 9/2026 và hoàn tất 100% trong năm 2026. Thời gian thực hiện các thủ tục GPMB theo quy định thông thường là 130 ngày, nhưng tỉnh đang nỗ lực rút ngắn xuống còn khoảng 90 ngày trong điều kiện thuận lợi.
Đối với Dự án thành phần 2-2 — xây dựng đường cao tốc theo hình thức PPP — tỉnh dự kiến trình hồ sơ thẩm định đầu tháng 4/2026, sau đó tổ chức khảo sát sự quan tâm và lựa chọn nhà đầu tư trước ngày 30/6/2026. Nếu hợp đồng BOT được ký kết đúng kế hoạch, tuyến cao tốc chính sẽ khởi công trong quý IV/2026. Tỉnh Đồng Nai đã chủ động bố trí hơn 10.049 tỷ đồng vốn đầu tư công trong năm 2026 để sẵn sàng cho giai đoạn triển khai này.
UBND tỉnh đã thành lập Tổ công tác chuyên trách để theo dõi, đôn đốc và kịp thời tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng và nguồn cung vật liệu xây dựng. Người đứng đầu các địa phương có tuyến đi qua phải chịu trách nhiệm chính về kết quả GPMB trên địa bàn mình quản lý, đảm bảo dự án không bị đình trệ do thiếu phối hợp liên ngành.
Đường Vành đai 4 kết nối Đồng Nai với Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu và sân bay Long Thành
Đường Vành đai 4 TP.HCM đoạn qua Đồng Nai đóng vai trò “mắt xích” giao thông chiến lược trong hệ thống kết nối liên vùng phía Nam. Tại điểm đầu xã Xuân Đường (huyện Cẩm Mỹ), tuyến kết nối trực tiếp với đoạn do tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu làm cơ quan có thẩm quyền, đi từ ngã tư Tóc Tiên – Châu Pha thuộc thị xã Phú Mỹ hướng về khu vực Hồ Bàu Cạn. Hành lang này tạo luồng thông thương liên tục từ cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải đến sân bay quốc tế Long Thành mà không cần đi qua đô thị lõi.
Tại điểm cuối phía tỉnh Đồng Nai, tuyến đường kết nối với tỉnh Bình Dương thông qua cầu Thủ Biên bắc qua sông Đồng Nai, nối huyện Vĩnh Cửu với huyện Bắc Tân Uyên và xã Thường Tân (Bình Dương). UBND tỉnh Đồng Nai đã kiến nghị Bình Dương khẩn trương triển khai các hạng mục liên quan đến cầu Thủ Biên để đảm bảo tính đồng bộ khi toàn tuyến Vành đai 4 đưa vào khai thác.
Dọc tuyến, đường Vành đai 4 giao cắt với nhiều trục giao thông huyết mạch: Quốc lộ 1 tại Km45+300 (huyện Trảng Bom); cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây tại lý trình Km39+150; cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu tại khu vực Phú Mỹ. Mạng lưới giao cắt này hình thành hệ thống giao thông hình lưới hoàn chỉnh, cho phép phương tiện từ Bình Dương tiếp cận cảng Long An và cảng Hiệp Phước mà không cần xuyên qua nội đô TP.HCM.
Đặc biệt, tuyến kết nối từ Cầu Mã Đà đến Vành đai 4 được đề xuất đầu tư quy mô 8 làn xe (phân kỳ giai đoạn 1 là 4–6 làn xe) sẽ rút ngắn quãng đường từ Tây Nguyên về Biên Hòa khoảng 13 km, tiết kiệm từ 1 đến 1,5 giờ di chuyển so với các tuyến đường hiện hữu. Đây là hành lang logistics chiến lược phục vụ trực tiếp hàng hóa nông sản và công nghiệp từ khu vực Đồng Xoài (thuộc tỉnh Đồng Nai mới sau sáp nhập Bình Phước) hướng về sân bay Long Thành.
Tác động đến các khu công nghiệp phía Bắc tỉnh Đồng Nai
Đường Vành đai 4 TP.HCM đoạn qua Đồng Nai được dự báo sẽ tạo lực đẩy quan trọng để khai phóng quỹ đất công nghiệp khu vực phía Bắc tỉnh — vùng đang có tỷ lệ lấp đầy thấp hơn nhiều so với các KCN phía Nam. Tỷ lệ lấp đầy tại các KCN phía Nam như Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch đã vượt mốc 90%, khiến nguồn cung đất công nghiệp khu vực này gần như cạn kiệt trong khi nhu cầu từ các nhà đầu tư FDI vẫn liên tục tăng.
Theo quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021–2030, khu vực phía Bắc được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo hiện đại và sinh thái, với 32 KCN có tổng diện tích hơn 18.000 ha. Các địa bàn như xã Tân Lợi, xã Tân Khai, xã Đồng Phú và các phường Chơn Thành, phường Minh Hưng có dư địa quỹ đất lớn nhất, đang chờ hạ tầng giao thông hoàn thiện để bứt phá thu hút vốn đầu tư.
Tổng công ty Sonadezi đã lên kế hoạch nghiên cứu đầu tư thêm ít nhất 2 KCN và 2 khu dân cư mới tại phía Bắc Đồng Nai trong giai đoạn 2026–2030, với dự kiến tổng vốn đầu tư khoảng 36.000 tỷ đồng. Các KCN thế hệ mới này được xây dựng theo mô hình tích hợp đô thị – công nghiệp, cung cấp môi trường sống và làm việc hiện đại nhằm thu hút lao động kỹ thuật cao và dòng vốn FDI chất lượng từ các quốc gia phát triển.
Việc phát triển công nghiệp phía Bắc gắn với trục Vành đai 4 còn mang ý nghĩa giảm tải áp lực hạ tầng cho vùng đô thị trung tâm Biên Hòa. Các chuyên gia đánh giá hệ thống hạ tầng giao thông từ đường Vành đai 4 kết nối trực tiếp với sân bay Long Thành và các cảng biển là yếu tố then chốt để khu vực phía Bắc Đồng Nai thu hút các dự án hạ tầng logistics, trung tâm đào tạo nghề chất lượng cao và hệ sinh thái công nghiệp 4.0, tạo động lực tăng trưởng mới cho Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong thập niên tới.
Sen Vàng
