TPHCM hứng 3.810 tia sét trong hai ngày 30/9 và 1/10, trong đó hơn 2.000 tia đánh xuống mặt đất, theo thống kê của Cục Khí tượng Thủy văn. Cơ quan này cho biết đợt sét dày đặc liên quan đến nhiễu động khí quyển trên cao, hội tụ gió và rãnh áp thấp.
Hai trận mưa lớn liên tiếp gây ngập diện rộng cũng khiến bầu trời TPHCM liên tục xuất hiện sét và sấm trong ngày 30/9 và 1/10. Theo Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đây là một trong những đợt có số lượng sét nhiều nhất tại thành phố trong gần 2 năm qua.
Riêng ngày 30/9, TPHCM ghi nhận 2.573 tia sét, gồm 1.457 tia đánh xuống mặt đất; ngày 1/10 có thêm 1.237 tia sét. Số liệu này cho thấy hoạt động dông sét diễn ra với cường độ đáng kể trong thời gian ngắn.
Trao đổi về hiện tượng trên, TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia nghiên cứu thời tiết và cảnh báo thiên tai cực đoan, cho biết hàng nghìn tia sét xuất hiện trong hai trận mưa lớn nói trên tuân theo nguyên lý tự nhiên.
Theo ông Huy, mây càng dày và phát triển càng cao thì quá trình tích điện trái dấu càng mạnh, tạo điều kiện hình thành nhiều tia sét.
“Năm nay, trục hội tụ nhiệt đới dịch chuyển khá sâu xuống khu vực Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Bình thường, trục này ít hạ xuống, TPHCM chủ yếu xuất hiện mưa dông nhiệt vào buổi chiều trong vài giờ. Tuy nhiên, đợt này khác biệt khi tình trạng trên kéo dài liên tục đến 7 ngày với cùng một hình thái mưa. Đây là điều bất thường”, ông Huy nói.
TS Nguyễn Ngọc Huy cho biết sét gồm hai dạng chính là sét trong mây và sét đánh trực tiếp xuống mặt đất. Sét trong mây có thể tạo tiếng sấm lớn nhưng mức độ đe dọa đối với con người và hạ tầng thấp hơn so với sét đánh xuống đất.
Khu vực nào có nguy cơ sét đánh cao?
Sét đánh xuống mặt đất vẫn tiềm ẩn nguy hiểm, song theo chuyên gia, nguy cơ tại khu vực trung tâm đô thị thường thấp hơn nhờ hệ thống chống sét trên nhiều công trình cao tầng.
“Khi sét đánh xuống, các cột thu lôi nhà cao tầng sẽ dẫn dòng sét xuống đất. Những nhà thấp tầng nằm phía dưới, dù không được trang bị cột thu lôi, vẫn được bảo vệ. Vì vậy, rủi ro sét tại các trung tâm đô thị lớn thấp hơn”, ông Huy phân tích.
Ở khu vực ven đô, nguy cơ có thể cao hơn do nhiều khoảng không rộng và công trình thấp tầng không có hệ thống chống sét. Khi đó, những điểm cao nổi bật như cây xanh, cột điện hoặc nhà dân đứng đơn độc có thể trở thành vị trí dễ bị sét đánh.
TS Nguyễn Ngọc Huy khuyến cáo người dân không nên chờ đến khi sét xuất hiện mới tìm nơi trú. Khi thấy mây đen dày, trời chuyển mưa và nghe tiếng sấm từ xa, người dân nên nhanh chóng rời khỏi những khu vực trống trải.
Các vị trí cần tránh gồm dưới những cây xanh lớn, nhất là tại khu vực tương đối bằng phẳng, cùng các lều, chòi tạm giữa cánh đồng hoặc nơi không có công trình bảo vệ.
Theo ông Huy, những nơi có mật độ xây dựng thưa, xuất hiện điểm cao nổi bật thường tiềm ẩn nguy cơ sét đánh cao. Vì vậy, người dân không nên ở lại các vị trí này khi trời chuyển dông.
“Khi trời chuyển mưa kèm sấm, người dân không nên dắt trâu, bò ra đồng hoặc ở lại các lều, chòi tạm để tránh nguy cơ bị sét đánh. Trong đô thị, người dân có thể yên tâm hơn do có nhiều công trình cao tầng được trang bị hệ thống chống sét. Hà Nội và TPHCM là 2 đô thị có mật độ sét đánh rất lớn nhưng rất hiếm trường hợp sét đánh trực tiếp xuống mặt đất”, ông Huy chia sẻ.
Ngọc Duyên (tổng hợp)
