ĐẮK LẮK – Giá sầu riêng tại các vùng trồng trọng điểm giảm xuống mức thấp nhất từ đầu năm 2026 khi vụ thu hoạch chính cận kề, trong khi nhiều loại trái cây nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn được người tiêu dùng săn mua dù có giá cao.
Chỉ còn khoảng nửa tháng nữa Đắk Lắk bước vào chính vụ sầu riêng, nhưng giá thu mua đã giảm từ 30-50% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh nguồn cung tăng nhanh, chất lượng trái chịu ảnh hưởng bởi thời tiết và yêu cầu xuất khẩu ngày càng khắt khe từ thị trường Trung Quốc.
Giá sầu riêng ghi nhận đến ngày 16/7 (giờ Hà Nội) tiếp tục đi xuống tại nhiều vùng trồng. Monthong loại A ở Đắk Lắk chỉ còn 63.000-65.000 đồng/kg, còn Ri 6 loại A dao động 35.000-39.000 đồng/kg. Tại khu vực Đồng Nai (sáp nhập Bình Phước cũ), giá có nhỉnh hơn nhưng cũng giảm tương ứng.
Theo ông Lê Trường, thương lái thu mua sầu riêng tại Đắk Lắk, gần 10 ngày qua giá thu mua giảm liên tục từng ngày. Một số kho vẫn trả giá cao hơn nhưng đồng thời nâng tiêu chuẩn lựa chọn hàng hóa, khiến việc tiêu thụ của nhà vườn gặp thêm khó khăn.
Chất lượng trở thành điểm nghẽn của sầu riêng
Đắk Lắk hiện còn khoảng 350.000 tấn sầu riêng chưa có mã số vùng trồng để xuất khẩu chính ngạch. Khi chính vụ đến gần, nguồn cung tăng mạnh trong khi khả năng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu chưa theo kịp đã tạo áp lực lớn lên giá thu mua.
Ông Trịnh Văn Quang, quản lý thu mua tại Công ty xuất khẩu Hoàng Thắng (Đắk Lắk), cho biết tỷ lệ trái đạt chuẩn xuất khẩu năm nay thấp hơn kỳ vọng nên doanh nghiệp phải thận trọng hơn khi thu mua.
Mưa kéo dài trong nhiều ngày cũng làm chất lượng sầu riêng bị ảnh hưởng. Tại một số vườn, chỉ khoảng một nửa sản lượng đạt tiêu chuẩn, một số trái xuất hiện nấm bệnh nên khó tiêu thụ, khiến nhiều nông dân lo ngại bị thương lái từ chối.
Áp lực còn đến từ việc Trung Quốc, thị trường nhập khẩu sầu riêng lớn nhất của Việt Nam, tiếp tục siết chặt các yêu cầu về chất lượng. Điều này làm thu hẹp lượng hàng đủ điều kiện xuất khẩu và góp phần kéo giá trong nước giảm sâu.
Trái cây Trung Quốc giá cao vẫn được thị trường đón nhận
Trái ngược với diễn biến của sầu riêng trong nước, nhiều loại trái cây nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn bán chạy trên các nền tảng trực tuyến dù có giá khá cao. Mận mật ong được rao bán khoảng 155.000 đồng/hộp 500 gram, tương đương 310.000 đồng/kg và từng lên tới 480.000 đồng/kg vào giữa tháng 6 khi mới vào mùa. Mận cau Trung Quốc cũng có giá từ 170.000-190.000 đồng/kg.
Không chỉ Ri 6 hay Monthong, ngay cả Musang King, từng được xem là “vua sầu riêng”, cũng giảm xuống còn khoảng 50.000-70.000 đồng/kg, mức thấp nhất kể từ khi được bán thương mại tại Việt Nam. Giá bán hiện nay của loại sầu riêng này chỉ tương đương một bát phở bình dân, còn Ri 6 loại A thậm chí thấp hơn giá một ly trà sữa cỡ lớn.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, trái cây Trung Quốc có lợi thế nhờ sản xuất quy mô lớn, công nghệ chọn tạo giống phát triển, chất lượng đồng đều và mẫu mã phù hợp thị hiếu. Nhiều sản phẩm đang được người tiêu dùng tìm mua cũng là những loại Việt Nam chưa sản xuất được hoặc có sản lượng còn hạn chế.
Ông cho rằng dù giá cao hơn mặt bằng nhiều loại trái cây trong nước, sản phẩm từ Trung Quốc vẫn có mức giá thấp hơn đáng kể so với hàng nhập khẩu từ Nhật Bản, Mỹ hay Hàn Quốc. Chẳng hạn, nho mẫu đơn Trung Quốc chỉ khoảng 100.000-200.000 đồng/kg, trong khi sản phẩm cùng loại từ Nhật Bản có thể lên tới hàng triệu đồng mỗi kg.
Sự đối lập giữa giá sầu riêng trong nước giảm mạnh và trái cây nhập khẩu vẫn giữ sức hút cho thấy bài toán của ngành nông sản không chỉ nằm ở sản lượng hay giá bán. Muốn nâng cao sức cạnh tranh, việc bảo đảm chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất và mở rộng vùng trồng đủ điều kiện xuất khẩu vẫn là yêu cầu cần được quan tâm trong thời gian tới.
Đô Phạm (tổng hợp)
