Hộ kinh doanh được phép lưu trữ hóa đơn, chứng từ và sổ kế toán dưới dạng điện tử thay vì ghi chép bằng tay, nhưng vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về sổ kế toán theo quy định hiện hành.
Từ ngày 3/8, trước phản ánh của nhiều hộ kinh doanh về việc vừa kê khai thuế điện tử vừa ghi sổ mua bán gây cảm giác trùng lặp, Cục Thuế khẳng định pháp luật không bắt buộc ghi sổ bằng tay. Việc lưu trữ có thể thực hiện bằng phương thức điện tử hoặc trên giấy, trong bối cảnh hơn 5 triệu hộ kinh doanh chuyển sang cơ chế kê khai thuế từ đầu năm 2026.
Từ ngày 1/1/2026, cơ chế thuế khoán chấm dứt theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, yêu cầu hộ kinh doanh tự xác định doanh thu, tự kê khai và tự nộp thuế thay cho phương thức ấn định trước đây.
Cùng với đó, theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP và Nghị định 254/2026/NĐ-CP, các hộ thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử phải lập hóa đơn khi bán hàng, cung cấp dịch vụ. Đây là căn cứ xác định nghĩa vụ thuế, đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện đồng thời hai loại chứng từ
Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, sổ kế toán được quy định trong pháp luật về kế toán và có chức năng tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, phục vụ công tác kiểm tra khi cần thiết. Trong khi đó, hóa đơn điện tử là chứng từ thuộc lĩnh vực quản lý thuế nên hai loại giấy tờ này có mục đích khác nhau.
Vì được điều chỉnh bởi các quy định pháp lý riêng biệt, hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện cả việc lập hóa đơn điện tử và theo dõi sổ kế toán, kể cả khi đã sử dụng phần mềm bán hàng hoặc hệ thống quản lý điện tử.
Nhiều hộ kinh doanh cho rằng hai công việc có nội dung gần giống nhau, nhưng cơ quan thuế xác định đây là hai chức năng bổ trợ, không thể thay thế lẫn nhau. Với các cửa hàng nhỏ, việc vừa lập hóa đơn điện tử vừa đối chiếu sổ sách hằng ngày vẫn tạo thêm áp lực trong quá trình vận hành.
Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Tổng thư ký Hội Tư vấn Thuế, từng nhận định phương thức tính thuế giữa thuế khoán và kê khai không khác nhau về bản chất, song việc phải ghi chép và xử lý chứng từ thường xuyên là thách thức đáng kể đối với nhiều hộ kinh doanh quy mô nhỏ.
quy định mới. ( Minh họa ảnh: ĐNM).
Trường hợp hoạt động taxi phải xuất hóa đơn theo từng chuyến thay vì lập hóa đơn tổng hợp như trước cũng cho thấy quy định không làm phát sinh nghĩa vụ mới, nhưng yêu cầu doanh nghiệp thay đổi quy trình ghi nhận giao dịch. Khi việc quản lý sổ sách chuyển dần sang môi trường số, yêu cầu về quản lý kế toán vẫn được duy trì theo quy định hiện hành.
Nhật Minh (tổng hợp)
