Thành phố Đồng Nai vừa kiến nghị thay đổi cách bố trí cụm nhà ga của ba tuyến đường sắt kết nối sân bay Long Thành, từ mô hình thẳng hàng sang sắp xếp so le. Phương án này được đưa ra nhằm tránh chồng lấn với hệ thống cầu cạn, bãi đỗ xe và các hạ tầng kỹ thuật đang tập trung dày đặc trước Terminal T1.
Không phải năng lực kết nối, mà chính không gian phía trước nhà ga hành khách T1 đang trở thành yếu tố buộc quy hoạch phải điều chỉnh. Khi nhiều công trình kỹ thuật cùng xuất hiện trên một khu vực, bài toán đặt ra là làm thế nào để các tuyến đường sắt có thể kết nối với nhau nhưng vẫn vận hành độc lập.
UBND thành phố Đồng Nai đã gửi văn bản đến Bộ Xây dựng, đề xuất vị trí cụ thể cho ga đường sắt tốc độ cao và hai ga metro tại sân bay Long Thành. Thay vì nằm trên cùng một trục trước Terminal T1 như phương án thông thường, các nhà ga được đề xuất bố trí theo dạng so le trên mặt bằng.
Theo kiến nghị này, ga đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam sẽ được đặt lệch về phía Đông Bắc so với trục trung tâm Terminal T1. Nhà ga này đóng vai trò hạt nhân của đầu mối giao thông kết nối sân bay.
Hai ga còn lại của tuyến Thủ Thiêm – Long Thành và tuyến kéo dài metro Bến Thành – Suối Tiên được bố trí về phía Tây Nam. Cả hai được sắp xếp song song và đối xứng qua tim tuyến đường sắt tốc độ cao.
Nguyên nhân của sự điều chỉnh xuất phát từ điều kiện thực tế tại khu vực trước Terminal T1, nơi đang triển khai nhiều hạng mục kỹ thuật, cầu cạn và bãi đỗ xe. Việc dịch chuyển vị trí các nhà ga được kỳ vọng giúp sử dụng quỹ đất hiệu quả hơn và hạn chế nguy cơ chồng lấn với các công trình hiện hữu.
Theo đánh giá của thành phố Đồng Nai, mô hình kết nối nhưng vận hành độc lập sẽ cho phép từng nhà ga tách biệt về kết cấu, công nghệ, tín hiệu và phương thức khai thác. Điều này nhằm giảm nguy cơ phát sinh xung đột công nghệ giữa các loại hình vận tải khác nhau.
Phương án mới làm tăng khoảng cách trung chuyển khoảng 400m. Tuy nhiên, khoảng cách này được tính toán hỗ trợ bằng hệ thống hành lang đi bộ, thang cuốn, thang máy và băng chuyền hành khách đồng bộ.
Ba dự án đường sắt được quy hoạch kết nối trực tiếp với sân bay Long Thành đều có quy mô lớn. Trong đó, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đi qua địa phận Đồng Nai khoảng 81km và dự kiến có một ga tại sân bay.
Tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành dài gần 48km, giữ vai trò kết nối hai cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Long Thành. Tuyến metro số 1 kéo dài từ Bến Thành – Suối Tiên đến sân bay Long Thành có tổng mức đầu tư hơn 65.573 tỷ đồng và sử dụng khoảng 192,5ha đất.
Về tiến độ, dự án đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành dự kiến khởi công trong tháng 7 tới. Đối với tuyến metro số 1 kéo dài, công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng được dự kiến đẩy mạnh trong nửa cuối năm 2026 để phục vụ triển khai dự án.
Các dự án được định hướng hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ khi sân bay Long Thành giai đoạn 1 đi vào khai thác thương mại. Theo kế hoạch, sân bay dự kiến đạt công suất 25 triệu lượt hành khách mỗi năm vào cuối năm 2026.
Hiện các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát tổng thể quy hoạch nhằm xác định chính xác hướng tuyến và vị trí các nhà ga. Mục tiêu là tránh phát sinh tình trạng chồng lấn hạ tầng khi hệ thống giao thông kết nối sân bay được hoàn thiện trong tương lai.
Nhật Minh (tổng hợp)
