Cà phê có thể là thức uống phù hợp với đa số người trưởng thành nếu dùng ở mức vừa phải, nhưng người tăng huyết áp hoặc có cholesterol cao cần chú ý lượng caffeine và cách pha chế.
Ngày 20/7/2026, Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) công bố tuyên bố khoa học mới trên tạp chí Circulation, tổng hợp các nghiên cứu gần đây về mối liên hệ giữa caffeine và bệnh tim mạch. Theo đó, đa số người trưởng thành khỏe mạnh có thể uống tối đa khoảng 3-5 tách cà phê đen 240ml mỗi ngày, tương đương khoảng 400mg caffeine, mà nhìn chung vẫn trong ngưỡng an toàn.
Caffeine là chất kích thích hệ thần kinh giao cảm, có thể khiến nhịp tim và huyết áp tăng tạm thời, đồng thời làm tăng nhu cầu oxy của cơ tim. Với người có xơ vữa mạch vành, những thay đổi đột ngột này có thể kích hoạt cơn đau thắt ngực hoặc nhồi máu cơ tim.
Tuy nhiên, tuyên bố mới của AHA cho thấy mối liên hệ giữa cà phê và huyết áp không đơn giản theo hướng uống càng nhiều càng có hại. Ở những người có huyết áp đang ở mức tối ưu, nhóm uống 1-3 tách mỗi ngày thậm chí được ghi nhận có nguy cơ phát triển tăng huyết áp về sau cao hơn nhóm uống trên 3 tách, dù các nghiên cứu hiện chưa hoàn toàn thống nhất về kết quả này.
Cà phê đen không thêm đường, sữa hoặc kem cũng được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ thấp hơn đối với đái tháo đường type 2, bệnh mạch vành, đột quỵ, suy tim và một số rối loạn nhịp tim. Điều đó cho thấy không chỉ lượng cà phê mà cả cách sử dụng thức uống này cũng đáng được quan tâm.
Cách pha cà phê cũng ảnh hưởng đến tim mạch
Với người tăng huyết áp, caffeine vẫn có thể khiến huyết áp tăng thêm trong thời gian ngắn sau khi uống, nhất là khi huyết áp đang cao hoặc khó kiểm soát. Vì vậy, thay vì uống nhiều ly rải rác từ sáng đến tối, việc giới hạn lượng cà phê trong ngày có thể giúp giảm mức kích thích không cần thiết đối với cơ thể.
Cách pha cũng là một yếu tố cần lưu ý. Cà phê phin không lọc, loại thức uống phổ biến tại Việt Nam, chứa những hợp chất có thể làm tăng cholesterol xấu (LDL) và ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa cholesterol của gan, từ đó thúc đẩy xơ vữa động mạch.
Người vừa tăng huyết áp vừa có cholesterol cao có thể ưu tiên cà phê pha qua phin có giấy lọc hoặc máy lọc giấy, đồng thời hạn chế các loại cà phê không lọc. Đây là một thay đổi nhỏ trong thói quen nhưng có thể giúp việc thưởng thức cà phê phù hợp hơn với tình trạng sức khỏe.
Nước tăng lực và các sản phẩm caffeine cô đặc lại là nhóm cần được lưu ý riêng, không nên đánh đồng với cà phê. Hàm lượng caffeine cao cùng các thành phần như taurine, guarana và đường có thể khiến huyết áp tăng và gây rối loạn nhịp tim rõ rệt hơn, kể cả ở người trẻ khỏe mạnh dưới 30 tuổi.
AHA cho biết bằng chứng khoa học về caffeine hiện chưa đủ chặt chẽ để đưa ra khuyến nghị định lượng chính thức, vì vậy caffeine chưa được đưa vào hướng dẫn dinh dưỡng chính thức năm 2026 của tổ chức này. Trong sinh hoạt hằng ngày, có thể ưu tiên uống cà phê vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, nhất là với người dễ mất ngủ khi dùng caffeine.
Nếu sau khi uống cà phê xuất hiện hồi hộp, tim đập nhanh, run tay, đau ngực, khó thở hoặc huyết áp tăng rõ rệt, người uống nên ngừng sử dụng và trao đổi với bác sĩ để được tư vấn phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.
Cà phê vì thế không nhất thiết phải được nhìn nhận theo hai lựa chọn đơn giản là tốt hoặc có hại. Quan trọng hơn là lượng uống, cách pha và phản ứng của mỗi cơ thể, để một thói quen quen thuộc vẫn có thể được duy trì theo cách phù hợp hơn với sức khỏe tim mạch.
Bảo An (tổng hợp)
