GENEVA – Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) vừa phát cảnh báo khẩn, dự báo 80% khả năng El Nino hình thành trong giai đoạn tháng 6 đến tháng 8/2026. Tác động của hiện tượng này có tới 90% xác suất kéo dài đến ít nhất vào tháng 11, đặt hàng tỷ người trước nguy cơ hạn hán, mưa cực đoan và sóng nhiệt.
WMO xác định nguyên nhân trực tiếp là dòng nước ấm tích tụ dưới bề mặt đại dương tại khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nhận định nhiệt độ tăng thêm do El Nino 2026 sẽ như việc đổ thêm dầu vào ngọn lửa trên một hành tinh đang nóng lên không ngừng. Ông hối thúc các lục địa chuẩn bị đồng thời đối phó ba loại rủi ro: hạn hán, mưa cực đoan và sóng nhiệt kéo dài.
Hạn hán và mất an ninh lương thực đe dọa nhiều khu vực
Nền nhiệt từ tháng 6 đến tháng 8/2026 được dự báo vượt mức trung bình ở gần như toàn bộ các khu vực trên Trái Đất. Hạn hán dự kiến tấn công đồng loạt Tây Phi, khu vực Sahel, Nam Phi, Australia và Đông Nam Á, trong khi mùa hè tại Trung Mỹ trở nên khô nóng bất thường và mưa gió mùa tại Nam Á thiếu hụt đáng kể. Ngược lại, đông nam nước Mỹ và vùng xích đạo Thái Bình Dương lại đối mặt với lượng mưa cao hơn so với trung bình nhiều năm.
Tại Ấn Độ, lượng mưa gió mùa được dự báo chỉ đạt 90% mức trung bình dài hạn, đe dọa trực tiếp an ninh lương thực của quốc gia đông dân này. Hein Schumacher, CEO của Barry Callebaut, cảnh báo sản lượng ca cao tại Ecuador và Tây Phi — hai vùng chiếm 60% sản lượng toàn cầu — có nguy cơ sụt giảm nghiêm trọng. Bên cạnh đó, nắng nóng kéo dài còn tạo điều kiện cho bệnh truyền nhiễm lan rộng, trong khi nguồn cung thực phẩm và nước sạch đồng thời suy giảm, đẩy các cộng đồng dễ tổn thương vượt quá giới hạn chịu đựng.
Cơ quan quốc tế kêu gọi kích hoạt ứng phó khẩn cấp
Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo nhấn mạnh dự báo theo mùa và hệ thống cảnh báo sớm là công cụ sống còn để cứu mạng người và giảm thiểu cú sốc cho nền kinh tế. Bà kêu gọi các quốc gia tận dụng khoảng thời gian 6 tháng dự báo trước để tinh chỉnh dữ liệu WMO theo bối cảnh đặc thù từng địa phương, thay vì chờ đến khi thiên tai xảy ra mới phản ứng. Đây là cơ hội hiếm có để các chính phủ chủ động điều phối nguồn lực thay vì ứng phó bị động.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Guterres đồng thời hối thúc toàn cầu thúc đẩy ba nhóm giải pháp song song: chấm dứt phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và thiết lập hệ thống cảnh báo sớm bao phủ toàn bộ dân số thế giới. Ông đặc biệt yêu cầu ưu tiên bảo vệ các nhóm dễ tổn thương — những đối tượng chịu tác động đầu tiên và nặng nề nhất khi El Nino 2026 đạt đỉnh.
Hương Liên
