ĐỒNG NAI- Giá trị sản xuất nông lâm thủy sản tỉnh Đồng Nai năm 2025 đạt 82,2 nghìn tỷ đồng, tăng 3,22% so với năm 2024. Sau sáp nhập với tỉnh Bình Phước (cũ), tổng diện tích đất nông nghiệp toàn tỉnh đạt hơn 1,17 triệu ha, mở ra dư địa tái cơ cấu giai đoạn 2026-2030.
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai, kết quả năm 2025 được công bố trong báo cáo tổng kết ngành, với lĩnh vực chăn nuôi và cây công nghiệp lâu năm đóng vai trò trụ cột. Kim ngạch xuất khẩu hạt điều cán mốc gần 2,8 tỷ USD (khoảng 71.120 tỷ đồng), chiếm 50% tổng giá trị xuất khẩu điều của toàn quốc, nhờ nền tảng vùng nguyên liệu hơn 170 nghìn ha và cơ chế thông quan ưu tiên cho nhập khẩu nguyên liệu thô.
Cơ cấu giá trị sản xuất nông lâm thủy sản tỉnh Đồng Nai
Số liệu từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai cho biết, cơ cấu nội ngành năm 2025 được thiết lập với lĩnh vực nông nghiệp giữ tỷ trọng 89,56%. Thủy sản đóng góp 5,64% và lâm nghiệp chiếm 4,80% tổng giá trị sản xuất.
Đi sâu vào mảng nông nghiệp, hoạt động chăn nuôi chiếm 51,68%, lĩnh vực trồng trọt đóng góp 45,90%, phần còn lại 2,42% thuộc về các loại hình dịch vụ hỗ trợ. Cơ cấu này phản ánh vị thế của địa phương trong vai trò trung tâm chăn nuôi lớn ở khu vực phía Nam.
Diện tích cây công nghiệp lâu năm toàn tỉnh năm 2025 vượt 513,3 nghìn ha, tăng hơn 101 ha so với năm 2024. Diện tích cây ăn trái đạt hơn 101,8 nghìn ha sau khi mở rộng thêm hơn 737 ha.
Chuối là cây trồng nổi bật trong nhóm trái cây với diện tích canh tác gần 20,3 nghìn ha. Sản lượng chuối đạt hơn 676,5 nghìn tấn, tăng gần 6,9% so với năm 2024.
Trong lĩnh vực chăn nuôi, tổng đàn gia súc toàn tỉnh vượt mốc 3,9 triệu con. Riêng đàn heo chiếm gần 3,8 triệu con, củng cố vị thế địa phương có quy mô chăn nuôi heo lớn hàng đầu cả nước. Tổng đàn gia cầm đạt hơn 35,6 triệu con, tăng 2,5% so với cùng kỳ năm 2024.
Kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng chủ lực ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý. Cao su thu về hơn 1,35 tỷ USD (khoảng 34.290 tỷ đồng), tăng hơn 37,4% so với năm 2024. Gỗ và các sản phẩm từ gỗ đạt gần 2,7 tỷ USD (khoảng 68.580 tỷ đồng), tăng 34,87%. Cà phê cán mốc gần 1,6 tỷ USD (khoảng 40.640 tỷ đồng), tăng gần 15,2%. Hạt tiêu đóng góp hơn 185 triệu USD (khoảng 4.700 tỷ đồng), tăng hơn 8,5% so với cùng kỳ.
Đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai cho hay, động lực tăng trưởng năm 2026 sẽ đến từ chuyển đổi tư duy từ sản lượng sang tối ưu hóa kinh tế nông nghiệp. Các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với sản xuất hàng hóa quy mô lớn sẽ được ưu tiên phát triển.
Ngành hạt điều dẫn dắt kim ngạch xuất khẩu nông sản Đồng Nai
Kim ngạch xuất khẩu hạt điều của tỉnh Đồng Nai năm 2025 đạt gần 2,8 tỷ USD (khoảng 71.120 tỷ đồng), tăng 30,78% so với năm 2024. Con số này đưa địa phương trở thành trung tâm cung ứng chiếm 50% tổng giá trị xuất khẩu điều của cả nước.
Nền tảng cho kết quả trên là vùng nguyên liệu hơn 170 nghìn ha. Tính riêng năm 2025, diện tích canh tác điều đạt 174.864 ha, cung cấp ra thị trường 188.623 tấn sản phẩm. Vùng trồng điều tập trung chủ yếu tại khu vực thuộc tỉnh Bình Phước (cũ), sau sáp nhập đã trở thành một phần của tỉnh Đồng Nai mới.
Theo Chi cục Hải quan khu vực XVIII, đơn vị đã triển khai cơ chế phân “luồng xanh” nhằm rút ngắn thời gian thông quan cho các lô hàng nhập khẩu hạt điều thô. Nguồn cung nguyên liệu chủ yếu đến từ Campuchia, Bờ Biển Ngà, Nigeria và Ghana, đảm bảo hoạt động liên tục cho các nhà máy chế biến nội địa.
Ưu đãi thuế suất 0% từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới tiếp tục là yếu tố hỗ trợ quan trọng. Các khung pháp lý được áp dụng gồm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Trên thị trường quốc tế, Công ty Cổ phần Hoàng Sơn 1 là doanh nghiệp tiên phong khi xuất khẩu hạt điều thô, hạt điều nhân và điều rang muối tới hơn 40 quốc gia, bao phủ các thị trường lớn như Mỹ, EU, Trung Quốc và Nhật Bản.
Công ty TNHH Sản xuất và Xuất khẩu Nông sản Đakao duy trì hoạt động xuất khẩu sang Mỹ, Anh, Đức, Hà Lan, Canada, Úc, Nga, Nhật Bản và các nước Trung Đông. Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại Phúc Vinh đang đưa sản phẩm tiếp cận Trung Quốc, Mỹ, Pháp, Ý, Hà Lan và Ấn Độ, trong bối cảnh Trung Quốc là thị trường xuất khẩu hạt điều lớn nhất của tỉnh.
SVC International JSC (SVC Cashew) cung cấp các dòng sản phẩm điều rang muối vỏ lụa, nhân điều, điều tẩm vị và thực hiện chương trình OEM/private label tới hơn 66 quốc gia. Công ty Cổ phần Tập đoàn Gia Bảo triển khai dự án Nhà máy Chế biến nông sản và thực phẩm Bà Tư Bình Phước với mức đầu tư 6,5 triệu USD (khoảng 165 tỷ đồng) và công suất thiết kế 4.000 tấn/năm.
Sầu riêng Đồng Nai và quy trình cấp mã số vùng trồng xuất khẩu
Diện tích sầu riêng toàn tỉnh Đồng Nai năm 2025 đạt hơn 24,9 nghìn ha, tăng gần 0,8% so với năm 2024. Sản lượng đạt hơn 158,7 nghìn tấn, tăng hơn 5% so với cùng kỳ.
Các vùng quy hoạch trọng điểm bao gồm khu vực Cẩm Mỹ, Tân Phú, Xuân Lộc cùng các xã Thanh Sơn, Xuân Quế, Hàng Gòn, Nam Cát Tiên, Phú Nghĩa, Xuân Lập, Phú Trung. Đây là những địa bàn có điều kiện thổ nhưỡng phù hợp với cây sầu riêng, được hình thành qua nhiều năm canh tác.
Tại khu vực Xuân Lộc, diện tích canh tác sầu riêng đã mở rộng lên hơn 1,3 nghìn ha. Lợi nhuận bình quân ước đạt 600-700 triệu đồng/ha/năm, theo số liệu từ cơ quan chuyên môn địa phương.
Giống sầu riêng Dona hiện chiếm hơn 50% tổng diện tích toàn tỉnh. Đại diện cơ quan chuyên môn nhận xét, giống Dona có ưu thế về chất lượng, cơm khô ráo, thời gian bảo quản kéo dài tới 10 ngày trong môi trường mát. Giá thu mua giống này thường cao hơn giống Ri6 khoảng 20.000 đồng/kg.
Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Phú Sơn tại khu vực Tân Phú hiện sở hữu 480 ha sầu riêng theo tiêu chuẩn VietGAP. Trong đó, 350 ha đã được cấp mã số vùng trồng để xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Quy trình cấp mã số vùng trồng (PUC) phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại TCCS 774:2020/BVTV. Theo đó, diện tích tối thiểu của một vùng trồng phải đạt 10 ha. Cơ sở sản xuất có trách nhiệm nộp tờ khai kỹ thuật kèm hồ sơ đăng ký chi tiết gửi về Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật hoặc Chi cục Bảo vệ thực vật cấp tỉnh.
Vùng canh tác bắt buộc phải thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc, khuyến khích áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP) và duy trì liên tục sổ nhật ký canh tác. Nông dân phải ghi chép đầy đủ quá trình phát triển của cây, lịch sử sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, cũng như các đợt phát hiện và kiểm soát sinh vật gây hại.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, chuyên gia từ cơ quan chuyên môn cấp tỉnh sẽ khảo sát thực địa để đánh giá mức độ tuân thủ. Nếu đạt yêu cầu, Cục Bảo vệ thực vật sẽ thẩm định cuối cùng, cấp mã số nội bộ và gửi hồ sơ sang Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để phê duyệt chính thức.
Đối với thị trường Trung Quốc, hàng rào kỹ thuật đang được siết chặt. Theo quy định hiện hành, mọi lô hàng sầu riêng xuất khẩu đều bắt buộc phải trải qua kiểm nghiệm tại các phòng thí nghiệm được chỉ định, đảm bảo không có dư lượng chất vàng O và Cadimi.
Dư địa tăng trưởng nông nghiệp Đồng Nai sau sáp nhập địa giới
Sau khi thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tỉnh Đồng Nai mới có diện tích tự nhiên đạt 1.273.718 ha. Quy mô đất nông nghiệp được hợp nhất gồm hơn 728.000 ha của Đồng Nai (cũ) và 448.000 ha của Bình Phước (cũ).
Về chính sách tái cơ cấu, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 206/KH-UBND nhằm phát triển nhóm cây ăn quả và cây công nghiệp chủ lực giai đoạn 2025-2030. Đề án đặt mục tiêu nâng tổng diện tích cây ăn quả lên 126.000 ha với sản lượng dự kiến 3,15 triệu tấn, đồng thời duy trì 426.204 ha cây công nghiệp chiến lược vào năm 2030.
Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã chuẩn hóa 460 sản phẩm trên toàn tỉnh. Trong số đó, 11 sản phẩm đạt hạng 5 sao và 91 sản phẩm đạt 4 sao, theo thống kê của cơ quan chuyên môn.
Dự thảo Nghị quyết phát triển nông nghiệp công nghệ cao giai đoạn 2026-2030 dự kiến thu hút nguồn vốn khoảng 25.000 tỷ đồng. Mục tiêu cụ thể bao gồm phát triển trên 524 mô hình tiên tiến, quy hoạch 11 vùng sản xuất với quy mô 2.000 ha và kiến tạo 1 Khu Nông nghiệp công nghệ cao cấp tỉnh.
Số liệu tính đến cuối năm 2025 cho thấy toàn tỉnh đã vận hành 419 mô hình nông nghiệp công nghệ cao, thu hút 328 doanh nghiệp đầu tư chuyên sâu. Diện tích sản xuất hữu cơ đạt hơn 1.500 ha trên 15 vùng sản xuất.
Lĩnh vực thủy sản ghi nhận mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao lan rộng trên 171 ha, với mức lợi nhuận 600-800 triệu đồng/ha/năm. Trong ngành chăn nuôi, khoảng 35% trang trại đã đồng bộ hóa hệ thống chuồng lạnh khép kín. Có 202 cơ sở đạt chuẩn VietGAP, 30 đơn vị đạt chuẩn GlobalGAP và đã hình thành hơn 540 vùng an toàn dịch bệnh.
Dự án Chăn nuôi sản xuất và chế biến nông sản tập trung ứng dụng công nghệ cao tại xã Thuận Lợi là một trong những dự án đầu tư lớn nhất ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Nai. Tổng mức đầu tư khoảng 30,5 nghìn tỷ đồng trên quy mô 1,5 nghìn ha. Dự án dự kiến đi vào hoạt động quý II-2029, áp dụng thiết kế nuôi heo trong nhà cao tầng và tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý dịch bệnh.
Về liên kết hợp tác xã, Kế hoạch số 04/KH-UBND ban hành ngày 04/01/2024 đặt mục tiêu nâng tỷ lệ hợp tác xã nông nghiệp hoạt động hiệu quả lên 60-80%. Đồng thời, 40-45% tổng số hộ sản xuất sẽ tham gia vào hệ sinh thái hợp tác xã.
Giai đoạn 2026-2030, địa phương dự kiến hỗ trợ phát triển tối thiểu 120 hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi mô hình quản trị sang nền kinh tế số. Chỉ tiêu cụ thể là tối thiểu 80% sản lượng nông sản chủ lực của tỉnh được bảo hộ bởi các hợp đồng liên kết tiêu thụ dài hạn giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân.
“Nền tảng quy mô đất đai sau sáp nhập kết hợp với các chính sách tái cơ cấu là điều kiện cần để ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Nai đạt mục tiêu tăng trưởng mới trong năm 2026 và các năm tiếp theo”, đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai khẳng định.
Ngọc Duyên
