ĐỒNG NAI — Trang trại Queen Farm với 55 ha sầu riêng công nghệ cao tại xã Phước Sơn, tỉnh Đồng Nai đạt sản lượng 385 tấn trong năm 2025, đưa 80% ra thị trường quốc tế gồm Trung Quốc, Hoa Kỳ và Hàn Quốc. Thành tích này được ghi nhận nhờ chứng nhận GlobalGAP phiên bản 6.0 đạt 99,8 điểm do tập đoàn Bureau Veritas của Pháp cấp, xác nhận Queen Farm là vùng trồng sầu riêng đầu tiên tại Đông Nam Á vượt qua hơn 105 chỉ tiêu của châu Âu.
Thạc sĩ Quản trị kinh doanh Nguyễn Thế Tùng, nhà sáng lập thế hệ 8X của Queen Farm, bắt đầu đưa 9.542 cây giống sầu riêng xuống đất bazan tại xã Phước Sơn — địa danh hành chính mới hình thành từ ngày 1/7/2025 sau khi sáp nhập các xã Đăng Hà, Thống Nhất và Phước Sơn thuộc vùng Bù Đăng theo Nghị quyết 1662/NQ-UBTVQH15 — vào giữa năm 2020. Ba giống đặc sản có giá trị thương mại vượt trội gồm Ri6, Dona và Musang King được lựa chọn để xây dựng mô hình nông nghiệp công nghiệp hóa theo chuẩn quốc tế, với mục tiêu chinh phục các thị trường nhập khẩu khó tính ngay từ đầu. Tỉnh Đồng Nai, sau khi sáp nhập địa giới hành chính với tỉnh Bình Phước từ ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, đang thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp ở vùng đất đỏ bazan phía Bắc — trong đó Queen Farm nổi lên như điểm tham chiếu về hiệu quả kinh tế và công nghệ cho các vùng trồng sầu riêng quy mô lớn bậc nhất khu vực.
Sản lượng 385 tấn năm 2025 và cơ cấu giống cây giá trị cao
Năm 2025, Queen Farm ghi nhận tổng sản lượng 385 tấn sầu riêng các loại từ 55 ha canh tác. Trong số 9.542 gốc cây đang quản lý, cơ cấu phân bổ gồm 6.500 cây Dona, 2.200 cây Musang King và 800 cây Ri6 — được tính toán để tối đa hóa biên lợi nhuận ở từng phân khúc thị trường. Khoảng 70% sản lượng thu hoạch đạt tiêu chuẩn loại A, tức mỗi trái sầu riêng có từ 3,5 hộc cơm trở lên, đáp ứng yêu cầu phân loại khắt khe của các nhà nhập khẩu lớn.
Giá thu mua tại vườn năm 2025 duy trì ở mức cao so với mặt bằng chung của ngành. Giống Ri6 loại 1 dao động từ 60.000 đến 65.000 đồng/kg. Giống Dona loại 1 từ 85.000 đến 100.000 đồng/kg nhờ đặc tính cơm khô ráo, vị ngọt đậm đà và khả năng bảo quản tốt khi vận chuyển xa. Giống Musang King loại 1 dẫn đầu về giá trị khi được thu mua ở mức 125.000 đến 160.000 đồng/kg, có thời điểm bán lẻ lên đến 200.000 – 230.000 đồng/kg.
Theo tính toán của ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Nai, các mô hình sầu riêng chất lượng cao tương tự Queen Farm có thể mang về lợi nhuận từ 600 triệu đến 1 tỷ đồng trên mỗi ha. Chi phí đầu tư ước tính khoảng 4,5 triệu đồng cho mỗi gốc cây từ lúc trồng đến khi thu hoạch, với thời gian hoàn vốn bắt đầu từ năm thứ 7 hoặc thứ 8. Sự thành công về doanh thu của Queen Farm không chỉ đến từ sản lượng 385 tấn mà còn nhờ chiến lược định vị ở phân khúc khách hàng cao cấp, những người sẵn sàng chi trả giá cao cho sản phẩm sạch và an toàn.
Chuyển đổi số toàn diện — nền tảng để sầu riêng công nghệ cao Đồng Nai xuất khẩu 80%
Để chinh phục mục tiêu xuất khẩu chính ngạch, Queen Farm triển khai hệ sinh thái chuyển đổi số ngay từ những ngày đầu thành lập. Toàn bộ 9.542 gốc sầu riêng đều được gắn chip định danh và lập hồ sơ điện tử riêng biệt thông qua phần mềm quản trị nguồn lực nông nghiệp (ERP), ghi lại lịch sử sinh trưởng, tình trạng sâu bệnh và dự báo năng suất từng cây. Cuối mỗi ngày làm việc, dữ liệu về liều lượng vật tư nông nghiệp sử dụng cho từng gốc được tổng hợp trên bản đồ số của trang trại, minh bạch hóa toàn bộ chuỗi truy xuất nguồn gốc.
Hạ tầng tưới tiêu được đầu tư theo công nghệ Israel với mạng lưới đường ống LDPE dài 75 km trải khắp 4 khu và 30 lô sản xuất, kết nối 30.000 béc tưới bù áp lắp đặt tại từng gốc cây. Hệ thống cho phép điều khiển tưới và bón phân tự động qua điện thoại thông minh, tối ưu hóa nguồn nước và giảm tải công lao động thủ công. Các cảm biến IoT đo lường độ ẩm và biến động thời tiết theo thời gian thực bổ sung dữ liệu để đội kỹ thuật can thiệp chăm sóc đúng thời điểm.
Trang trại tiên phong sử dụng drone UAV viễn thám để giám sát vườn từ trên cao, phát hiện sớm dịch hại và rút ngắn thời gian phản ứng xử lý. Quy trình sản xuất xanh được hoàn thiện bằng công nghệ vi sinh IMO và tự sản xuất phân hữu cơ vi sinh tại chỗ, bảo vệ hệ sinh thái đất dài hạn. Nhờ mức độ cơ giới hóa cao, toàn bộ 55 ha chỉ cần 13 nhân công thường xuyên để vận hành.
Điểm tựa quan trọng nhất để đưa 80% sản lượng ra nước ngoài là chứng nhận GlobalGAP phiên bản 6.0 đạt 99,8 điểm do Bureau Veritas cấp. Trang trại chủ động lấy mẫu đất và nước phân tích hàng năm để kiểm soát dư lượng kim loại nặng Cadimi và chất vàng O, đảm bảo sản phẩm vượt qua mọi rào cản kỹ thuật của thị trường nhập khẩu. Hệ thống tem QR truy xuất nguồn gốc kết hợp với bộ chứng nhận quốc tế giúp sầu riêng Queen Farm không bị ép giá bởi thương lái, duy trì biên lợi nhuận ổn định.
Hành trình 6 năm cải tạo đất để xây vùng trồng sầu riêng công nghệ cao
Hành trình tạo lập Queen Farm bắt đầu từ năm 2017, ba năm trước khi cây sầu riêng được trồng xuống đất. Kết quả kiểm nghiệm đất thời điểm đó cho thấy độ pH chỉ đạt mức 4,3, thậm chí có vị trí xuống tới 3,8 — hoàn toàn không đạt ngưỡng lý tưởng từ 5,5 đến 6,5 cho cây sầu riêng. Ông Nguyễn Thế Tùng cho biết đã thuê máy xúc san lấp mặt bằng, cày xới và phơi đất liên tục trong 6 tháng, kết hợp rải vôi bột để triệt tiêu mầm bệnh trên toàn bộ 55 ha đất cao su già cỗi bị hoang hóa nhiều năm.
Tiếp theo là giai đoạn nuôi thảm thực vật tự nhiên gồm lạc dại, đậu phộng, muồng bông vàng và cỏ gừng để giữ ẩm, chống xói mòn và bổ sung hữu cơ cho đất. Sau vụ thu hoạch đậu phộng đầu tiên, toàn bộ thân cây được băm nhỏ rải đều làm phân xanh. Sau hai mùa mưa kiên trì áp dụng các biện pháp sinh học, độ pH của đất tăng lên mức 5,5 đến 6,2, tạo môi trường thuận lợi để 9.542 cây giống sầu riêng bén rễ vào giữa năm 2020.
Để đảm bảo nguồn nước ổn định, trang trại kiên quyết không khai thác mạch nước ngầm mà xây hệ thống hồ chứa nước nhân tạo quy mô lớn. Hồ trữ nước lớn nhất có diện tích 1,2 ha với dung tích 75.000 m3, đảm bảo cung cấp đủ nước tưới trong 6 tháng mùa khô ngay cả khi không có mưa. Nước từ hồ được dẫn qua 5 km ống PVC và 75.000 m ống LDPE đến từng béc tưới bù áp tại gốc cây để điều chỉnh lượng nước và phân bón đồng đều trên toàn vườn.
Quy trình vận hành hằng ngày tại Queen Farm được chuẩn hóa theo chu kỳ nghiêm ngặt. Công nhân chia thành các tổ kỹ thuật để thăm vườn, kiểm tra độ ẩm và sâu bệnh định kỳ; bón phân hữu cơ mất khoảng 3,5 ngày và tưới xong toàn bộ vườn chỉ trong 1 đến 2 ngày. Sau khi hoa xổ nhụy từ 85 đến 110 ngày đối với giống Ri6, hoặc từ 110 đến 135 ngày đối với giống Dona, quả sầu riêng được thu hoạch khi đầu gai chuyển sang màu vàng nâu và vận chuyển ngay về nhà sơ chế để giữ chất lượng xuất khẩu.
Musang King và Dona — lợi thế cạnh tranh của sầu riêng Đồng Nai trên thị trường quốc tế
Sầu riêng Queen Farm hiện có mặt tại Trung Quốc, Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Thái Lan, trong đó Trung Quốc là thị trường tiêu thụ chủ lực chiếm tỷ trọng cao nhất. Sầu riêng Việt Nam đã chiếm tới 57% thị phần tại Trung Quốc trong năm 2024, vượt qua Thái Lan, mở ra cơ hội lớn cho các đơn vị sở hữu mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đạt chuẩn. Queen Farm đáp ứng hoàn toàn Nghị định thư về kiểm dịch thực vật ký ngày 11/7/2022, rút ngắn thời gian thông quan qua “luồng xanh” xuống còn khoảng 6 ngày.
Giống Dona tại Queen Farm nổi bật với kích cỡ trái có thể đạt hơn 10 kg, vỏ xanh mỏng, hạt lép và cơm khô ráo, vị ngọt đậm đà không dính tay. Đây cũng là giống chủ lực giúp sầu riêng Đồng Nai khẳng định thương hiệu tại thị trường Hoa Kỳ từ nhiều năm trước nhờ khả năng bảo quản tốt khi vận chuyển đường dài. Giống Musang King tạo ra lợi thế ở phân khúc thượng lưu với tỷ lệ hạt lép lên đến 90%, cơm màu vàng đậm và hương vị đặc trưng có hậu vị đắng nhẹ — yếu tố tạo nên đặc tính nhận diện thương hiệu riêng biệt trên thị trường quốc tế.
Về năng lực sinh học, Musang King tại Queen Farm có tốc độ sinh trưởng nhanh gấp 1,5 lần so với giống Dona và khả năng kháng bệnh nấm Phytophthora tốt hơn các giống sầu thông thường. Hình dạng oval hoặc elip đặc trưng cùng dấu hình ngôi sao dưới đáy trái là các chỉ tiêu nhận diện quan trọng trong quá trình phân loại xuất khẩu. Mức giá Musang King thường cao hơn nhiều lần so với Ri6, tạo ra biên lợi nhuận đáng kể cho trang trại ngay cả trong những mùa vụ biến động giá.
Theo thống kê của tỉnh Đồng Nai, tổng diện tích sầu riêng toàn tỉnh (sau sáp nhập với Bình Phước) đang được mở rộng nhanh chóng ở các vùng có lợi thế đất bazan. Mô hình ứng dụng công nghệ cao và chứng nhận quốc tế của Queen Farm đang được ngành nông nghiệp tỉnh khuyến nghị nhân rộng cho các hộ nông dân và hợp tác xã trồng sầu riêng trong vùng, nhằm nâng cao tỷ lệ xuất khẩu chính ngạch và giảm phụ thuộc vào thương lái trung gian.
Nguyễn Hương
