TP.HCM — Bốn buổi mỗi tuần, một công dân Anh ngồi bệt xuống vỉa hè giao lộ Pasteur – Võ Thị Sáu để kèm tiếng Anh cho bé gái 9 tuổi bán vé số. Câu chuyện nằm trong làn sóng tình nguyện viên quốc tế đang thu hút hàng nghìn tình nguyện viên quốc tế đến Việt Nam dạy học miễn phí.
Christopher (35 tuổi, quốc tịch Anh, thường gọi là Chris) sang Việt Nam công tác được một năm thì tình cờ nhìn thấy bé Thanh Hiền (9 tuổi) mải mê học bài dưới ánh đèn đường trong lúc chờ mẹ bán vé số. Chị Mai Anh (44 tuổi), mẹ bé Hiền, cho biết Chris đã chủ động ngỏ lời dạy tiếng Anh không thu tiền ngay tại vỉa hè. Gia đình đồng ý, và lớp học đặc biệt bắt đầu từ đó với tần suất 4 buổi mỗi tuần, trang bị duy nhất là sách vở do Chris tự mua.
Lớp học tiếng Anh miễn phí giữa tiếng xe Sài Gòn
Chris tự trang bị toàn bộ giáo trình, dạy bé Hiền từ vựng, cách đánh vần và cả kỹ năng sống cơ bản ngay trên nền gạch vỉa hè. Ánh sáng duy nhất hắt xuống từ cột đèn giao thông, tiếng xe cộ ồn ào không ngăn được hai thầy trò tập trung vào bài học. Chị Mai Anh chia sẻ dù nhiều người đi đường ngỏ ý cho tiền, chị đều từ chối, chỉ thỉnh thoảng mời Chris ly nước mía hay chiếc bánh giầy để tỏ lòng biết ơn.
Tinh thần hiếu học của bé Hiền và sự kiên nhẫn của Chris chính là hình ảnh thu nhỏ của xu hướng du lịch thiện nguyện đang lan rộng tại Việt Nam. Phong trào này bắt nguồn từ lòng vị tha, mong muốn sẻ chia tri thức với cộng đồng khó khăn, đồng thời giúp tình nguyện viên thấu hiểu văn hóa bản địa và phát triển kỹ năng mềm.
Làn sóng tình nguyện viên quốc tế dạy học
Dự án Volunteer House Vietnam (VHV) vận hành mô hình sáng tạo tương tự tinh thần của Chris: cung cấp chỗ ở miễn phí cho du khách quốc tế, đổi lại họ dành thời gian đứng lớp dạy trẻ em nghèo. VHV đã huy động hơn 3.000 tình nguyện viên trong và ngoài nước, mở 13 cơ sở tại TP.HCM và 8 cơ sở ở Hà Nội. Các lớp học tập trung vào kỹ năng phản xạ giao tiếp, kết hợp vừa học vừa chơi thông qua bài hát nhằm giảm áp lực cho học sinh.
Ở quy mô liên chính phủ, Chương trình Hòa Bình (Peace Corps) của Mỹ đã ký gia hạn hiệp định với Việt Nam đến năm 2030. Mới đây, 19 tình nguyện viên Mỹ tuyên thệ bắt đầu nhiệm kỳ 2 năm giảng dạy tại các trường trung học ở Hà Nội và TP.HCM.
15 năm dạy ngoại ngữ miễn phí ở Chùa Lá
Trung tâm ngoại ngữ Thiện Nhơn trực thuộc Chùa Lá Gò Vấp (TP.HCM) là một trong những mô hình bền vững nhất, hoạt động suốt 15 năm qua. Tại đây, 100% giáo viên là tình nguyện viên — trong đó có thầy Ben Taylor (người Anh) và cô Axelle Dupon (người Bỉ) — dạy miễn phí 6 ngôn ngữ cho hơn 300 học viên mỗi ngày. Các dự án Teach For Vietnam hay Lớp học Cầu Vồng cũng đang góp phần mở rộng mạng lưới tri thức miễn phí cho trẻ em yếu thế.
Từ câu chuyện Chris – bé Hiền trên vỉa hè Pasteur đến mạng lưới hơn 3.000 tình nguyện viên trải dài từ TP.HCM ra Hà Nội, phong trào dạy ngoại ngữ miễn phí đang trở thành một phần không thể thiếu trong bức tranh giáo dục cộng đồng tại Việt Nam.
Sen Vàng
