TP ĐỒNG NAI — Hàng chục hộ nuôi thủy sản tại làng bè phường Trị An trắng tay sau hai ngày 30 và 31/5/2026 khi toàn bộ lứa cá chuẩn bị xuất bán đồng loạt ngạt khí, phơi bụng trên mặt hồ. Nguyên nhân được xác định là hiện tượng “đảo nước” — bẫy sinh thái cực đoan xảy ra mỗi khi mưa lớn đổ xuống lòng hồ sau chu kỳ khô hạn kéo dài.
Hơn 200 tấn cá, chủ yếu là cá chép và cá mè, tử vong hàng loạt tại khu phố Vĩnh An 1 thuộc phường Trị An, thành phố Đồng Nai trong vòng chưa đầy 48 giờ. Những trận mưa dông cường suất từ 30mm đến hơn 100mm đổ xuống hồ Trị An ngày 30/5/2026 đã kích hoạt phản ứng dây chuyền làm thay đổi đột ngột các yếu tố hóa lý trong nước.
Thiệt hại kinh tế ước tính lên đến nhiều tỷ đồng, đẩy hàng chục gia đình vào cảnh cực kỳ khó khăn ngay trước vụ thu hoạch.
Đảo nước giải phóng khí độc, tiêu diệt oxy trong lồng bè
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai, nước mưa lạnh có tỷ trọng lớn chìm nhanh xuống đáy hồ, tạo lực đẩy các vật chất hữu cơ tích tụ suốt mùa khô cuộn ngược lên tầng mặt. Quá trình “đảo nước” này giải phóng đồng thời hai loại khí độc là Amoniac (NH3) và Hydro Sulfua (H2S), trong khi lượng oxy hòa tan (DO) trong nước sụt giảm nghiêm trọng. Cá nuôi với mật độ dày trong lồng bè không có đường thoát, ngạt khí và tử vong nhanh chóng chỉ sau vài giờ.
Mật độ nuôi quá dày tại khu vực làng bè tự phát là yếu tố khuếch đại thiệt hại, khiến cá cạnh tranh oxy càng gay gắt hơn. Việc sử dụng thức ăn tươi sống tích tụ dưới đáy hồ nhiều năm cũng là nguồn cung cấp vật chất hữu cơ gây độc khi bị đảo lên.
Khẩn cấp vớt cá, chờ chính sách hỗ trợ theo Nghị định 09/2025
Ngay khi sự cố xảy ra, chính quyền phường Trị An huy động lực lượng quân sự, công an và kiểm lâm phối hợp cùng người dân vớt cá chết đưa vào bờ xử lý làm phân vi sinh, nhằm ngăn ô nhiễm lan rộng trong lòng hồ. Cán bộ kỹ thuật hướng dẫn các hộ nuôi di dời lồng bè đến khu vực an toàn hơn, đồng thời triển khai sục khí oxy và treo túi vôi để ổn định môi trường nước.
Về chính sách bồi thường, cơ quan chức năng đang rà soát Nghị định 09/2025/NĐ-CP — thay thế Nghị định 02/2017/NĐ-CP — về hỗ trợ sản xuất nông nghiệp sau thiên tai để xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp cho các hộ bị ảnh hưởng. Đây là lần đầu tiên quy định mới này được áp dụng xử lý một vụ thiên tai thủy sản quy mô lớn tại thành phố Đồng Nai.
Quân Bảo
