TP HCM – Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh vừa được xác định là ba cực hạt nhân của siêu vùng kinh tế phía Nam trong giai đoạn 2026–2030. Sự hội tụ của sân bay quốc tế Long Thành, cao tốc TP HCM – Mộc Bài và chuỗi khu công nghiệp công nghệ cao đặt mục tiêu đưa GRDP toàn vùng tăng từ 10% đến 12% mỗi năm.
Tại diễn đàn kinh tế ngày 9/6, Chính phủ và lãnh đạo các địa phương thống nhất lộ trình liên kết vùng Đông Nam Bộ, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng giao thông và thể chế còn tồn đọng. Ba tỉnh thành này hình thành sau khi hoàn tất sáp nhập theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, tạo ra quy mô kinh tế thuộc tốp đầu cả nước. Chiến lược phát triển đến năm 2030 được xem là nền tảng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.
Siêu vùng kinh tế phía Nam: thế kiềng ba chân
Thành phố Hồ Chí Minh — hợp nhất từ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương và TP Hồ Chí Minh cũ — giữ vai trò hạt nhân, là cửa ngõ giao thương quốc tế và trung tâm tài chính quốc gia, với mục tiêu đóng góp 30–40% GRDP toàn vùng từ kinh tế số.
Thành phố Đồng Nai, sau khi hợp nhất với Bình Phước, được xác định là “đại công xưởng” và trung tâm công nghiệp – logistics mới của vùng.
Tỉnh Tây Ninh, hình thành từ việc sáp nhập Long An vào Tây Ninh, đóng vai trò cửa ngõ chiến lược kết nối Việt Nam với Campuchia và khu vực ASEAN, tận dụng quỹ đất dồi dào để hình thành hành lang công nghiệp – đô thị dọc tuyến xuyên Á.
Sân bay Long Thành mở kỷ nguyên logistics cho thành phố Đồng Nai
Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 được quyết tâm hoàn thành vào cuối năm 2025, bắt đầu vận hành thương mại trong năm 2026 — thời điểm tỉnh Đồng Nai chính thức chuyển thành thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Đây là công trình cấp 4F theo tiêu chuẩn ICAO, có năng lực đón 100 triệu lượt hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm khi hoàn thiện, đủ sức cạnh tranh với Changi (Singapore) và Suvarnabhumi (Thái Lan) về vị thế trung tâm trung chuyển hàng không Đông Nam Á.
Xung quanh sân bay, một “thành phố sân bay” với diện tích khoảng 43.000 ha đang được quy hoạch, bao gồm khu thương mại tự do rộng 7.500 ha tích hợp logistics hàng không, trung tâm phân phối và dịch vụ tài chính – ngân hàng. Hệ thống này kết nối đa phương thức với cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải và các tuyến cao tốc trọng điểm như Biên Hòa – Vũng Tàu, Bến Lức – Long Thành, hình thành chuỗi liên kết hoàn chỉnh từ sản xuất đến xuất khẩu cho toàn siêu vùng kinh tế phía Nam.
Hành lang Mộc Bài — cửa ngõ ASEAN của siêu vùng kinh tế phía Nam
Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài là cửa khẩu đường bộ lớn nhất phía Nam, nằm trên trục ngắn nhất nối vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với thủ đô Phnom Penh, đồng thời là mắt xích quan trọng trên hành lang kinh tế Tiểu vùng sông Mekong mở rộng (GMS). Khu kinh tế cửa khẩu này rộng hơn 21.000 ha, hoạt động như trung tâm giao thương quốc tế và trung chuyển container, kết nối Việt Nam qua Campuchia đến Thái Lan và Myanmar.
Tuyến cao tốc TP HCM – Mộc Bài (CT.31), dài 50,9 km, chính thức khởi công ngày 19/12/2025 và dự kiến khai thác vào cuối năm 2027. Khi hoàn thành, tuyến đường rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm thành phố Hồ Chí Minh đến biên giới còn khoảng 45 phút, thay thế quốc lộ 22 đã mãn tải.
Phương án nghiên cứu tuyến đường sắt TP HCM – Phnom Penh qua cửa khẩu Mộc Bài cũng đang được đặt lên bàn, mở ra triển vọng đưa đường sắt trở thành trụ cột vận tải xuyên biên giới trong tương lai.
Sen Vàng
