Hàng trăm nông hộ tại thành phố Đồng Nai đang ghi nhận doanh thu tăng từ 6 đến 10 lần khi chuyển từ bán trái tươi sang kết hợp du lịch sinh thái và chế biến sâu. Mô hình kinh doanh đa giá trị này đang được định hướng trở thành sản phẩm du lịch chủ lực của địa phương từ năm 2026.
Du lịch sinh thái vườn trái cây kết hợp ẩm thực đặc sản đang tạo ra làn sóng tăng trưởng mới tại thành phố Đồng Nai, nơi từng nổi tiếng với vùng chôm chôm và sầu riêng trù phú. Chính quyền địa phương đặt mục tiêu đón 5,8 triệu lượt khách, theo định hướng phát triển nông nghiệp gắn liền với dịch vụ trải nghiệm.
Sự dịch chuyển từ tư duy bán nông sản đơn thuần sang chuỗi giá trị tích hợp đang mang lại thu nhập bền vững hơn cho hàng nghìn lao động nông thôn trên địa bàn.
Vườn chôm chôm, sầu riêng trở thành điểm đến du lịch
Tại phường Bình Lộc, thành phố Đồng Nai hiện có hơn 1.690 ha diện tích trồng cây ăn trái.. Vé vào cổng được thu từ 60.000 đến 119.000 đồng/người, đi kèm các dịch vụ bổ trợ như bắt cá, chèo thuyền nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu bình quân đầu khách.
Hiệu quả kinh tế từ mô hình này vượt xa canh tác truyền thống. Doanh thu bình quân tại các vườn tích hợp du lịch tăng từ 60 triệu lên 130 triệu đồng/ha/năm, cá biệt một số khu vực đạt mức 2 đến 4 tỷ đồng/ha/năm. Giá bán lẻ chôm chôm trực tiếp tại vườn đạt 30.000 đồng/kg, cao hơn 50% so với mức giá sỉ 20.000 đồng/kg qua thương lái.
Ẩm thực từ đặc sản vườn là yếu tố thu hút khách quay lại. Bản đồ ẩm thực mùa hè 2025–2026 ghi nhận sự lên ngôi của các món gỏi gà kết hợp trái cây như gỏi bưởi tôm thịt chua ngọt và gỏi gà mãng cầu xiêm ngâm đá — những biến tấu đặc trưng của ẩm thực miệt vườn Nam Bộ đang kéo dòng khách thành thị về các điểm vườn dịp cuối tuần.
Sầu riêng Xuân Quế — từ quả dạt thành sản phẩm cấp đông xuất khẩu
Ông Trần Quang Hiệp, Tổ trưởng Tổ hợp tác Cây sầu riêng xã Xuân Quế, thành phố Đồng Nai, là một trong những nông dân tiên phong ứng dụng công nghệ chế biến sâu để thoát khỏi thế bị động trước thương lái.
Công nghệ cấp đông nhanh ở âm 40 độ C giúp sầu riêng giữ nguyên màu sắc và hương vị sau khi rã đông, kéo dài thời gian bảo quản từ 6 đến 24 tháng. Sản phẩm sau đó được chế biến thành sầu riêng chiên, nướng và hầm gà — những món có biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với bán múi tươi theo mùa vụ. Quy trình kiểm soát chất lượng khép kín còn giúp nông dân vượt qua các rào cản dư lượng chất cấm tại thị trường xuất khẩu khó tính.
Chế biến sâu — lá chắn tài chính cho nông dân Đồng Nai
Rủi ro của mô hình bán trái tươi truyền thống từng được minh chứng rõ qua trường hợp mít ruột đỏ: từng đạt đỉnh 120.000 đến 130.000 đồng/kg, sau đó lao dốc về mức 10.000 đồng/kg chỉ trong một thời gian ngắn. Chế biến sâu chính là giải pháp giúp nông dân chủ động kiểm soát biên lợi nhuận và kéo dài vòng đời thương mại của nông sản.
Tại thành phố Đồng Nai, nhiều cơ sở đã đưa mít vào chế biến thành chả giò mít xanh, há cảo mít và chả lụa mít non — những sản phẩm có giá trị gia tăng cao và ổn định hơn so với xuất bán thô.
Theo số liệu từ mô hình du lịch vườn tại thành phố Đồng Nai, nhóm nông dân và hợp tác xã tham gia chuỗi giá trị tích hợp có mức doanh thu bình quân cao hơn từ 6 đến 10 lần so với phương thức sản xuất truyền thống trong cùng khu vực, cho thấy tiềm năng nhân rộng mô hình này còn rất lớn.
Thiện Tâm
