Đồng Nai triển khai quy trình bồi thường, hỗ trợ tái định cư rút gọn để phục vụ dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên đến sân bay Long Thành. Mục tiêu đặt ra là hoàn tất bàn giao mặt bằng sạch trước ngày 31/12/2026 trên tuyến dài 44,6 km với khoảng 192,5 ha đất cần thu hồi.
Điều đáng chú ý không nằm ở chiều dài tuyến đường sắt hay tổng vốn đầu tư hơn 65.573 tỷ đồng. Điểm then chốt là tiến độ xây dựng giai đoạn 2026-2030 mặt bằng có được bàn giao đúng hạn vào cuối năm nay hay không.
Từ tháng 6.2026, thành phố Đồng Nai bắt đầu áp dụng cơ chế bồi thường rút gọn cho công tác giải phóng mặt bằng dự án. Đây là công trình cấp đặc biệt, nhóm A, được xác định có vai trò quan trọng trong việc giảm áp lực cho giao thông đường bộ và nâng cao hiệu quả khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Theo kế hoạch, dự án có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 65.573,8 tỷ đồng. Trong số đó, chi phí dành cho bồi thường và giải phóng mặt bằng vào khoảng 4.323 tỷ đồng.
Để đáp ứng yêu cầu tiến độ, quy trình bồi thường được chuẩn hóa thành 10 bước cơ bản. Tổng thời gian thực hiện được xác định là 130 ngày đối với dự án thông thường và 160 ngày đối với dự án quy mô lớn.
Bước đầu tiên là xây dựng kế hoạch thu hồi đất trong 5 ngày. Tiếp đó là họp dân, thành lập Hội đồng bồi thường và xác định giá đất trong 10 ngày.
Sau khi ban hành và gửi thông báo thu hồi đất trong 10 ngày, cơ quan chức năng tiến hành điều tra, khảo sát, đo đạc và kiểm đếm hiện trạng. Công đoạn khoảng 30 đến 60 ngày tùy quy mô dự án.
Các bước tiếp theo gồm xác định nguồn gốc đất, tài sản và các khoản hỗ trợ khác trong 15 ngày; lập dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong 10 ngày; sau đó niêm yết công khai dự thảo thêm 10 ngày.
Người dân thuộc diện ảnh hưởng được lấy ý kiến trong thời gian 10 ngày. Sau đó, phương án được thẩm định và phê duyệt chính thức trong 10 ngày trước khi công khai, chi trả tiền bồi thường và bố trí tái định cư trong 20 ngày cuối cùng.
Quy trình rút ngắn, nhưng trách nhiệm của từng đơn vị được xác định cụ thể hơn. Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố giữ vai trò chủ trì, phối hợp với đơn vị đo đạc và các cơ quan liên quan để cắm mốc, lập bản đồ thu hồi đất.
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất bị thu hồi chịu trách nhiệm phổ biến chủ trương, tiếp nhận ý kiến và ban hành thông báo thu hồi đất. Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi tiến độ thực hiện, còn Sở Tài chính tham mưu việc cân đối và bố trí nguồn vốn ngân sách phục vụ công tác bồi thường.
Cơ sở pháp lý của quy trình này được xác lập từ Công văn số 1757/UBND-KTNS do lãnh đạo UBND tỉnh ký ngày 04.02.2026. Đến ngày 16.06.2026, UBND thành phố Đồng Nai tiếp tục ban hành Kế hoạch số 99/KH-UBND để chốt các mốc thời gian cụ thể cho dự án.
Theo kế hoạch đã được ban hành, công tác đo đạc và lập bản đồ thu hồi đất phải hoàn thành trong tháng 7.2026. Mốc này được xem là nền tảng để hoàn tất phê duyệt phương án bồi thường và thực hiện chi trả vào tháng 12.2026.
Với dự án metro kết nối trực tiếp sân bay Long Thành, khoảng cách giữa kế hoạch và thực tế sẽ được đo bằng tiến độ giải phóng mặt bằng. Vì vậy, việc rút ngắn thủ tục không chỉ là thay đổi về quy trình hành chính mà còn là điều kiện bắt buộc để dự án có thể bước sang giai đoạn xây dựng đúng thời hạn.
Nhật Minh (tổng hợp)
