TP Đồng Nai đã phê duyệt phương án bồi thường và ban hành quyết định thu hồi đất đối với 66/68 doanh nghiệp tại Khu công nghiệp (KCN) Biên Hòa 1, đưa tiến độ giải phóng mặt bằng lên gần 99%, tạo tiền đề triển khai đề án chuyển đổi khu công nghiệp lịch sử này thành trung tâm chính trị – hành chính và đô thị mới.
Ngày 29/7, nhiều nhà xưởng trong KCN Biên Hòa 1 (phường Trấn Biên, TP Đồng Nai) đã được tháo dỡ, từng khoảng đất trống dần hiện rõ sau nhiều tháng di dời và dọn dẹp. Kết quả này giúp đề án chuyển đổi công năng khu vực tiến thêm một bước quan trọng, trong bối cảnh thành phố chuẩn bị triển khai các dự án trọng điểm tại đây.
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Đồng Nai, cơ quan chức năng đã phê duyệt phương án bồi thường và ban hành quyết định thu hồi đất đối với 66/68 doanh nghiệp, tương ứng khoảng 235/238,7ha. Trực tiếp kiểm tra hiện trường, ông Hồ Văn Nam, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Trấn Biên, cho rằng việc tiếp tục chậm bàn giao ở thời điểm hiện nay “khó có cơ sở thuyết phục”, đồng thời yêu cầu xử lý kiên quyết nhằm bảo đảm tiến độ chung.
Hành trình chuyển đổi kéo dài nhiều năm bước vào giai đoạn quyết định
KCN Biên Hòa 1 là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam, được hình thành từ đầu thập niên 1960 và từng giữ vai trò biểu tượng phát triển công nghiệp của khu vực phía Nam. Từ năm 2009, Chính phủ đã đồng ý để Đồng Nai nghiên cứu chuyển đổi công năng khu vực này từ khu công nghiệp sang khu đô thị – thương mại – dịch vụ.
Đến năm 2024, đề án chuyển đổi chính thức được phê duyệt, xác định KCN Biên Hòa 1 sẽ trở thành trung tâm chính trị – hành chính mới kết hợp khu đô thị ven sông Đồng Nai. Quy hoạch này càng trở nên cấp thiết khi Đồng Nai chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ bảy của Việt Nam từ ngày 30/4/2026, kéo theo nhu cầu xây dựng một trung tâm điều hành phù hợp với quy mô và vị thế mới.
Đầu năm 2026, thành phố đã tổ chức cuộc thi kiến trúc quốc tế để lựa chọn phương án xây dựng Trung tâm chính trị – hành chính mới. Việc hoàn tất giải phóng mặt bằng vì vậy được xem là điều kiện quan trọng để các hạng mục tiếp theo có thể triển khai đúng kế hoạch.
Dù phần lớn doanh nghiệp đã chấp hành chủ trương di dời, quá trình hoàn tất dự án vẫn còn phụ thuộc vào một số trường hợp cuối cùng. Tại khu vực một, chỉ còn một doanh nghiệp chưa bàn giao nhưng đã tháo dỡ, di dời hơn 60% tài sản; trong khi khu vực hai và ba còn một số doanh nghiệp đang tiếp tục hoàn thiện các thủ tục theo lộ trình.
Diện tích khoảng 238,7 ha cần thu hồi tương đương hơn 330 sân bóng đá tiêu chuẩn, đủ để hình thành một không gian phát triển mới ở khu vực trung tâm thành phố. Theo Quy hoạch sư Nguyễn Đỗ Dũng, Tổng giám đốc enCity – đơn vị từng giành giải Nhất cuộc thi ý tưởng quy hoạch chuyển đổi KCN Biên Hòa 1, việc chuyển đổi khu công nghiệp lịch sử này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Đồng Nai vừa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Song song với công tác giải phóng mặt bằng, chính quyền phường Trấn Biên đã tăng cường chốt trực và lắp đặt hệ thống camera giám sát 24/24 giờ kết nối với Công an phường. Giải pháp này nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng quá trình tháo dỡ, tận thu tài sản để khai thác đất trái phép, góp phần giữ gìn trật tự và bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra đúng định hướng.
Thiện Tâm (tổng hợp)
