ĐỒNG NAI – Hơn 2.000 con heo tại các điểm trung chuyển và trang trại bị tạm giữ sau khi một lô heo trên đường vào TP HCM cho kết quả dương tính với Salbutamol.
Ngày 26/7, lực lượng chức năng kiểm tra hai xe tải chở 201 con heo từ Đồng Nai về phường Đông Hòa để giết mổ và phát hiện toàn bộ số heo dương tính với Salbutamol, dù tài xế xuất trình giấy chứng nhận kiểm dịch do Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản TP Đồng Nai cấp cùng ngày. Từ lô heo này, cơ quan chức năng mở rộng truy xuất tại phường Trị An và Dầu Giây, tạm giữ thêm 219 con tại một điểm trung chuyển và 1.782 con tại hai trang trại để chờ xét nghiệm định lượng.
Vụ việc bắt đầu khi tổ công tác Đội Cảnh sát giao thông Rạch Chiếc phối hợp lực lượng kiểm dịch TP HCM kiểm tra hai xe tải chở 201 con heo. Kết quả xét nghiệm nhanh cho thấy toàn bộ số heo đều dương tính với Salbutamol, một hoạt chất được sử dụng trong điều trị hen suyễn và bệnh hô hấp nhưng bị cấm sử dụng trong chăn nuôi tại Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Trường Giang, Chi cục trưởng Chi cục CN&TS TP Đồng Nai, số heo đang được quản lý chặt để chờ kết quả xét nghiệm định lượng, làm căn cứ xử lý theo quy định. Việc truy xuất sau đó dẫn lực lượng chức năng đến một điểm trung chuyển ở Trị An và hai trang trại tại Dầu Giây, nơi tổng cộng 2.001 con heo được tạm giữ.
Theo lời ông Giang, các cơ sở được phát hiện không phải nơi nuôi heo từ đầu mà chủ yếu tiếp nhận heo đã đạt trọng lượng trên 100kg từ nhiều địa phương, sau đó nuôi vỗ béo thêm khoảng một tháng rồi xuất bán. Các cơ sở này được cho là hoạt động trong thời gian ngắn rồi thay đổi địa điểm, khiến việc quản lý và truy xuất nguồn gốc trở nên khó khăn.
Salbutamol khi bị lạm dụng trong chăn nuôi có thể kích thích tăng cơ, giảm mỡ, giúp heo tăng trọng nhanh và rút ngắn thời gian nuôi. Theo Thông tư số 18/2024 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chất này thuộc danh mục thuốc thú y bị cấm sử dụng tuyệt đối tại Việt Nam.
Điểm đáng chú ý của vụ việc là số heo cho kết quả dương tính đều đi kèm giấy chứng nhận kiểm dịch hợp lệ. Việc lô heo chỉ bị phát hiện sau khi được kiểm tra trên đường cho thấy giữa hồ sơ kiểm dịch và kết quả xét nghiệm thực tế vẫn tồn tại một khoảng cách cần được làm rõ.
Cùng thời gian, Đồng Nai liên tiếp ghi nhận các vụ vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc. Ngày 31/7, lực lượng chức năng phát hiện gần 16,4 tấn thực phẩm đông lạnh không có hóa đơn, chứng từ; trước đó là hơn 1,1 tấn thịt heo bốc mùi không giấy tờ và hơn 7 tấn chân gà đông lạnh hết hạn được phát hiện trong tháng 6.
Đối với người tiêu dùng, nguy cơ từ Salbutamol tồn dư trong thực phẩm là vấn đề không thể xem nhẹ. Bài gốc dẫn cảnh báo của giới chuyên môn rằng chất này không bị phân hủy dù nấu ở nhiệt độ cao và nếu tích lũy trong cơ thể có thể gây rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp, run cơ, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng khi sử dụng thực phẩm nhiễm chất này trong thời gian dài.
Ông Nguyễn Trường Giang khẳng định: “Trong bối cảnh đa số người chăn nuôi trên địa bàn đã chấp hành nghiêm quy định nhiều năm qua, những trường hợp cố tình vi phạm sẽ bị truy xuất đến cùng và xử lý nghiêm nhằm bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời giữ gìn uy tín cho ngành chăn nuôi TP Đồng Nai”.
Kết quả xét nghiệm định lượng sẽ là căn cứ để xác định hướng xử lý đối với hơn 2.000 con heo đang bị tạm giữ và trách nhiệm của các cơ sở liên quan. Nhưng từ một lô heo có giấy kiểm dịch hợp lệ vẫn cho kết quả dương tính, vấn đề lớn hơn được đặt ra là cần làm rõ cách chất cấm có thể đi qua các khâu kiểm soát và ai chịu trách nhiệm trong chuỗi cung ứng này.
Đô Phạm (tổng hợp)
