ĐẮK LẮK – Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk khẳng định không bao che sai phạm liên quan vụ án gian lận mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói sầu riêng, trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu đang đối mặt nhiều sức ép.
Chiều 5/8, tại họp báo do Ban Tổ chức Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026 tổ chức, nhiều câu hỏi được đặt ra về trách nhiệm quản lý mã số vùng trồng khi Bộ Công an đang mở rộng điều tra vụ án liên quan xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Chỉ ít ngày sau sự kiện này, địa phương vẫn sẽ khai mạc Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026 với quy mô cấp tỉnh lần đầu tiên.
Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk, khẳng định: “Ai sai thì chịu trách nhiệm trước pháp luật. Ngành chúng tôi cũng không bao che những chuyện đấy”. Trong khi đó, ông Đào Mỹ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, cho biết lễ hội diễn ra từ 15/8 đến 2/9 nhằm tôn vinh người trồng sầu riêng và quảng bá vùng nguyên liệu của địa phương.
Điều tra mở rộng trong lúc ngành sầu riêng chịu nhiều sức ép
Vụ việc thu hút sự quan tâm sau khi Bộ Công an mở rộng điều tra các sai phạm liên quan hoạt động cấp và quản lý mã số phục vụ xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cùng Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nguyễn Quang Hiếu đã bị khởi tố về tội “Nhận hối lộ”, trong khi hai cán bộ kiểm dịch khác bị khởi tố về tội “Giả mạo trong công tác”.
Ngày 18/7, Thanh tra Chính phủ ban hành quyết định thanh tra việc cấp và quản lý mã số vùng trồng tại Đắk Lắk, Lâm Đồng và Đồng Tháp trong giai đoạn từ tháng 3/2023 đến tháng 6/2026, thời hạn 60 ngày. Trước đó, khoảng 2.000 container sầu riêng từng ùn ứ vào tháng 10/2025 vì vướng thủ tục kiểm nghiệm, khiến lãnh đạo Chính phủ yêu cầu làm rõ trách nhiệm của các đơn vị liên quan.
Đắk Lắk hiện có hơn 40.000ha sầu riêng, có nơi ghi nhận khoảng 45.000ha, nhưng mới có khoảng 280 mã số vùng trồng với gần 10.000ha và 42 mã số cơ sở đóng gói. Điều này đồng nghĩa phần lớn diện tích chưa đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, làm gia tăng nguy cơ phát sinh hành vi sử dụng mã số không đúng quy định.
Ông Lê Anh Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk, cho biết diện tích được cấp mã vẫn dừng ở khoảng 280 vùng trồng dù nhu cầu thị trường lớn. Theo ông, việc số hóa và minh bạch quy trình cấp mã là yêu cầu cần thiết để củng cố niềm tin cho ngành hàng.
Giữa những khó khăn đó, giá sầu riêng cũng giảm mạnh. Tháng 7, sầu riêng Monthong loại A tại Đắk Lắk chỉ còn khoảng 63.000-65.000 đồng/kg, còn Ri6 dao động 35.000-39.000 đồng/kg, thấp hơn 30-50% so với cùng kỳ năm trước do phía Trung Quốc siết chặt kiểm định.
Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng cả nước vẫn ước đạt 562 triệu USD trong 5 tháng đầu năm 2026. Riêng Đắk Lắk từng đóng góp khoảng 1,1 tỷ USD, tương đương gần 30% kim ngạch xuất khẩu sầu riêng cả nước trong năm 2025. Để tháo gỡ khó khăn trước mùa xuất khẩu cao điểm, tỉnh đang đề xuất cấp thêm 165 mã số vùng trồng với diện tích gần 6.500ha.
Nguyễn Hương (tổng hợp)
