ĐỒNG NAI – Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất hai khu công nghiệp được chứng nhận sinh thái, trong khi mô hình chuyển đổi tại Amata đã nâng chỉ số đánh giá từ 41% lên 86%.
Kế hoạch số 76/KH-UBND, ban hành ngày 09/02/2026, đặt lộ trình chuyển hóa các khu công nghiệp hiện hữu tại Đồng Nai sang mô hình khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái đến năm 2030, tầm nhìn 2050. Điểm đáng chú ý là quá trình chuyển đổi được thực hiện ngay tại những khu công nghiệp đang hoạt động, thay vì chỉ áp dụng tiêu chí xanh đối với các dự án xây dựng mới.
Theo kế hoạch, đến năm 2030, Đồng Nai phấn đấu có tối thiểu hai khu công nghiệp được chứng nhận khu công nghiệp sinh thái và ít nhất 10% doanh nghiệp trong các khu công nghiệp áp dụng giải pháp sử dụng hiệu quả tài nguyên, sản xuất sạch hơn.
Địa phương cũng đặt mục tiêu 90% khu công nghiệp được tiếp cận và áp dụng các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Chi phí năng lượng được định hướng giảm 10-20%, lượng nước sử dụng giảm 20-30% thông qua các giải pháp tái sử dụng.
Để triển khai, ngày 19/3, Ban Quản lý các Khu công nghiệp – Khu kinh tế ban hành Kế hoạch số 37/KH-KCNKKT. Đến ngày 04/8, Kế hoạch số 32/KH-KCNKKT tiếp tục được ban hành, trong đó có nội dung làm việc với các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp để thúc đẩy quá trình chuyển đổi.
Việc xanh hóa không chỉ dừng ở xử lý chất thải hay tăng diện tích cây xanh. Doanh nghiệp được hướng tới sử dụng hiệu quả nguyên liệu, nước, năng lượng, hóa chất, áp dụng các hệ thống quản lý phù hợp và từng bước thực hiện báo cáo ESG.
Một nội dung quan trọng khác là cộng sinh công nghiệp. Theo mô hình này, sản phẩm phụ, chất thải hoặc nguồn tài nguyên chưa sử dụng hết của doanh nghiệp này có thể trở thành nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp khác, qua đó giảm lượng tài nguyên tiêu thụ và chất thải phát sinh.
Tháng 6/2026, Ban Quản lý phối hợp Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) và Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) tổ chức hoạt động về kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải carbon, năng lượng tái tạo và tài chính xanh. Các chương trình đào tạo hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục được triển khai trong tháng 7.
Từ 41% lên 86% tại Amata
Amata là một trong những trường hợp đã được triển khai thí điểm chuyển đổi từ nhiều năm trước. Từ năm 2020, dự án khu công nghiệp sinh thái tại đây được thực hiện trong khuôn khổ Chương trình Khu công nghiệp sinh thái toàn cầu với sự tham gia của UNIDO.
Từ năm 2020, dự án khu công nghiệp sinh thái tại đây được thực hiện trong khuôn khổ Chương trình Khu công nghiệp sinh thái toàn cầu với sự tham gia của UNIDO. Đến nay, chỉ số khu công nghiệp sinh thái toàn cầu của Amata đã tăng từ 41% lên 86% theo đánh giá của UNIDO và Ban Quản lý dự án.
Tháng 6/2026, tại hội thảo về tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và sản xuất sạch hơn, Công ty CP Đô thị Amata Biên Hòa tiếp tục giới thiệu định hướng chuyển đổi và vận động các doanh nghiệp trong khu công nghiệp cùng tham gia.
Quá trình này diễn ra song song với hoạt động đầu tư, sản xuất. Tháng 8/2026, Nhà máy Nestlé Trị An tại Amata đưa vào vận hành dây chuyền đóng gói cà phê hòa tan trong hũ thủy tinh sau dự án mở rộng trị giá 75 triệu USD.
Theo thông tin từ Ban Quản lý, tổng vốn đầu tư của Nestlé Việt Nam tại Đồng Nai hiện trên 900 triệu USD, trong đó Nhà máy Nestlé Trị An có tổng vốn đầu tư 577 triệu USD.
Ở một khu công nghiệp khác, Ajinomoto Biên Hòa cũng triển khai mô hình “Zero Emission”, gắn với chính sách 3T gồm tiết giảm, tái chế và tái sử dụng, hướng tới tận dụng chất thải và sản phẩm phụ phát sinh trong quá trình sản xuất.
Từ trường hợp Amata, bài toán xanh hóa khu công nghiệp hiện hữu cho thấy sự chuyển đổi không nhất thiết phải bắt đầu trên một khu đất mới. Những thay đổi về năng lượng, nước, nguyên liệu và cách các nhà máy chia sẻ nguồn lực có thể diễn ra ngay khi dây chuyền sản xuất vẫn hoạt động – từng bước đưa những khu công nghiệp đã hình thành nhiều năm tiến gần hơn tới các tiêu chuẩn sinh thái
Bảo An (tổng hợp)
