Trung tá Trần Bình Phục, cán bộ Đồn biên phòng Hòn Chuối, xã Sông Đốc, tỉnh Cà Mau, đã 16 năm đứng lớp dạy chữ cho trẻ em trên đảo, nơi chưa có điện lưới quốc gia và nước máy.
Suốt 16 năm, ông Phục trực tiếp dạy học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 tại lớp học tình thương duy nhất trên đảo Hòn Chuối, cách đất liền khoảng 17 hải lý. Cuối năm 2025 và đầu năm 2026, nhiều đoàn công tác từ Thành phố Hồ Chí Minh và Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân vượt sóng ra đảo thăm thầy trò, mang theo quà Tết Bính Ngọ.
Hòn Chuối là đảo nhỏ có địa hình dốc đứng, với 65 hộ và 225 nhân khẩu, người dân chủ yếu nuôi cá bớp lồng bè và đánh bắt hải sản. Đảo chưa có điện lưới quốc gia, chưa có nước máy; mỗi năm hai lần, cư dân phải chuyển nhà từ Gành Nam sang Gành Chướng theo mùa gió chướng và gió tây nam, còn những căn nhà “tổ chim” bám vách núi được bộ đội biên phòng tháo dỡ, vận chuyển vật liệu rồi dựng lại.
Theo hồ sơ lưu tại Đồn Biên phòng Hòn Chuối, lớp học tình thương trên đảo được tổ nhân dân tự quản phối hợp cùng đơn vị mở từ năm 1995, ban đầu chỉ vài em nhỏ theo học, do các cán bộ, chiến sĩ luân phiên đứng lớp. Cuối năm 2009, ông Trần Bình Phục nhận lệnh điều động ra đảo công tác. Chứng kiến cảnh nhiều trẻ em trên đảo chưa biết đọc, biết viết, ông xin tiếp quản việc đứng lớp và gắn bó với lớp học từ đó đến nay. Đến năm 2014, lớp học được Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cà Mau công nhận là một điểm trường thuộc Trường Tiểu học 4, xã Sông Đốc
Đến cuối năm 2025, ông Phục đã trực tiếp dạy chữ cho 94 học sinh qua nhiều thế hệ. Một số học trò sau đó tốt nghiệp đại học, có việc làm ổn định và trở lại hỗ trợ quê hương.
Một người thầy cho năm khối lớp
Hiện lớp học vẫn chỉ có một giáo viên đứng lớp cùng ba tấm bảng cho năm khối từ lớp 1 đến lớp 5. Ông Phục không được đào tạo sư phạm chính quy nhưng tự mình soạn giáo án, tổ chức việc học và duy trì lớp học giữa điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn.
Điều đáng chú ý là trong nhiều năm, Hòn Chuối đã đón các đoàn công tác cấp cao, nhiều đợt quà tặng và bằng khen, nhưng việc dạy học tại chỗ vẫn phụ thuộc vào một người. Nếu ông Phục chuyển công tác hoặc nghỉ hưu theo quy định luân chuyển thông thường của lực lượng biên phòng, hàng chục trẻ em trên đảo có thể không còn nơi học chữ ngay tại chỗ.
Chính ông Phục từng nhiều lần viết đơn xin ở lại đảo thay vì chuyển công tác như thông lệ. Trong khi các đoàn thiện nguyện vẫn mang quà, tiền ra đảo vào những dịp lễ, Tết và mùa khai giảng, một cơ chế lâu dài để duy trì việc dạy học trên Hòn Chuối, không phụ thuộc vào sự gắn bó của một cá nhân, vẫn chưa được đặt ra rõ ràng.
Sự gắn bó của người lính biên phòng với lớp học vì thế vừa là điểm tựa của nhiều thế hệ học trò, vừa cho thấy khoảng trống cần được tính đến để việc học chữ trên hòn đảo tiền tiêu không chỉ trông chờ vào một người
Ngọc Duyên (tổng hợp)
