TP.HCM – Các chuyên gia lão khoa cho rằng tuổi cao không đồng nghĩa với suy yếu, khi có người 80 tuổi vẫn khỏe mạnh, tập thể dục, tham gia hoạt động cộng đồng và duy trì cuộc sống độc lập.
Tại Hội nghị khoa học kỹ thuật lần thứ 4 năm 2026 do Bệnh viện Lê Văn Việt tổ chức ngày 12-9, ThS.BS Nguyễn Trần Tố Trân, Bộ môn Lão khoa Trường đại học Dược TP.HCM, cho biết cùng một độ tuổi nhưng mức độ suy yếu ở mỗi người có thể rất khác nhau. Theo bà, khoảng 15-20% người cao tuổi trong cộng đồng bị suy yếu, trong khi tỷ lệ này tại bệnh viện lên tới 30-50%.
Suy yếu (frailty) là hội chứng lão khoa làm giảm khả năng chống chịu của cơ thể trước các biến cố sức khỏe, thường biểu hiện qua sụt cân, mệt mỏi kéo dài, đi lại chậm và yếu cơ. Đây không phải một bệnh đơn lẻ mà liên quan đến sự suy giảm đồng thời của nhiều hệ cơ quan, khiến người bệnh khó phục hồi sau nhiễm trùng, té ngã hoặc phẫu thuật.
Theo bác sĩ Trân, quá trình suy yếu diễn ra với tốc độ khác nhau ở mỗi người và trước khi chuyển sang suy yếu thực sự thường có giai đoạn “tiền suy yếu”. Đây là thời điểm việc can thiệp bằng dinh dưỡng, vận động và kiểm soát bệnh nền có thể giúp làm chậm hoặc đảo ngược quá trình này.
Các nghiên cứu cộng đồng tại Việt Nam cho thấy khoảng 50% người cao tuổi đang ở giai đoạn tiền suy yếu. Việc phát hiện và điều chỉnh sớm vì thế có ý nghĩa trong duy trì sức khỏe, thay vì mặc định tình trạng suy giảm là điều tất yếu khi tuổi tăng.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Việt Nam già hóa nhanh, đặt ra yêu cầu quản lý đồng thời nhiều bệnh mạn tính ở người cao tuổi. Tại TP.HCM, cách tiếp cận đa chuyên khoa và cá thể hóa theo từng bệnh nhân đang được nhiều bệnh viện xem là hướng đi cần thiết.
Tuổi cao không quyết định khả năng sống độc lập
Điều dễ nhận thấy từ thực tế lâm sàng là hai người cùng 80 tuổi có thể có sức khỏe rất khác nhau. Một người vẫn tập thể dục, tham gia hoạt động cộng đồng và sống độc lập, trong khi người khác có thể đã suy yếu nặng dù tuổi đời thấp hơn.
“Chúng ta cũng cần phân biệt suy yếu với tuổi cao. Không phải cứ lớn tuổi là sẽ bị suy yếu. Có những người 80 tuổi vẫn khỏe mạnh, có thể tham gia các hoạt động cộng đồng, tập thể dục và duy trì cuộc sống độc lập. Ngược lại, cũng có những người trẻ tuổi hơn nhưng đã xuất hiện tình trạng suy yếu”, ThS.BS Nguyễn Trần Tố Trân, Bộ môn Lão khoa Trường đại học Dược TP.HCM, nhấn mạnh tại hội nghị.
Tỷ lệ suy yếu trong bệnh viện 30-50% cao gấp đôi, gấp ba so với mức 15-20% trong cộng đồng. Tuy vậy, theo bác sĩ Trân, tình trạng này “vẫn chưa được quan tâm đúng mức”, cho thấy việc tầm soát suy yếu cần được chú ý song song với bệnh lý khiến người cao tuổi nhập viện.
Nhận diện sớm không chỉ giúp bác sĩ hiểu rõ hơn khả năng hồi phục của từng bệnh nhân mà còn mở thêm cơ hội để người cao tuổi duy trì sức khỏe và sự chủ động trong cuộc sống.
Bởi vậy, một người 80 tuổi có thể vẫn khỏe mạnh và sống độc lập; điều quyết định không chỉ nằm ở số tuổi, mà còn ở tình trạng suy yếu và cách tình trạng ấy được nhận diện, can thiệp.
Sen Vàng (tổng hợp)
