Tại nhiều quốc gia, người Việt sinh sống ở nước ngoài duy trì thói quen dự phòng thực phẩm, nước uống và vật dụng thiết yếu, xem đây là cách bảo đảm an toàn cho gia đình trước những tình huống bất trắc.
Đầu tháng 11, dù nhận được nhiều cuộc gọi từ gia đình ở Việt Nam nhắc nhở mua nhu yếu phẩm, anh Hoàng Văn Quý, 32 tuổi, sống tại Hannover (Đức), vẫn sinh hoạt bình thường. Qua trải nghiệm của cộng đồng người Việt tại Đức, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thái Lan, việc chuẩn bị đồ dùng khẩn cấp đang được nhìn nhận chủ yếu như một biện pháp phòng ngừa, thay vì phản ứng trước tin tức gây lo ngại.
Tại Đức, anh Quý cho biết người dân đã quen với việc dự tính các tình huống rủi ro trong sinh hoạt. Hơn 4 năm sống ở Hannover, anh nhận thấy người bản địa thường mua bảo hiểm cho nhiều mặt trong cuộc sống và dành sẵn một khu vực trong nhà để cất giữ đồ dự phòng.
Đức tổ chức Ngày Cảnh báo toàn quốc (Warntag) định kỳ nhằm kiểm tra hệ thống còi báo động và tin nhắn khẩn cấp. Bên cạnh đó, Cơ quan Liên bang về Bảo vệ dân sự và Cứu trợ thảm họa (BBK) đã phổ biến sổ tay hướng dẫn các hộ gia đình chuẩn bị thực phẩm, nước uống đủ dùng trong 10 ngày, phục vụ ứng phó thiên tai, mất điện trên diện rộng hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng.
“Nếu thảm họa lớn xảy ra, vài ngày lương thực là không đủ. Mục đích của khuyến cáo là giúp người dân tự xoay xở trong 72 giờ đầu để giảm tải cho lực lượng cứu hộ. Sự chuẩn bị tỉnh táo mới là điều quan trọng nhất”, anh Quý nói.
Cùng sinh sống tại Đức, chị Kiều Hoa, 35 tuổi, ở Berlin, đã duy trì việc chuẩn bị vật dụng thiết yếu sau 12 năm sống tại đây. Trong nhà chị luôn có tủ thuốc, đèn pin sạc điện và một số bình nước lọc; các siêu thị gần nơi ở vẫn bảo đảm nguồn hàng, giá cả không có biến động đáng kể.
“Khuyến nghị của Đức không chỉ là ‘mua đồ khi có tin xấu’, mà là sự chuẩn bị thường xuyên, lưu trữ ở nơi khô, mát và kiểm tra hạn sử dụng định kỳ”, chị nói.
Tại Mỹ, việc chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp đã được phổ biến từ lâu. Từ năm 2003, Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) triển khai hướng dẫn trên trang Ready.gov, khuyến nghị các gia đình dự trữ thực phẩm, nước uống, thuốc men và vật dụng cần thiết đủ dùng trong vài ngày, đồng thời xây dựng phương án ứng phó tại nhà.
Chị Kim Tuyến, 31 tuổi, sống ở Chicago, biết đến những hướng dẫn này qua TikTok và Instagram Reels vào đầu tháng 11. Trong lần đi siêu thị cuối tuần, chị chỉ mua thêm một gói mì do gia đình vừa dùng hết. Với chị, việc dự phòng thực phẩm vốn đã quen thuộc bởi nơi sinh sống thường có bão tuyết kéo dài 1-2 ngày.
“Nơi tôi sống hay có bão tuyết kéo dài 1-2 ngày, nên thói quen trữ sẵn thức ăn trong tủ lạnh đã trở thành sinh hoạt tự nhiên, không ai hoảng loạn”, chị nói.
Chuẩn bị nhu yếu phẩm trở thành thói quen ở nhiều quốc gia
Tại Nhật Bản, anh Huỳnh Qui, 38 tuổi, sống ở thành phố Toyama, đã quen với hướng dẫn dự trữ thực phẩm đủ dùng từ 3-7 ngày để phòng nguy cơ động đất, núi lửa. Sau trận động đất Kobe năm 1995 và thảm họa động đất, sóng thần năm 2011, người dân nước này ngày càng chú trọng công tác phòng chống thiên tai.
Gia đình anh Qui luôn để sẵn một thùng nước khoáng cùng các túi vệ sinh chuyên dụng. “Thiên tai ở Nhật xảy ra theo chu kỳ. Không ai đổ xô đi mua tích trữ vì hàng hóa ở các cửa hàng tiện lợi luôn sẵn sàng”, anh nói.
Tại Hàn Quốc, dù chính quyền không đưa ra khuyến cáo mới, nhiều người Việt vẫn duy trì việc chuẩn bị đồ dùng dự phòng. Chị Nguyễn Ngoan, 32 tuổi, ở thành phố Incheon, thường để sẵn bình gas mini, mì khô và nước đóng chai trong bếp.
“Người dân ở đây có thói quen trữ sẵn đồ khô trong nhà từ lâu. Không cần đợi đến khi có biến động mới vội vã chạy ra siêu thị”, chị chia sẻ.
Không chỉ từng hộ gia đình, nhiều quốc gia cũng xây dựng chiến lược nhằm tăng khả năng ứng phó với những tình huống bất thường. Tháng 3/2025, Liên minh châu Âu (EU) công bố Chiến lược Liên minh Sẵn sàng (Preparedness Union Strategy), hướng đến nâng cao năng lực tự chống chịu của người dân trước biến đổi khí hậu, sự cố mạng và gián đoạn chuỗi cung ứng.
Thụy Điển khuyến nghị mỗi gia đình chuẩn bị vật dụng thiết yếu để có thể tự xoay xở ít nhất 7 ngày. Tài liệu Nếu khủng hoảng hoặc chiến tranh xảy đến, được nước này cập nhật năm 2024, cung cấp hướng dẫn ứng phó với xung đột vũ trang, mất điện, thời tiết khắc nghiệt và tấn công mạng. Trong khi đó, Phần Lan khuyên người dân dự trữ nhu yếu phẩm đủ dùng trong 72 giờ.
Theo giải thích của cơ quan chức năng các nước, khi khủng hoảng xảy ra, lực lượng cứu hộ có thể chưa tiếp cận được ngay từng hộ dân. Vì vậy, khả năng tự bảo đảm sinh hoạt của mỗi gia đình trong 3 ngày đầu có vai trò quan trọng đối với công tác phòng vệ dân sự.
Tại Thái Lan, ngày 2/11, Cục Phòng chống và Giảm nhẹ thảm họa (DDPM) khuyến nghị người dân chuẩn bị túi khẩn cấp với các vật dụng đủ dùng trong 72 giờ. Cục trưởng DDPM Nirat Pongsitthaworn nhấn mạnh đây là biện pháp phòng ngừa cơ bản, đồng thời khuyên người dân không nên lo lắng thái quá.
Chị Hoàng Liên, 25 tuổi, đã sống tại Bangkok 8 năm, cho biết thông tin này được cộng đồng người Việt và người dân địa phương bàn luận khá nhiều vì không ít người lần đầu tiếp cận khái niệm túi khẩn cấp. Một số người quen của chị cũng mua bổ sung thuốc men, nước uống và thực phẩm đóng hộp có hạn sử dụng dài để chuẩn bị sẵn.
Chị Liên cũng trang bị một chiếc balo nhỏ chứa vài lon thức ăn đóng hộp, nước uống, thuốc cảm và đèn pin. Quyết định này xuất phát từ khuyến cáo của chính quyền cùng những đợt ngập lụt cục bộ từng ảnh hưởng đến sinh hoạt thời gian qua.
“Tôi chuẩn bị một chiếc balo nhỏ chứa vài lon thức ăn đóng hộp, nước uống, thuốc cảm và đèn pin. Việc này giống như mua thêm khoản bảo hiểm tinh thần, không phải tích trữ cực đoan”, chị Liên nói.
Ngọc Duyên (tổng hợp)
