Các đại biểu Quốc hội đề nghị điều chỉnh chính sách trợ cấp hưu trí xã hội theo hướng mở rộng độ tuổi thụ hưởng, nhằm tăng cơ hội tiếp cận an sinh cho người cao tuổi.
Kiến nghị được đưa ra trong quá trình thảo luận sửa đổi một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội ngày 9/11/2026. Theo đó, người từ đủ 70 tuổi có thể được hưởng trợ cấp, riêng người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được xem xét từ đủ 65 tuổi.
Hiện nay, người cao tuổi phải đáp ứng điều kiện về độ tuổi và tình trạng hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng mới thuộc diện thụ hưởng chính sách. Những quy định này được đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.
Theo bà Nhi, trợ cấp hưu trí xã hội là chính sách an sinh do Nhà nước bảo đảm, hướng đến việc hỗ trợ người cao tuổi duy trì mức sống tối thiểu. Tuy nhiên, có lương hưu không đồng nghĩa với việc mọi người đều có điều kiện kinh tế ổn định hoặc được bảo đảm đầy đủ các nhu cầu thiết yếu khi tuổi cao, sức yếu.
Kiến nghị hạ tuổi hưởng trợ cấp, tính đến khả năng ngân sách
Theo quy định hiện hành, người từ đủ 75 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội nếu không nhận lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, độ tuổi được hưởng chính sách là từ đủ 70 tuổi.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi cho biết cử tri nhận thấy việc duy trì ngưỡng 75 tuổi là tương đối muộn, nhất là trong bối cảnh tuổi thọ bình quân tăng nhưng điều kiện sức khỏe và kinh tế giữa những người cao tuổi còn khác nhau.
“Nếu phải chờ đến 75 tuổi mới được hưởng chính sách hỗ trợ thì một bộ phận người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn sẽ phải trải qua một khoảng thời gian khá dài mà chưa được tiếp cận chính sách an sinh này”, nữ đại biểu nhìn nhận.
Từ thực tế đó, bà Nhi đề nghị nghiên cứu sửa đổi Điều 21 theo hướng người đủ 70 tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, không phân biệt có lương hưu hay trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng; riêng người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được xem xét từ đủ 65 tuổi.
“Tôi nhận thức rằng việc mở rộng đối tượng thụ hưởng sẽ làm tăng nhu cầu ngân sách nhà nước, tuy nhiên đây là chính sách đầu tư cho an sinh xã hội, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước đối với những người đã dành phần lớn cuộc đời để đóng góp cho gia đình cũng như cho xã hội”, bà Nhi cho hay.
Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Nguyễn Thị Thúy Lam (Đồng Tháp) cho rằng tiêu chí hộ nghèo, hộ cận nghèo chưa phản ánh hết hoàn cảnh của từng người cao tuổi. Thực tế có những người không có lương hưu, thiếu nguồn thu nhập ổn định nhưng vẫn chưa thuộc nhóm được hưởng chính sách.
Đại biểu Nguyễn Thị Thúy Lam đề nghị Chính phủ đánh giá toàn diện tác động của chính sách, từ số lượng người thụ hưởng đến khả năng cân đối ngân sách, bao gồm kinh phí trợ cấp và các quyền lợi đi kèm. Bà cũng kiến nghị sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét giảm độ tuổi hưởng trợ cấp thông thường từ 75 xuống 70, đồng thời mở rộng diện thụ hưởng theo các điều kiện phù hợp.
“Trường hợp cần thêm thời gian để chuẩn bị nguồn lực, mong Chính phủ cân nhắc, đề xuất lộ trình phù hợp để chính sách có thể từng bước đáp ứng nguyện vọng của người dân và tiếp tục góp phần nâng cao hiệu quả công tác an sinh xã hội”, bà Lam bày tỏ.
Để đề xuất có thể triển khai khả thi, các đại biểu cho rằng cần tính toán kỹ nguồn lực, xây dựng lộ trình phù hợp và xem xét cơ chế điều chỉnh mức hưởng theo khả năng ngân sách cũng như điều kiện kinh tế – xã hội từng thời kỳ.
Trước đó, tại cuộc họp với lãnh đạo Chính phủ, Bộ Nội vụ cho biết đang nghiên cứu phương án giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70. Nếu thực hiện, ngân sách dự kiến phải tăng thêm khoảng 11.680 tỷ đồng mỗi năm.
Mỹ Liên (tổng hợp)
