Gia Lai: Hơn 10 ha sầu riêng tại xã Chư Prông bị xì mủ, thối rễ, khô chết, khiến nhiều hộ phải cưa bỏ cây ngay giữa vụ thu hoạch.
Đến ngày 23/9, cây sầu riêng chết tập trung tại thôn Hoàng Yên và làng Bạt, xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai, với diện tích kiểm đếm sơ bộ đã vượt 10 ha. Sau nhiều tháng mưa lớn, những cây từng chuẩn bị cho thu hoạch nay rụng lá, khô cành, trong đó vườn 500 cây của ông Trần Trọng Thủy có tới 400 cây nhiễm bệnh.
Chư Prông từng là vùng trồng sầu riêng trù phú của Gia Lai, với khoảng 1.200 ha theo dữ liệu ngành nông nghiệp huyện Chư Prông cũ, trong đó hơn 700 ha đã bước vào thời kỳ cho quả.
Với nhiều hộ dân, cây sầu riêng từng mang lại nguồn thu đáng kể. Vụ trước, vườn 300 cây 6 năm tuổi của ông Lê Văn Thành ở thôn Hoàng Yên cho 17 tấn quả, với giá bán 57.000 đồng/kg.
Thế nhưng từ giữa năm nay, những trận mưa lớn kéo dài đã khiến nhiều vườn ở khu vực đất trũng xuất hiện dấu hiệu bất thường. Sau hơn hai tháng mưa liên tục, trên thân cây hình thành các mảng đen, cây xì mủ, lá héo rồi rụng dần.
Ông Trần Đình Đông, Trưởng thôn Hoàng Yên, cho biết: “Mấy tháng nay mưa lớn kéo dài, nhiều khu vực trũng bị úng nước, có nơi nước còn tràn lên mặt đất”.
Ông Ngô Anh Tuấn, chuyên viên Phòng Nông nghiệp – Hạ tầng xã Chư Prông, cho biết diện tích sầu riêng chết được kiểm đếm sơ bộ đã vượt 10 ha tại hai thôn. Xung quanh khu vực này có hàng nghìn héc ta sầu riêng nên người dân không khỏi lo ngại tình trạng cây bệnh tiếp tục lan rộng.
Khi những vườn cây từng cho thu nhập lớn phải cưa bỏ
Gia đình ông Thủy từng phát hiện một số cây có dấu hiệu nhiễm bệnh và chủ động dùng thuốc xử lý. Những cây bị nặng thậm chí được cắt ngang thân nhằm hạn chế nguy cơ lây lan, nhưng sau khi mưa ngớt, thời tiết chuyển sang nắng, tình trạng bệnh lại diễn biến mạnh hơn.
Từ một vườn cây đang trong vụ thu hoạch, gia đình ông phải đối mặt với cảnh cây suy kiệt nhanh chóng, nhiều thân cây khô cành, rụng lá và chết hoàn toàn. Việc cưa bỏ cây cũng đồng nghĩa người trồng mất đi nguồn thu mà họ đã kỳ vọng sau nhiều năm chăm sóc.
Trong khi đó, thị trường sầu riêng cả nước vẫn duy trì mức giá tốt. Sáng 25/9, sầu riêng Ri6 loại A tại miền Tây được thu mua quanh mức 63.000 đồng/kg, càng khiến nghịch cảnh của những nhà vườn đang mất cây trở nên rõ rệt.
Một số hộ từng xem sầu riêng là cây “đổi đời” nay đã tính đến việc trở lại với cà phê, loại cây ít tạo ra khoản thu đột biến nhưng được cho là ổn định hơn. Ông Lê Văn Thành cho biết sau khi cưa bỏ vườn, gia đình dự kiến đi làm thêm để có vốn tái canh cà phê.
Về nguyên nhân, ông Ngô Anh Tuấn nhận định cây chết hàng loạt nhiều khả năng liên quan đến bệnh do nấm gây ra. Các biểu hiện được ông so sánh với tình trạng hồ tiêu từng mắc bệnh “chết nhanh, chết chậm” trong nhiều năm trước.
Tuy nhiên, chuyên viên Phòng Nông nghiệp – Hạ tầng xã Chư Prông nhấn mạnh nguyên nhân cụ thể vẫn cần cơ quan chuyên môn kiểm tra, xác định để có hướng xử lý phù hợp.
Phó Chủ tịch UBND xã Chư Prông Trịnh Quốc Thanh xác nhận chính quyền đã tiếp nhận phản ánh của người dân và chỉ đạo rà soát diện tích bị ảnh hưởng. Địa phương đồng thời khuyến cáo người dân không nên trồng thuần sầu riêng mà cần xen canh với cà phê để giảm rủi ro.
Giữa những vườn cây từng xanh tốt, nhiều gốc sầu riêng ở Hoàng Yên hiện chỉ còn thân trơ trụi sau những tháng mưa kéo dài. Khi nguyên nhân chưa được xác định đầy đủ, việc kiểm tra diện tích thiệt hại và tìm giải pháp phù hợp trở thành vấn đề người trồng đang chờ đợi.
Sen Vàng (tổng hợp)
