Dự thảo Nghị định đề xuất tăng lương tối thiểu vùng bình quân 7,8% từ ngày 1/1/2027, đồng thời điều chỉnh phân vùng tại nhiều xã, phường ở 7 tỉnh, thành phố.
Từ ngày 1/1/2027, mức lương tối thiểu dự kiến tăng thêm 310.000-390.000 đồng/tháng tùy địa bàn, trên cơ sở mức lương hiện hành. Đề xuất được xây dựng sau khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương Quốc gia, trong khi Hưng Yên, Đà Nẵng, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh và Gia Lai đề nghị điều chỉnh vùng lương tại một số xã, phường.
Cả nước hiện được chia thành 4 vùng lương, tương ứng với mức độ phát triển kinh tế và chi phí sinh hoạt khác nhau. Theo quy định đang áp dụng, mức sàn lương tháng từ 3,7 triệu đồng ở vùng thấp nhất đến hơn 5,3 triệu đồng ở vùng cao nhất, nên mỗi lần thay đổi địa bàn phân vùng đều tác động trực tiếp đến tiền lương tối thiểu mà doanh nghiệp phải trả.
Quá trình xây dựng đề xuất được triển khai từ giữa năm. Ngày 20/7, cơ quan chủ trì soạn thảo gửi văn bản lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương, trong khuôn khổ thực hiện chủ trương cải cách chính sách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW và các quy định của Bộ luật Lao động năm 2019.
Cách tính mức tăng được xây dựng theo phương pháp các chuyên gia của Tổ chức Lao động Quốc tế khuyến nghị và Việt Nam đã sử dụng liên tục từ năm 2022 khi xây dựng mức lương tối thiểu giờ. Với phân vùng, danh mục cơ bản giữ khung cũ, đồng thời cập nhật tên một số địa bàn sau sáp nhập hành chính và xem xét thêm hạ tầng, tốc độ đô thị hóa, sức hút đầu tư.
Theo đề xuất, nhiều xã, phường tại Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh và Đồng Nai được nâng từ vùng II lên vùng I. Một số phường ở Đà Nẵng, Gia Lai cùng các xã ven biển phía Nam được đưa từ vùng III lên vùng II, trong khi nhiều xã tại Hưng Yên và Quảng Ninh dự kiến từ vùng IV lên vùng III.
Khi vùng lương thay đổi theo nhịp đô thị hóa
Mức tăng 7,8% không đồng nghĩa phần thu nhập tăng thêm sẽ giống nhau ở mọi địa bàn. Hồ sơ thẩm định cho thấy mức đề xuất này chỉ cao hơn khoảng 3,7% so với mức sống tối thiểu dự báo đến hết năm 2027; đồng thời, người lao động ở vùng cao nhất được tăng khoảng 390.000 đồng, trong khi vùng thấp nhất tăng khoảng 310.000 đồng.
Sự khác biệt còn nằm ở tốc độ thay đổi của từng địa bàn. Việc sắp xếp lại địa giới hành chính và áp dụng phân vùng lương mới mới có hiệu lực từ đầu năm 2026, nhưng nhiều xã, phường đã đứng trước khả năng tiếp tục đổi vùng, khiến doanh nghiệp phải tính toán lại quỹ lương và mức đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian tương đối ngắn.
Nguyên nhân được nêu gắn với quá trình đô thị hóa nhanh, sự hình thành các khu, cụm công nghiệp mới và những thay đổi của thị trường lao động. Những yếu tố này khiến mức phân vùng trước đó có thể chưa phản ánh đầy đủ sự phát triển của từng địa bàn.
Khi ranh giới các vùng lương tiếp tục được điều chỉnh theo quá trình phát triển của địa phương, người lao động tại những xã, phường thay đổi hạng vùng sẽ có thêm một mức lương tối thiểu mới để đối chiếu với chi phí sinh hoạt. Còn với doanh nghiệp, mỗi lần thay đổi vùng lương cũng kéo theo những tính toán mới về chi phí nhân công và bảo hiểm xã hội.
Ngọc Duyên (tổng hợp)
