Đi tiểu nhiều lần có thể liên quan đến thói quen uống nước, nhưng nếu kéo dài, triệu chứng này cũng có thể cảnh báo bệnh đái tháo đường, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc các vấn đề ở bàng quang và tuyến tiền liệt.
Bác sĩ phẫu thuật tiết niệu Nathaniel Barnes thuộc hệ thống y tế Memorial Hermann (Mỹ) cho biết trên USA TODAY đi tiểu “hơn tám lần” trong thời gian thức được xem là tăng tần suất, trong khi thức giấc ban đêm để đi tiểu được gọi là tiểu đêm. Theo Bệnh viện Vinmec dẫn Hội Niệu học quốc tế, người trưởng thành trung bình đi tiểu khoảng 6–8 lần mỗi 24 giờ; những thay đổi đáng kể so với mức này cần được chú ý.
Điều quan trọng là phân biệt tình trạng buồn tiểu liên tục nhưng mỗi lần chỉ thải ra ít nước tiểu với việc lượng nước tiểu tăng bất thường. Hai biểu hiện này có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau.
Ở người bệnh đái tháo đường, đường huyết tăng cao khiến thận phải đào thải glucose dư thừa qua nước tiểu. Glucose kéo theo nước, làm lượng nước tiểu tăng lên; bác sĩ Barnes giải thích cơ chế này ở người kiểm soát đường huyết kém là tác động lợi tiểu thẩm thấu.
Trong khi đó, nhiễm trùng đường tiết niệu có thể khiến người bệnh liên tục buồn tiểu dù lượng nước tiểu ít. Vi khuẩn phát triển trong bàng quang gây viêm, thường đi kèm cảm giác nóng rát khi tiểu hoặc nước tiểu đục.
Hai nguyên nhân khác liên quan trực tiếp đến hoạt động của bàng quang và tuyến tiền liệt. Bàng quang tăng hoạt khiến cơ thành bàng quang co bóp không tự chủ, gây cảm giác buồn tiểu đột ngột; còn phì đại tuyến tiền liệt lành tính ở nam giới lớn tuổi có thể chèn ép niệu đạo, khiến việc làm rỗng bàng quang khó khăn hơn.
Bác sĩ nội tiết Kevin Pantalone của Cleveland Clinic, bang Ohio (Mỹ), nhận xét nhiều người thường “xem nhẹ triệu chứng hoặc tự biện minh cho chúng” cho đến khi bệnh trở nên nghiêm trọng. Theo ông, khi được chẩn đoán đái tháo đường type 2, người bệnh có thể đã mang bệnh khoảng năm năm.
Tại Việt Nam, khảo sát toàn quốc gần đây nhất được nêu trong bài, thực hiện năm 2020, ghi nhận tỷ lệ mắc đái tháo đường là 7,3%, với hơn 60% người mắc chưa được chẩn đoán. Một số thống kê khác của ngành y tế đưa ra tỷ lệ người chưa được phát hiện khoảng 50%, do đó con số chính xác vẫn chưa được xác định rõ.
Tiểu đêm cũng có thể liên quan đến những vấn đề ít được nghĩ tới. Bác sĩ Barnes lưu ý ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn là nguyên nhân hàng đầu được xem xét ở người đi tiểu từ ba đến năm lần mỗi đêm. Phì đại tuyến tiền liệt lành tính không đồng nghĩa với ung thư, nhưng các bệnh tuyến tiền liệt có thể gây triệu chứng tương tự, cần được bác sĩ đánh giá.
Đi tiểu nhiều không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của bệnh nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, đi kèm nóng rát hoặc thay đổi bất thường về lượng nước tiểu, người bệnh nên đi khám thay vì tự tìm lý do để bỏ qua.
Sen Vàng (tổng hợp)
