Đồng Nai – Vườn quốc gia Cát Tiên mang đến nhiều hoạt động khám phá thiên nhiên, trong khi UBND thành phố Đồng Nai định hướng phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn rừng và nâng cao sinh kế cộng đồng.
Từ ngày 27/10/2026, Vườn quốc gia Cát Tiên tại xã Nam Cát Tiên chính thức thuộc sự quản lý của UBND thành phố Đồng Nai theo Quyết định số 2058/QĐ-TTg của Chính phủ. Dấu mốc này mở thêm cơ hội để địa phương khai thác tiềm năng du lịch sinh thái trên cơ sở gìn giữ tài nguyên thiên nhiên.
Dưới những tán cây cổ thụ, du khách có thể đi bộ xuyên rừng, đạp xe, quan sát chim hoặc khám phá Bàu Sấu. Những chuyến quan sát động vật hoang dã vào ban đêm cũng đem lại trải nghiệm riêng khi các loài thú xuất hiện trong môi trường sống tự nhiên.
Bên cạnh đó, các chương trình cắm trại, tham quan Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã và hoạt động “Tuần tra cùng kiểm lâm” giúp du khách tìm hiểu công việc bảo tồn, bảo vệ rừng. Những hình thức trải nghiệm này đáp ứng nhu cầu của người yêu thiên nhiên, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho các chuyến tham quan Cát Tiên.
Ông Michael Anderson, du khách đến từ Australia, cho biết ông từng nhiều lần tới Việt Nam và Cát Tiên luôn là điểm đến ông yêu thích nhất. Ngoài đi bộ dưới tán rừng và ngắm chim, điều khiến ông có ấn tượng khó quên là chuyến quan sát động vật hoang dã ban đêm, khi được tận mắt nhìn thấy các loài thú kiếm ăn ngoài tự nhiên thay vì trong môi trường nuôi nhốt.
Theo chị Lê Thị Ngọc Phượng, hướng dẫn viên du lịch tại Vườn quốc gia Cát Tiên, các hoạt động trải nghiệm đang phát triển theo nhu cầu của nhiều nhóm tuổi. Du khách trẻ thường chọn đạp xe, người lớn tuổi ưu tiên xe chuyên dụng, trong khi học sinh, sinh viên yêu thích những chuyến đi bộ khám phá rừng.
Chị Phượng cho biết, không chỉ các trường học tại Đồng Nai, nhiều trường ở các tỉnh phía Nam còn thường xuyên tổ chức cho học sinh tham quan và trải nghiệm trong rừng. Đây là một trong những loại hình du lịch đang phát triển tại Cát Tiên.
Qua tiếp xúc với du khách, chị Phượng nhận thấy nhiều người ban đầu chỉ hình dung nơi đây là những cánh rừng xanh tốt. Sau khi trực tiếp khám phá và cảm nhận không khí trong lành, không ít người bày tỏ mong muốn được sống gần rừng hơn.
Gắn bảo tồn thiên nhiên với du lịch cộng đồng
Cùng với các hoạt động trải nghiệm, Vườn quốc gia Cát Tiên còn có tiềm năng kết nối với những điểm đến văn hóa, lịch sử và du lịch cộng đồng. Đây là cơ sở để Đồng Nai phát triển những hành trình tham quan đa dạng, gắn tài nguyên rừng với các giá trị văn hóa địa phương.
Bà Lê Thị Ngọc Loan, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đồng Nai, cho biết địa phương có nhiều lợi thế phát triển du lịch sinh thái rừng. Ngoài Vườn quốc gia Cát Tiên, những tài nguyên quan trọng còn có Vườn quốc gia Bù Gia Mập và Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai.
Theo định hướng của thành phố, du lịch sinh thái cần liên kết với du lịch cộng đồng, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa địa phương. Việc người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, tham gia hoạt động du lịch được kỳ vọng góp phần gìn giữ văn hóa truyền thống, tạo sinh kế và cải thiện thu nhập.
Tuy có nhiều tiềm năng, bà Loan nhìn nhận du lịch địa phương vẫn chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư lớn. Ngành văn hóa, thể thao và du lịch đang phối hợp với các địa phương đẩy mạnh xúc tiến, kêu gọi đầu tư, đồng thời tham mưu phát triển hạ tầng và xây dựng sản phẩm phù hợp với lợi thế từng khu vực.
Việc hoàn thiện hạ tầng và kết nối các điểm đến sinh thái, văn hóa, cộng đồng cũng nằm trong định hướng hình thành hệ sinh thái du lịch đa dạng. Đây là một trong những giải pháp thực hiện mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mạnh theo Nghị quyết số 10 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố.
Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai, xác định việc tiếp nhận Vườn quốc gia Cát Tiên đồng nghĩa với trách nhiệm gìn giữ tài sản thiên nhiên có giá trị của quốc gia cho các thế hệ. Thành phố đang xây dựng đề án trình UNESCO công nhận Vườn quốc gia Cát Tiên là Di sản thiên nhiên thế giới, đồng thời đầu tư cơ sở vật chất và hạ tầng giao thông để bảo đảm hoạt động ổn định.
Trong quản lý rừng, Đồng Nai chú trọng ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để giám sát tài nguyên, phòng cháy, chữa cháy và ngăn chặn các hành vi phá rừng, lấn chiếm đất rừng, săn bắt động vật hoang dã. Thành phố cũng tiếp tục triển khai các chương trình bảo tồn, quản lý rừng bền vững và thực hiện đầy đủ cam kết, tiêu chí của Khu Dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận, Danh lục Xanh và khu Bàu Sấu.
Cùng với nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và giáo dục môi trường, thành phố định hướng phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững, gắn với phát triển xanh. Đặc biệt, ông Nguyễn Văn Út nhấn mạnh bảo vệ rừng phải đi đôi với bảo đảm sinh kế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.
Trên cơ sở đó, Đồng Nai tiếp tục xây dựng các mô hình sinh kế bền vững, trong đó chú trọng du lịch cộng đồng nhằm tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân trong khu vực. Đây cũng là hướng phát triển gắn trách nhiệm gìn giữ tài nguyên rừng với lợi ích thiết thực của cộng đồng địa phương.
Thục Loan (tổng hợp)
