Thành phố Đồng Nai thống nhất ba giai đoạn áp dụng đơn giá xử lý rác sinh hoạt, tạo căn cứ để các xã, phường thanh toán công nợ cho doanh nghiệp, song thời hạn trả tiền cụ thể vẫn chưa được xác định.
Tại buổi làm việc ngày 23-10 với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Cát Tiên nghe báo cáo về tổng công nợ hơn 147 tỷ đồng. Trong đó, khoản nợ tồn đọng trước ngày 1-7-2025 là hơn 34 tỷ đồng; số phát sinh từ ngày 1-7-2025 đến hết ngày 31-8-2026 vượt 113 tỷ đồng.
Sau buổi làm việc, bà Nguyễn Thị Cát Tiên giao Văn phòng UBND thành phố ban hành văn bản triển khai riêng theo từng mốc thời gian. Đây là cơ sở để các xã, phường thực hiện thanh toán cho đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý rác.
Việc phân chia các giai đoạn xuất phát từ thay đổi trong tổ chức chính quyền và chính sách giá dịch vụ. Từ ngày 1-7-2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, khiến các khoản công nợ trước đó thuộc cấp huyện, thành phố cũ chuyển sang vấn đề cần giải quyết tại các xã, phường.
Về đơn giá, ngày 31-12-2025, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành Quyết định 3432, quy định mức tối đa 558.439 đồng/tấn đối với xử lý rác bằng phương pháp sản xuất mùn hữu cơ. Đến ngày 19-5-2026, UBND thành phố ban hành Quyết định 262, có hiệu lực ngay trong ngày, thay thế quyết định trước và nâng mức giá tối đa lên hơn 583.000 đồng/tấn.
Điểm vướng nằm ở sự khác biệt giữa đơn giá và tình trạng rác tiếp nhận. Mức giá cũ áp dụng cho rác đã phân loại, trong khi rác đưa về các khu xử lý chưa được phân loại, buộc doanh nghiệp tự thực hiện công đoạn này và gánh thêm chi phí.
Chi phí phát sinh khiến phần lớn các cuộc đấu thầu xử lý rác tại địa phương không thành công, còn doanh nghiệp phải bù lỗ. Giữa tháng 11-2025, Công ty cổ phần Dịch vụ Sonadezi cho biết mới có 16/39 phường, xã thanh toán, số tiền chưa được trả còn hơn 65 tỷ đồng; doanh nghiệp đồng thời thông báo ngừng tiếp nhận rác của 10 phường, xã từ ngày 16-11.
Ba mốc thời gian được thống nhất lần này là căn cứ xác định quyết định về đơn giá được áp dụng, không đồng nghĩa với thời hạn hoàn tất thanh toán. Thông tin sau buổi làm việc chưa nêu ngày cụ thể doanh nghiệp sẽ nhận được tiền, trong khi khoản nợ tiếp tục phát sinh qua nhiều giai đoạn.
Đáng chú ý, mốc thứ ba kết thúc ngày 18-5-2026, còn số liệu công nợ được thống kê đến hết ngày 31-8-2026. Cách thanh toán đối với chi phí phát sinh từ ngày 19-5-2026 trở đi chưa được làm rõ trong thông tin được công bố.
Một trường hợp khác cần xử lý riêng là lượng rác tồn lưu tại Công ty cổ phần Cù Lao Xanh, thuộc phường Xuân Lộc. Địa phương phải gửi văn bản đến Sở để thẩm định; quan điểm được nêu tại buổi làm việc là không tính xuất vận chuyển đối với lượng rác này.
Từ tháng 6-2025, doanh nghiệp cho biết đang lưu giữ khoảng 135.000 tấn rác tồn đọng từ năm 2018 mà chưa có phương án xử lý. Công ty cũng cảnh báo lượng rác có thể gây ô nhiễm bất cứ lúc nào trong mùa mưa; đến nay, nội dung liên quan tại buổi làm việc vẫn dừng ở thủ tục thẩm định.
Nhật Minh (tổng hợp)
