Nguồn cung thịt bò trong nước đang chịu sức ép khi nhu cầu tiêu dùng tăng, trong khi quy mô đàn bò thu hẹp và thịt nhập khẩu ngày càng giữ vai trò lớn trên thị trường.
Theo Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), năm 2025, cả nước có khoảng 5,62 triệu con bò thịt, giảm gần 370.000 con so với năm 2020. Trong khi đó, mức tiêu thụ thịt bò bình quân đầu người được dự báo tiếp tục tăng, đặt ra yêu cầu cải thiện năng lực sản xuất và khả năng cạnh tranh của ngành chăn nuôi.
Năm 2024, lượng thịt bò tiêu thụ bình quân đạt 7,5 kg/người, gấp đôi mức 3 kg/người năm 2019. Con số này được dự báo tăng lên 9,6 kg/người vào năm 2029, trong khi sản xuất trong nước hiện mới đáp ứng khoảng 60% nhu cầu thị trường.
Sự chênh lệch giữa nhu cầu và khả năng cung ứng khiến thịt nhập khẩu trở thành một nguồn bổ sung quan trọng. Dù sản lượng thịt bò hơi trong nước tăng từ khoảng 441.500 tấn năm 2020 lên 512.600 tấn năm 2025, tương đương mức tăng bình quân 3% mỗi năm, nguồn cung nội địa vẫn chưa theo kịp sức tiêu thụ.
Riêng năm 2025, sản lượng thịt bò hơi tăng 4,43% so với năm trước. Tuy nhiên, kết quả này diễn ra trong bối cảnh tổng đàn bò thịt tiếp tục giảm, cho thấy việc cải thiện sản lượng chưa đủ để giải quyết khoảng cách cung – cầu.
Thịt nhập khẩu gia tăng khi nguồn cung trong nước còn hạn chế
Năm 2025, Việt Nam nhập khẩu 293.588 con trâu, bò sống, tăng hơn 54,4% so với năm trước; trong đó, khoảng 75% số lượng đến từ Thái Lan. Cùng với vật nuôi sống, lượng thịt và các sản phẩm từ thịt nhập khẩu cũng tăng về giá trị.
Theo số liệu của Cục Hải quan được nêu trong bài viết, trong 8 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu 658.000 tấn thịt và các sản phẩm từ thịt, trị giá hơn 1,9 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng nhập khẩu tăng 5,6%, còn trị giá tăng 26,3%.
Ấn Độ là thị trường cung cấp thịt và các sản phẩm từ thịt lớn nhất cho Việt Nam, chiếm gần 20,4% tổng lượng nhập khẩu, với 134.200 tấn, trị giá 580,8 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng hàng từ thị trường này tăng 17%, trong khi trị giá tăng 43,8%.
Phần lớn sản phẩm nhập khẩu từ Ấn Độ được đề cập là thịt trâu đông lạnh. Tại thị trường TP.HCM, mặt hàng này được bán với giá khoảng 80.000-160.000 đồng/kg, tùy loại.
Một nhân viên kho thực phẩm trên đường Tỉnh lộ 43, phường Tam Bình, TP.HCM, cho biết: “Thịt nhập khẩu hầu hết là thịt trâu, chỉ một số ít là thịt bò nhưng bán không chạy bằng”.
Thực tế kinh doanh cho thấy nguồn thịt nhập khẩu không chỉ bổ sung lượng hàng còn thiếu mà còn tạo sức ép cạnh tranh về giá đối với sản phẩm trong nước. Để lý giải vì sao đàn bò thịt giảm trong khi nhu cầu tăng, cần nhìn vào những khó khăn kéo dài trong quá trình tổ chức chăn nuôi.
Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, tổng đàn bò thịt giảm do nhiều yếu tố, trong đó có quỹ đất chăn nuôi ngày càng hạn hẹp, hiệu quả kinh tế chưa cao và phương thức sản xuất còn phân tán. Quá trình đô thị hóa, chuyển đổi mục đích sử dụng đất để phục vụ doanh nghiệp, tập đoàn và hoạt động bất động sản đã làm thu hẹp diện tích đồng cỏ, bãi chăn thả tại nhiều địa phương.
Bên cạnh đất đai, nguồn lao động cũng là vấn đề đáng chú ý. Nhiều lao động nông thôn chuyển sang công việc khác có thu nhập tốt hơn, khiến việc duy trì đàn vật nuôi, nhất là ở các hộ gia đình, ngày càng khó khăn.
Hiệu quả đầu tư không ổn định cũng khiến người nuôi cân nhắc giảm đàn hoặc dừng sản xuất. Giá bò hơi thấp và biến động có thể dẫn đến thua lỗ, trong khi chăn nuôi đòi hỏi vốn lớn, chu kỳ kéo dài và thời gian thu hồi vốn chậm.
Chị Hồng Ngự, thương lái thu mua và giết mổ trâu bò tại Củ Chi (TP.HCM), cho biết giá bò hơi ở các tỉnh phía Nam dao động khoảng 80.000-100.000 đồng/kg, còn trâu hơi ở mức 220.000-250.000 đồng/kg. Mỗi con trâu, bò khi đưa vào giết mổ thường nặng khoảng 300-400 kg.
Dù giá bán ở mức cao, người nuôi vẫn phải dành gần 3 năm để chăm sóc bê hoặc nghé đến khi trưởng thành. Quy mô nuôi phổ biến chỉ vài con mỗi hộ, khiến lợi nhuận khó đạt mức đáng kể so với công sức và vốn đầu tư bỏ ra.
Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP Đồng Nai, nhận định việc mở rộng đàn trâu, bò ở Việt Nam hiện nay gặp nhiều trở ngại. Thiếu đồng cỏ đủ lớn, nguồn lực tài chính hạn chế và sự liên kết vùng chưa chặt chẽ là những yếu tố cản trở quá trình phát triển đàn vật nuôi.
Ở các quốc gia như Canada, Tây Ban Nha và Nga, ngành chăn nuôi trâu, bò phát triển với quy mô lớn. Sau giết mổ, những phần thịt được thị trường nội địa ưa chuộng như thăn nội, thăn ngoại và phile được giữ lại để bán với giá cao; Theo ông Công, các phần còn lại được xuất khẩu sang Việt Nam “với giá nào cũng được”.
“Chính điều này khiến thịt nhập khẩu tại Việt Nam có giá rất tốt, điều mà chăn nuôi trong nước không thể cạnh tranh lại được”, ông Công cho biết.
Theo định hướng đến năm 2030, tổng đàn bò thịt của Việt Nam dự kiến đạt 6,5-6,6 triệu con, trong đó khoảng 30% được nuôi tại các trang trại. Để đạt mục tiêu này, ngành chăn nuôi cần tháo gỡ đồng thời những vướng mắc về đất đai, vốn, tổ chức sản xuất và liên kết thị trường.
Việc tăng đàn không chỉ phụ thuộc vào số lượng vật nuôi mà còn đòi hỏi nguồn thức ăn ổn định, khả năng tiếp cận vốn và đầu ra phù hợp. Nếu các điều kiện sản xuất chưa được cải thiện, khoảng cách giữa nhu cầu tiêu dùng và năng lực cung ứng trong nước vẫn là bài toán khó đối với ngành chăn nuôi bò thịt.
Sen Vàng (tổng hợp)
