Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai cơ chế cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói theo hướng tổ chức, cá nhân tự kê khai, tự chịu trách nhiệm, đồng thời tăng cường hậu kiểm để bảo đảm quản lý hiệu quả.
Ngày 4/8, tại Hội nghị triển khai Nghị quyết số 36 của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói, Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố quy trình mới nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý và tiêu chuẩn của từng thị trường nhập khẩu. Toàn bộ hồ sơ được thực hiện trên Cổng Dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản VNeID, trong đó người đăng ký phải khai rõ thị trường xuất khẩu để cơ quan chuyên môn áp dụng đúng quy trình kỹ thuật.
Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt cho biết mã số vùng trồng không phải là “giấy phép chung” cho mọi thị trường mà phụ thuộc quy định của từng quốc gia nhập khẩu. Với Trung Quốc, Hoa Kỳ, Malaysia, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc đối với một số mặt hàng, danh sách mã số do Việt Nam đề xuất phải được cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu phê duyệt trước khi hàng hóa đủ điều kiện xuất khẩu.
Đối với Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Australia, New Zealand, Chile và Thái Lan, các nước chủ yếu chấp nhận danh sách mã số do Việt Nam quản lý và thực hiện hậu kiểm. Theo lãnh đạo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, sự khác biệt về cơ chế công nhận giữa các thị trường đòi hỏi việc cấp mã phải đáp ứng đúng yêu cầu của từng nơi, thay vì áp dụng chung một quy trình.
Chuyển sang hậu kiểm nhưng trách nhiệm cao hơn
Theo Nghị quyết số 36, việc cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói được chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Tổ chức, cá nhân tự kê khai và tự chịu trách nhiệm về thông tin cung cấp, còn cơ quan quản lý tiếp nhận hồ sơ trên môi trường điện tử và tăng cường kiểm tra sau khi cấp mã.
Tại hội nghị, đại diện tỉnh Lâm Đồng kiến nghị sớm có hướng dẫn thống nhất đối với mô hình trồng xen cà phê – sầu riêng và tăng cường tập huấn cho cán bộ cấp xã. Trong khi đó, tỉnh Đắk Lắk đề nghị tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và năng lực kiểm nghiệm trước vụ thu hoạch sầu riêng.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng điểm cốt lõi của Nghị quyết số 36 là chuyển từ cơ chế “xin – cho” sang tự kê khai, tự chịu trách nhiệm, kết hợp hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu. Ông nhấn mạnh: “Thủ tục đơn giản hơn nhưng trách nhiệm không giảm đi, thậm chí phải cao hơn. Người kê khai phải chịu trách nhiệm về thông tin đã cung cấp, hoạt động sản xuất và việc duy trì các điều kiện sau khi được cấp mã”.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, việc định danh tới từng thửa đất nhằm nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc chứ không phải chia nhỏ sản xuất. Ông đề nghị các địa phương tiếp tục hình thành vùng sản xuất tập trung, tổ hợp tác và hợp tác xã để liên kết vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu.
Ông cũng lưu ý mã số vùng trồng chỉ là điều kiện cần, nông sản vẫn phải đáp ứng yêu cầu về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn của từng thị trường. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn, hỗ trợ địa phương và mở rộng công nhận mã số vùng trồng khi hệ thống quản lý bảo đảm minh bạch, dữ liệu chính xác và khả năng truy xuất nguồn gốc.”
Nguyễn Hương (tổng hợp)
