Đồng Nai đang triển khai kế hoạch sắp xếp lại hệ thống thôn, ấp, khu phố trên toàn địa bàn theo tiêu chuẩn mới về quy mô dân số. Nếu hoàn thành đúng lộ trình, số đơn vị hiện hữu sẽ giảm từ 1.771 xuống còn 599 trước ngày 30/6/2026.
Hơn 500 cụm dân cư hiện nay không đạt tiêu chuẩn dân số theo quy định mới. Trong khi đó, việc rà soát quy mô hộ gia đình đang được thực hiện đồng thời tại toàn bộ 95 xã, phường để phục vụ quá trình sắp xếp.
Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, tại khu vực Đông Nam Bộ, mỗi thôn phải có tối thiểu 400 hộ dân, còn khu phố phải đạt từ 550 hộ trở lên. Đây là căn cứ để Đồng Nai xây dựng phương án tinh gọn hệ thống đơn vị dân cư cơ sở trên phạm vi toàn thành phố.
Từ 1.771 thôn, ấp và khu phố hiện hữu, địa phương dự kiến giảm còn 599 đơn vị, tương đương mức cắt giảm 66,18%. Các địa phương đang khẩn trương hoàn thiện đề án và tổ chức lấy ý kiến người dân trước khi triển khai các bước tiếp theo.
Tiến độ được đặt ra khá rõ ràng: toàn bộ công tác sắp xếp phải hoàn thành trước ngày 30/6/2026. Điều đó đồng nghĩa với việc các địa phương chỉ còn một khoảng thời gian ngắn để hoàn tất các thủ tục cần thiết.
Một số nơi đã xây dựng phương án sắp xếp với quy mô lớn. Phường Trấn Biên dự kiến giảm từ 49 xuống còn 16 khu phố, còn phường Bình Phước thu hẹp từ 37 xuống 12 khu phố.
Tuy nhiên, việc áp dụng tiêu chuẩn không hoàn toàn giống nhau ở mọi địa bàn. Các khu vực vùng sâu, vùng có đồng bào dân tộc thiểu số hoặc khu vực biên giới sẽ được xem xét theo hướng linh hoạt, căn cứ vào hướng dẫn riêng của cơ quan có thẩm quyền.
Cùng với việc giảm số lượng đơn vị dân cư, bộ máy nhân sự ở cơ sở cũng thay đổi đáng kể. Số người hoạt động không chuyên trách được dự kiến giảm từ 4.435 người xuống còn 1.979 người.
Khoảng 2.638 người hoạt động không chuyên trách sẽ thuộc diện dôi dư sau quá trình sắp xếp. Đây là nhóm đối tượng cần được giải quyết chế độ, chính sách trong quá trình tinh gọn bộ máy.
Để thực hiện nhiệm vụ này, ngân sách nhà nước dự kiến bố trí khoảng 550 tỷ đồng hỗ trợ trực tiếp cho những người bị ảnh hưởng. Việc chi trả được thực hiện theo các quy định của Nghị định 154/2025/NĐ-CP.
Mức hỗ trợ được xác định trên cơ sở độ tuổi và thời gian công tác của từng cá nhân. Người nghỉ việc được nhận khoản trợ cấp một lần và thêm ba tháng phụ cấp đang hưởng để có điều kiện tìm kiếm công việc mới.
Bên cạnh đó, quá trình tham gia bảo hiểm xã hội của các cá nhân thuộc diện nghỉ việc vẫn được bảo lưu theo đúng quy định pháp luật. Đây là phần việc nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động trong quá trình sắp xếp lại bộ máy cơ sở.
Việc giảm hơn một nghìn đơn vị thôn, ấp, khu phố không chỉ là thay đổi về tổ chức hành chính. Kết quả của quá trình này sẽ được đánh giá bằng khả năng tinh gọn bộ máy, sử dụng hiệu quả ngân sách và thực hiện đầy đủ các cam kết đối với những người chịu tác động trực tiếp từ việc sắp xếp.
Phương Nguyễn (tổng hợp)
