Chính phủ đã trình Quốc hội khóa XVI đề án nâng cấp tỉnh Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương, với quy mô hơn 4,49 triệu dân trên diện tích 12.737 km². Hồ sơ pháp lý xác nhận địa phương đạt đủ 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện theo quy định, mở đường trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7 của cả nước.
Tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI diễn ra tháng 4/2026, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình đã thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình chuyển đổi mô hình quản trị địa phương. Đề án nhận được sự tán thành từ Ủy ban Pháp luật, hướng tới xây dựng một cực tăng trưởng năng động và trung tâm kết nối quốc tế tại khu vực phía Nam. Quốc hội dự kiến phê duyệt Nghị quyết thành lập trong đợt 2 của kỳ họp cuối tháng 4/2026, với hiệu lực thi hành từ ngày 30/4/2026.
7 tiêu chuẩn và 5 điều kiện Đồng Nai cần đáp ứng
Căn cứ Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15, tỉnh Đồng Nai đã hoàn tất đầy đủ 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương. Quy mô dân số đạt 4.491.408 người, vượt xa ngưỡng tối thiểu 2,5 triệu người; diện tích tự nhiên 12.737,18 km² cũng đáp ứng yêu cầu tối thiểu 2.500 km². Tỷ lệ đô thị hóa đạt 54,1%, cao hơn tiêu chuẩn 45%, trong khi tỷ lệ phường trên tổng đơn vị cấp xã đạt 34,73% với 23 phường trên 95 đơn vị hành chính, vượt mức quy định 30%.
Ngày 16/4/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ký Quyết định số 502-QĐ/BXD công nhận tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I — cột mốc pháp lý quan trọng để hoàn thiện hồ sơ. Địa phương cũng đáp ứng các chỉ báo về tự cân đối ngân sách, tăng trưởng GRDP và tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều. Ngoài ra, Đồng Nai bảo đảm 5/5 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, bao gồm quy hoạch đã được phê duyệt, bảo đảm lợi ích quốc gia, hiệu lực quản lý nhà nước và sự đồng thuận của nhân dân.
Vai trò chiến lược của thành phố Đồng Nai trong vùng kinh tế phía Nam
Đồng Nai nằm ở vị trí kết nối trực tiếp TP.HCM với Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long thông qua hệ thống giao thông 5 loại hình. Khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào vận hành, địa phương sẽ trở thành trung tâm trung chuyển đa phương thức và logistics quy mô quốc tế. Thành phố mới cùng TP.HCM tạo thành cặp động cơ kép để điều phối quy hoạch vùng, giảm áp lực hạ tầng cho siêu đô thị lân cận.
Về an ninh quốc phòng, tuyến biên giới trên bộ dài 258,939 km tiếp giáp Campuchia đặt thành phố Đồng Nai vào vị trí địa bàn trọng yếu trong thế trận phòng thủ khu vực phía Nam và Quân khu 7. Đây là yếu tố được Chính phủ nhấn mạnh trong tờ trình, bổ sung chiều sâu chiến lược ngoài các tiêu chí kinh tế thuần túy.
Trước đó, theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, tỉnh Đồng Nai mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích và dân số của tỉnh Bình Phước và tỉnh Đồng Nai cũ, với trung tâm hành chính đặt tại thành phố Biên Hòa.
Nhật Minh
