ĐỒNG NAI – Lãnh đạo TP Đồng Nai cùng các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp xác định chuyển đổi khu công nghiệp theo hướng sinh thái, thông minh là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng sức cạnh tranh và giữ sức hút đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Chiều 28/7, Diễn đàn “Xây dựng khu công nghiệp sinh thái, thông minh – Động lực thu hút đầu tư và phát triển kinh tế xanh vùng Đông Nam Bộ” được UBND TP Đồng Nai phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức, quy tụ hơn 500 chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Đông Nam Bộ được định hướng trở thành vùng tăng trưởng động lực giai đoạn 2026-2030, đồng thời yêu cầu về phát triển xanh và giảm phát thải ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để thu hút đầu tư.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Kim Long, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đồng Nai, khẳng định chuyển đổi xanh, phát triển bền vững và giảm phát thải “không còn là câu chuyện của tương lai”, mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết ngay trong quá trình phát triển hôm nay. Theo ông, với địa phương có quy mô công nghiệp lớn như Đồng Nai, đây vừa là trách nhiệm, vừa là cơ hội đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao chất lượng thu hút đầu tư.
Đồng Nai đứng trước yêu cầu chuyển đổi để duy trì lợi thế cạnh tranh
Là nơi hình thành khu công nghiệp đầu tiên của cả nước với khu kỹ nghệ Biên Hòa năm 1964, Đồng Nai hiện có 81 khu công nghiệp được quy hoạch trên diện tích hơn 39.000 ha. Trong số 58 khu đã thành lập, khoảng 43-44 khu đang hoạt động, đạt tỷ lệ lấp đầy 76% và thu hút nhà đầu tư đến từ 51 quốc gia, vùng lãnh thổ.
Theo Nghị quyết 16 của Bộ Chính trị, đến năm 2035 Đồng Nai hướng tới mục tiêu trở thành đô thị sân bay đa trung tâm, xanh và thông minh, đồng thời là trung tâm công nghiệp công nghệ cao và hàng không vũ trụ đạt chuẩn quốc tế. Hệ thống hạ tầng với sân bay Long Thành, cảng Phước An cùng mạng lưới cao tốc liên vùng được xem là nền tảng quan trọng để địa phương giữ vai trò trung tâm logistics của khu vực phía Nam.
Không chỉ Đồng Nai, nhiều địa phương Đông Nam Bộ cũng đang đẩy mạnh định hướng này. Ông Huỳnh Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, cho biết địa phương xác định phát triển khu công nghiệp sinh thái là nền tảng để nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, thúc đẩy cộng sinh công nghiệp, xây dựng chuỗi cung ứng xanh và ứng dụng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo trong quản trị hạ tầng.
Tuy nhiên, diễn đàn cũng chỉ ra khoảng cách đáng kể giữa mục tiêu và thực tế. Ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, cho biết cả nước hiện có 425 khu công nghiệp, trong đó 299 khu đã hoạt động trên diện tích hơn 92.000 ha, nhưng mới chỉ khoảng 1-2% số khu công nghiệp chuyển đổi thành công sang mô hình sinh thái.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, chi phí xây dựng khu công nghiệp sinh thái hiện cao hơn khoảng 15-30% so với mô hình truyền thống, trong khi chính sách khuyến khích, cơ chế chia sẻ tài nguyên giữa doanh nghiệp và các nguồn tài chính xanh vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Đây được xem là rào cản lớn đối với quá trình chuyển đổi trên diện rộng.
Ông Phạm Việt Phương, Phó trưởng ban phụ trách Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế TP Đồng Nai, cảnh báo doanh nghiệp đang đứng trước lựa chọn mang tính sống còn: hoặc chuyển đổi để bám sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, hoặc chấp nhận nguy cơ bị đào thải bởi các tiêu chuẩn ESG và thuế carbon.
Ở góc độ chiến lược thu hút đầu tư, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cho biết tổng vốn FDI đăng ký giai đoạn 2021-2025 đạt 184,2 tỷ USD, tăng 8,4% so với giai đoạn 2016-2020. Trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu thu hút thêm 150-200 tỷ USD vốn ngoại, nâng tỷ lệ nội địa hóa trong chuỗi lên 45-50% và đến năm 2030 đưa khu vực FDI đóng góp ổn định 8,6% GDP.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, Việt Nam có tiềm năng nâng cao vị thế trong dòng chảy đầu tư toàn cầu nếu chủ động đón đầu xu hướng phát triển xanh. Ông cũng khuyến nghị các địa phương Đông Nam Bộ tăng cường liên kết vùng, hình thành chuỗi kết nối từ nguyên liệu, logistics đến thị trường tiêu thụ thay vì phát triển riêng lẻ, qua đó tạo nền tảng bền vững để thu hút các dòng vốn chất lượng cao trong thời gian tới.
An Tâm (tổng hợp)
